૩. સુત્તસાધનપરિહાનિ

૨૬૫. પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘ઉચ્ચાવચા હિ પટિપદા [પટિપાદા (અટ્ઠ.)], સમણેન પકાસિતા;

ન પારં દિગુણં યન્તિ, નયિદં એકગુણં મુત’’ન્તિ [સુ. નિ. ૭૧૯ સુત્તનિપાતે].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ.

પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. અત્થિ છિન્નસ્સ છેદિયન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ છિન્નસ્સ છેદિયન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘વીતતણ્હો અનાદાનો, કિચ્ચં યસ્સ ન વિજ્જતિ;

છિન્નસ્સ છેદિયં નત્થિ, ઓઘપાસો સમૂહતો’’તિ.

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ છિન્નસ્સ છેદિય’’ન્તિ.

૨૬૬. પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. અત્થિ કતસ્સ પતિચયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ કતસ્સ પતિચયોતિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘તસ્સ સમ્મા વિમુત્તસ્સ, સન્તચિત્તસ્સ ભિક્ખુનો;

કતસ્સ પતિચયો નત્થિ, કરણીયં ન વિજ્જતિ.

‘‘સેલો યથા એકગ્ઘનો, વાતેન ન સમીરતિ;

એવં રૂપા રસા સદ્દા, ગન્ધા ફસ્સા ચ કેવલા.

‘‘ઇટ્ઠા ધમ્મા અનિટ્ઠા ચ, નપ્પવેધેન્તિ તાદિનો;

ઠિતં ચિત્તં વિપ્પમુત્તં, વયં ચસ્સાનુપસ્સતી’’તિ [મહાવ. ૨૪૪; અ. નિ. ૬.૫૫].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘અત્થિ કતસ્સ પતિચયો’’તિ.

૨૬૭. ન વત્તબ્બં – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, ધમ્મા સમયવિમુત્તસ્સ ભિક્ખુનો પરિહાનાય સંવત્તન્તિ. કતમે પઞ્ચ? કમ્મારામતા, ભસ્સારામતા, નિદ્દારામતા, સઙ્ગણિકારામતા, યથાવિમુત્તં ચિત્તં ન પચ્ચવેક્ખતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ ધમ્મા સમયવિમુત્તસ્સ ભિક્ખુનો પરિહાનાય સંવત્તન્તી’’તિ [અ. નિ. ૫.૧૪૯]. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ.

અત્થિ અરહતો કમ્મારામતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ અરહતો કમ્મારામતાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો રાગો કામરાગો કામરાગપરિયુટ્ઠાનં કામરાગસંયોજનં કામોઘો કામયોગો કામચ્છન્દનીવરણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ અરહતો ભસ્સારામતા, અત્થિ અરહતો નિદ્દારામતા, અત્થિ અરહતો સઙ્ગણિકારામતાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ અરહતો સઙ્ગણિકારામતાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો રાગો કામરાગો કામરાગપરિયુટ્ઠાનં કામરાગસંયોજનં કામોઘો કામયોગો કામચ્છન્દનીવરણન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

૨૬૮. પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. અરહા અરહત્તા પરિહાયમાનો કિં પરિયુટ્ઠિતો પરિહાયતીતિ? રાગપરિયુટ્ઠિતો પરિહાયતીતિ. પરિયુટ્ઠાનં કિં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતીતિ? અનુસયં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતીતિ. અત્થિ અરહતો અનુસયાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

અત્થિ અરહતો અનુસયાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો કામરાગાનુસયો પટિઘાનુસયો માનાનુસયો દિટ્ઠાનુસયો વિચિકિચ્છાનુસયો ભવરાગાનુસયો અવિજ્જાનુસયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

દોસપરિયુટ્ઠિતો પરિહાયતીતિ…પે… મોહપરિયુટ્ઠિતો પરિહાયતીતિ…. પરિયુટ્ઠાનં કિં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતીતિ? અનુસયં પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતીતિ. અત્થિ અરહતો અનુસયાતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

અત્થિ અરહતો અનુસયાતિ? આમન્તા. અત્થિ અરહતો કામરાગાનુસયો…પે… અવિજ્જાનુસયોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. અરહતો અરહત્તા પરિહાયમાનસ્સ કિં ઉપચયં ગચ્છતીતિ? રાગો ઉપચયં ગચ્છતીતિ. સક્કાયદિટ્ઠિ ઉપચયં ગચ્છતીતિ, વિચિકિચ્છા ઉપચયં ગચ્છતીતિ, સીલબ્બતપરામાસો ઉપચયં ગચ્છતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. દોસો ઉપચયં ગચ્છતીતિ…પે… મોહો ઉપચયં ગચ્છતીતિ, સક્કાયદિટ્ઠિ ઉપચયં ગચ્છતીતિ, વિચિકિચ્છા ઉપચયં ગચ્છતીતિ, સીલબ્બતપરામાસો ઉપચયં ગચ્છતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

પરિહાયતિ અરહા અરહત્તાતિ? આમન્તા. અરહા આચિનતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા અપચિનતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા પજહતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા ઉપાદિયતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા વિસિનેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા ઉસ્સિનેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા વિધૂપેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે. અરહા સન્ધૂપેતીતિ? ન હેવં વત્તબ્બે.

નનુ અરહા નેવાચિનતિ ન અપચિનતિ અપચિનિત્વા ઠિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા નેવાચિનતિ ન અપચિનતિ અપચિનિત્વા ઠિતો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ.

નનુ અરહા નેવ પજહતિ ન ઉપાદિયતિ પજહિત્વા ઠિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા નેવ પજહતિ ન ઉપાદિયતિ પજહિત્વા ઠિતો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ.

નનુ અરહા નેવ વિસિનેતિ ન ઉસ્સિનેતિ વિસિનિત્વા ઠિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા નેવ વિસિનેતિ ન ઉસ્સિનેતિ વિસિનિત્વા ઠિતો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ.

નનુ અરહા નેવ વિધૂપેતિ ન સન્ધૂપેતિ વિધૂપેત્વા ઠિતોતિ? આમન્તા. હઞ્ચિ અરહા નેવ વિધૂપેતિ ન સન્ધૂપેતિ વિધૂપેત્વા ઠિતો, નો ચ વત રે વત્તબ્બે – ‘‘પરિહાયતિ અરહા અરહત્તા’’તિ.

પરિહાનિકથા નિટ્ઠિતા.