૭. સત્તમવગ્ગો

(૬૬) ૪. દાનકથા

૪૭૮. ચેતસિકો ધમ્મો દાનન્તિ? આમન્તા. લબ્ભા ચેતસિકો ધમ્મો પરેસં દાતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… લબ્ભા ચેતસિકો ધમ્મો પરેસં દાતુન્તિ? આમન્તા. લબ્ભા ફસ્સો પરેસં દાતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે …પે… લબ્ભા વેદના…પે… સઞ્ઞા… ચેતના… સદ્ધા… વીરિયં… સતિ… સમાધિ… પઞ્ઞા પરેસં દાતુન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૪૭૯. ન વત્તબ્બં – ચેતસિકો ધમ્મો દાનન્તિ? આમન્તા. દાનં અનિટ્ઠફલં અકન્તફલં અમનુઞ્ઞફલં સેચનકફલં દુક્ખુદ્રયં દુક્ખવિપાકન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… નનુ દાનં ઇટ્ઠફલં કન્તફલં મનુઞ્ઞફલં અસેચનકફલં સુખુદ્રયં સુખવિપાકન્તિ? આમન્તા. હઞ્ચિ દાનં ઇટ્ઠફલં કન્તફલં મનુઞ્ઞફલં અસેચનકફલં સુખુદ્રયં સુખવિપાકં, તેન વત રે વત્તબ્બે – ‘‘ચેતસિકો ધમ્મો દાન’’ન્તિ.

દાનં ઇટ્ઠફલં વુત્તં ભગવતા, ચીવરં દાનન્તિ [ઉપરિ વુચ્ચમાનાય પરવાદીપુચ્છાય સદિસા, અટ્ઠકથા ઓલોકેતબ્બા]? આમન્તા. ચીવરં ઇટ્ઠફલં કન્તફલં મનુઞ્ઞફલં અસેચનકફલં સુખુદ્રયં સુખવિપાકન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દાનં ઇટ્ઠફલં વુત્તં ભગવતા, પિણ્ડપાતો સેનાસનં ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો દાનન્તિ? આમન્તા. ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો ઇટ્ઠફલો કન્તફલો મનુઞ્ઞફલો અસેચનકફલો સુખુદ્રયો સુખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે….

૪૮૦. ન વત્તબ્બં – ‘‘ચેતસિકો ધમ્મો દાન’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા –

‘‘સદ્ધા હિરિયં કુસલઞ્ચ દાનં,

ધમ્મા એતે સપ્પુરિસાનુયાતા;

એતઞ્હિ મગ્ગં દિવિયં વદન્તિ,

એતેન હિ ગચ્છતિ દેવલોક’’ન્તિ [અ. નિ. ૮.૩૨].

અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ચેતસિકો ધમ્મો દાનન્તિ.

ન વત્તબ્બં – ‘‘ચેતસિકો ધમ્મો દાન’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘પઞ્ચિમાનિ, ભિક્ખવે, દાનાનિ મહાદાનાનિ અગ્ગઞ્ઞાનિ રત્તઞ્ઞાનિ વંસઞ્ઞાનિ પોરાણાનિ અસઙ્કિણ્ણાનિ અસઙ્કિણ્ણપુબ્બાનિ, ન સઙ્કિયન્તિ ન સઙ્કિયિસ્સન્તિ, અપ્પટિકુટ્ઠાનિ સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહિ! કતમાનિ પઞ્ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો પાણાતિપાતં પહાય પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ. પાણાતિપાતા પટિવિરતો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો અપરિમાણાનં સત્તાનં અભયં દેતિ અવેરં દેતિ અબ્યાબજ્ઝં [અબ્યાપજ્ઝં (સ્યા. ક.)] દેતિ. અપરિમાણાનં સત્તાનં અભયં દત્વા અવેરં દત્વા અબ્યાબજ્ઝં દત્વા અપરિમાણસ્સ અભયસ્સ અવેરસ્સ અબ્યાબજ્ઝસ્સ ભાગી હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, પઠમં દાનં મહાદાનં અગ્ગઞ્ઞં રત્તઞ્ઞં વંસઞ્ઞં પોરાણં અસઙ્કિણ્ણં અસઙ્કિણ્ણપુબ્બં, ન સઙ્કિયતિ ન સઙ્કિયિસ્સતિ, અપ્પટિકુટ્ઠં સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહિ. પુન ચપરં, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો અદિન્નાદાનં પહાય…પે… કામેસુમિચ્છાચારં પહાય…પે… મુસાવાદં પહાય…પે… સુરામેરયમજ્જપમાદટ્ઠાનં પહાય સુરામેરયમજ્જપમાદટ્ઠાના પટિવિરતો હોતિ. સુરામેરયમજ્જપમાદટ્ઠાના પટિવિરતો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો અપરિમાણાનં સત્તાનં અભયં દેતિ અવેરં દેતિ અબ્યાબજ્ઝં દેતિ. અપરિમાણાનં સત્તાનં અભયં દત્વા અવેરં દત્વા અબ્યાબજ્ઝં દત્વા અપરિમાણસ્સ અભયસ્સ અવેરસ્સ અબ્યાબજ્ઝસ્સ ભાગી હોતિ. ઇદં, ભિક્ખવે, પઞ્ચમં દાનં મહાદાનં અગ્ગઞ્ઞં રત્તઞ્ઞં વંસઞ્ઞં પોરાણં અસઙ્કિણ્ણં અસઙ્કિણ્ણપુબ્બં, ન સઙ્કિયતિ ન સઙ્કિયિસ્સતિ, અપ્પટિકુટ્ઠં સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ દાનાનિ મહાદાનાનિ અગ્ગઞ્ઞાનિ રત્તઞ્ઞાનિ વંસઞ્ઞાનિ પોરાણાનિ અસઙ્કિણ્ણાનિ અસઙ્કિણ્ણપુબ્બાનિ, ન સઙ્કિયન્તિ ન સઙ્કિયિસ્સન્તિ, અપ્પટિકુટ્ઠાનિ સમણેહિ બ્રાહ્મણેહિ વિઞ્ઞૂહી’’તિ [અ. નિ. ૮.૩૯]. અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ ચેતસિકો ધમ્મો દાનન્તિ.

૪૮૧. ન વત્તબ્બં – ‘‘દેય્યધમ્મો દાન’’ન્તિ? આમન્તા. નનુ વુત્તં ભગવતા – ‘‘ઇધેકચ્ચો અન્નં દેતિ, પાનં દેતિ, વત્થં દેતિ, યાનં દેતિ, માલં દેતિ, ગન્ધં દેતિ, વિલેપનં દેતિ, સેય્યં દેતિ, આવસથં દેતિ, પદીપેય્યં દેતી’’તિ [સં. નિ. ૩.૩૬૨-૩૯૧ થોકં વિસદિસં]! અત્થેવ સુત્તન્તોતિ? આમન્તા. તેન હિ દેય્યધમ્મો દાનન્તિ.

૪૮૨. દેય્યધમ્મો દાનન્તિ? આમન્તા. દેય્યધમ્મો ઇટ્ઠફલો કન્તફલો મનુઞ્ઞફલો અસેચનકફલો સુખુદ્રયો સુખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દાનં ઇટ્ઠફલં વુત્તં ભગવતા, ચીવરં દાનન્તિ? આમન્તા. ચીવરં ઇટ્ઠફલં કન્તફલં મનુઞ્ઞફલં અસેચનકફલં સુખુદ્રયં સુખવિપાકન્તિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… દાનં ઇટ્ઠફલં વુત્તં ભગવતા, પિણ્ડપાતો દાનં… સેનાસનં દાનં… ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો દાનન્તિ? આમન્તા. ગિલાનપચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારો ઇટ્ઠફલો કન્તફલો મનુઞ્ઞફલો અસેચનકફલો સુખુદ્રયો સુખવિપાકોતિ? ન હેવં વત્તબ્બે…પે… તેન હિ ન વત્તબ્બં – ‘‘દેય્યધમ્મો દાન’’ન્તિ.

દાનકથા નિટ્ઠિતા.