લોકુત્તરકુસલં

સુદ્ધિકપટિપદા

૨૭૭. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, પીતિ હોતિ, સુખં હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, સદ્ધિન્દ્રિયં હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સતિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, પઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં હોતિ, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, સમ્માસઙ્કપ્પો હોતિ, સમ્માવાચા હોતિ, સમ્માકમ્મન્તો હોતિ, સમ્માઆજીવો હોતિ, સમ્માવાયામો હોતિ, સમ્માસતિ હોતિ, સમ્માસમાધિ હોતિ, સદ્ધાબલં હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સતિબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, પઞ્ઞાબલં હોતિ, હિરિબલં હોતિ, ઓત્તપ્પબલં હોતિ, અલોભો હોતિ, અદોસો હોતિ, અમોહો હોતિ, અનભિજ્ઝા હોતિ, અબ્યાપાદો હોતિ, સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ, હિરી હોતિ, ઓત્તપ્પં હોતિ, કાયપસ્સદ્ધિ હોતિ, ચિત્તપસ્સદ્ધિ હોતિ, કાયલહુતા હોતિ, ચિત્તલહુતા હોતિ, કાયમુદુતા હોતિ, ચિત્તમુદુતા હોતિ, કાયકમ્મઞ્ઞતા હોતિ, ચિત્તકમ્મઞ્ઞતા હોતિ, કાયપાગુઞ્ઞતા હોતિ, ચિત્તપાગુઞ્ઞતા હોતિ, કાયુજુકતા હોતિ, ચિત્તુજુકતા હોતિ, સતિ હોતિ, સમ્પજઞ્ઞં હોતિ, સમથો હોતિ, વિપસ્સના હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૨૭૮. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ.

૨૭૯. કતમા તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ? યં તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજં ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – અયં તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ.

૨૮૦. કતમા તસ્મિં સમયે સઞ્ઞા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજા સઞ્ઞા સઞ્જાનના સઞ્જાનિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે સઞ્ઞા હોતિ.

૨૮૧. કતમા તસ્મિં સમયે ચેતના હોતિ? યા તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજા ચેતના સઞ્ચેતના ચેતયિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ચેતના હોતિ.

૨૮૨. કતમં તસ્મિં સમયે ચિત્તં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચિત્તં મનો માનસં હદયં પણ્ડરં મનો મનાયતનં મનિન્દ્રિયં વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં તસ્મિં સમયે ચિત્તં હોતિ.

૨૮૩. કતમો તસ્મિં સમયે વિતક્કો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે તક્કો વિતક્કો સઙ્કપ્પો અપ્પના બ્યપ્પના ચેતસો અભિનિરોપના સમ્માસઙ્કપ્પો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે વિતક્કો હોતિ.

૨૮૪. કતમો તસ્મિં સમયે વિચારો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચારો વિચારો અનુવિચારો ઉપવિચારો ચિત્તસ્સ અનુસન્ધાનતા અનુપેક્ખનતા – અયં તસ્મિં સમયે વિચારો હોતિ.

૨૮૫. કતમા તસ્મિં સમયે પીતિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પીતિ પામોજ્જં આમોદના પમોદના હાસો પહાસો વિત્તિ ઓદગ્યં અત્તમનતા ચિત્તસ્સ પીતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો – અયં તસ્મિં સમયે પીતિ હોતિ.

૨૮૬. કતમં તસ્મિં સમયે સુખં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે સુખં હોતિ.

૨૮૭. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ.

૨૮૮. કતમં તસ્મિં સમયે સદ્ધિન્દ્રિયં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સદ્ધા સદ્દહના ઓકપ્પના અભિપ્પસાદો સદ્ધા સદ્ધિન્દ્રિયં સદ્ધાબલં – ઇદં તસ્મિં સમયે સદ્ધિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૮૯. કતમં તસ્મિં સમયે વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૦. કતમં તસ્મિં સમયે સતિન્દ્રિયં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સતિ અનુસ્સતિ પટિસ્સતિ સતિ સરણતા ધારણતા અપિલાપનતા અસમ્મુસ્સનતા સતિ સતિન્દ્રિયં સતિબલં સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે સતિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૧. કતમં તસ્મિં સમયે સમાધિન્દ્રિયં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે સમાધિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૨. કતમં તસ્મિં સમયે પઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે પઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૩. કતમં તસ્મિં સમયે મનિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચિત્તં મનો માનસં હદયં પણ્ડરં મનો મનાયતનં મનિન્દ્રિયં વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં તસ્મિં સમયે મનિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૪. કતમં તસ્મિં સમયે સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૫. કતમં તસ્મિં સમયે જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ? યો તેસં અરૂપીનં ધમ્માનં આયુ ઠિતિ યપના યાપના ઇરિયના વત્તના પાલના જીવિતં જીવિતિન્દ્રિયં – ઇદં તસ્મિં સમયે જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૬. કતમં તસ્મિં સમયે અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં હોતિ? યા તેસં ધમ્માનં અનઞ્ઞાતાનં અદિટ્ઠાનં અપ્પત્તાનં અવિદિતાનં અસચ્છિકતાનં સચ્છિકિરિયાય પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં હોતિ.

૨૯૭. કતમા તસ્મિં સમયે સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ.

૨૯૮. કતમો તસ્મિં સમયે સમ્માસઙ્કપ્પો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે તક્કો વિતક્કો સઙ્કપ્પો અપ્પના બ્યપ્પના ચેતસો અભિનિરોપના સમ્માસઙ્કપ્પો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માસઙ્કપ્પો હોતિ.

૨૯૯. કતમા તસ્મિં સમયે સમ્માવાચા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચતૂહિ વચીદુચ્ચરિતેહિ આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માવાચા મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માવાચા હોતિ.

૩૦૦. કતમો તસ્મિં સમયે સમ્માકમ્મન્તો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે તીહિ કાયદુચ્ચરિતેહિ આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માકમ્મન્તો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માકમ્મન્તો હોતિ.

૩૦૧. કતમો તસ્મિં સમયે સમ્માઆજીવો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે મિચ્છાઆજીવા આરતિ વિરતિ પટિવિરતિ વેરમણી અકિરિયા અકરણં અનજ્ઝાપત્તિ વેલાઅનતિક્કમો સેતુઘાતો સમ્માઆજીવો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માઆજીવો હોતિ.

૩૦૨. કતમો તસ્મિં સમયે સમ્માવાયામો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માવાયામો હોતિ.

૩૦૩. કતમા તસ્મિં સમયે સમ્માસતિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સતિ અનુસ્સતિ પટિસ્સતિ સતિ સરણતા ધારણતા અપિલાપનતા અસમ્મુસ્સનતા સતિ સતિન્દ્રિયં સતિબલં સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માસતિ હોતિ.

૩૦૪. કતમો તસ્મિં સમયે સમ્માસમાધિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માસમાધિ હોતિ.

૩૦૫. કતમં તસ્મિં સમયે સદ્ધાબલં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સદ્ધા સદ્દહના ઓકપ્પના અભિપ્પસાદો સદ્ધા સદ્ધિન્દ્રિયં સદ્ધાબલં – ઇદં તસ્મિં સમયે સદ્ધાબલં હોતિ.

૩૦૬. કતમં તસ્મિં સમયે વીરિયબલં હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે વીરિયબલં હોતિ.

૩૦૭. કતમં તસ્મિં સમયે સતિબલં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સતિ અનુસ્સતિ પટિસ્સતિ સતિ સરણતા ધારણતા અપિલાપનતા અસમ્મુસ્સનતા સતિ સતિન્દ્રિયં સતિબલં સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે સતિબલં હોતિ.

૩૦૮. કતમં તસ્મિં સમયે સમાધિબલં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે સમાધિબલં હોતિ.

૩૦૯. કતમં તસ્મિં સમયે પઞ્ઞાબલં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે પઞ્ઞાબલં હોતિ.

૩૧૦. કતમં તસ્મિં સમયે હિરિબલં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે હિરીયતિ હિરિયિતબ્બેન હિરીયતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે હિરિબલં હોતિ.

૩૧૧. કતમં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પબલં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પતિ ઓત્તપ્પિતબ્બેન ઓત્તપ્પતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પબલં હોતિ.

૩૧૨. કતમો તસ્મિં સમયે અલોભો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે અલોભો અલુબ્ભના અલુબ્ભિતત્તં અસારાગો અસારજ્જના અસારજ્જિતત્તં અનભિજ્ઝા અલોભો કુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે અલોભો હોતિ.

૩૧૩. કતમો તસ્મિં સમયે અદોસો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે અદોસો અદુસ્સના અદુસ્સિતત્તં અબ્યાપાદો અબ્યાપજ્જો અદોસો કુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે અદોસો હોતિ.

૩૧૪. કતમો તસ્મિં સમયે અમોહો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે અમોહો હોતિ.

૩૧૫. કતમા તસ્મિં સમયે અનભિજ્ઝા હોતિ? યો તસ્મિં સમયે અલોભો અલુબ્ભના અલુબ્ભિતત્તં અસારાગો અસારજ્જના અસારજ્જિતત્તં અનભિજ્ઝા અલોભો કુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે અનભિજ્ઝા હોતિ.

૩૧૬. કતમો તસ્મિં સમયે અબ્યાપાદો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે અદોસો અદુસ્સના અદુસ્સિતત્તં અબ્યાપાદો અબ્યાપજ્જો અદોસો કુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે અબ્યાપાદો હોતિ.

૩૧૭. કતમા તસ્મિં સમયે સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમ્માદિટ્ઠિ હોતિ.

૩૧૮. કતમા તસ્મિં સમયે હિરી હોતિ? યં તસ્મિં સમયે હિરીયતિ હિરિયિતબ્બેન હિરીયતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – અયં તસ્મિં સમયે હિરી હોતિ.

૩૧૯. કતમં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પતિ ઓત્તપ્પિતબ્બેન ઓત્તપ્પતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે ઓત્તપ્પં હોતિ.

૩૨૦. કતમા તસ્મિં સમયે કાયપસ્સદ્ધિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ પસ્સદ્ધિ પટિપસ્સદ્ધિ પસ્સમ્ભના પટિપસ્સમ્ભના પટિપસ્સમ્ભિતત્તં પસ્સદ્ધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો – અયં તસ્મિં સમયે કાયપસ્સદ્ધિ હોતિ.

૩૨૧. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તપસ્સદ્ધિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ પસ્સદ્ધિ પટિપસ્સદ્ધિ પસ્સમ્ભના પટિપસ્સમ્ભના પટિપસ્સમ્ભિતત્તં પસ્સદ્ધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તપસ્સદ્ધિ હોતિ.

૩૨૨. કતમા તસ્મિં સમયે કાયલહુતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ લહુતા લહુપરિણામતા અદન્ધનતા અવિત્થનતા – અયં તસ્મિં સમયે કાયલહુતા હોતિ.

૩૨૩. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તલહુતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ લહુતા લહુપરિણામતા અદન્ધનતા અવિત્થનતા – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તલહુતા હોતિ.

૩૨૪. કતમા તસ્મિં સમયે કાયમુદુતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ મુદુતા મદ્દવતા અકક્ખળતા અકથિનતા – અયં તસ્મિં સમયે કાયમુદુતા હોતિ.

૩૨૫. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તમુદુતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ મુદુતા મદ્દવતા અકક્ખળતા અકથિનતા – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તમુદુતા હોતિ.

૩૨૬. કતમા તસ્મિં સમયે કાયકમ્મઞ્ઞતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ કમ્મઞ્ઞતા કમ્મઞ્ઞત્તં કમ્મઞ્ઞભાવો – અયં તસ્મિં સમયે કાયકમ્મઞ્ઞતા હોતિ.

૩૨૭. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તકમ્મઞ્ઞતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ કમ્મઞ્ઞતા કમ્મઞ્ઞત્તં કમ્મઞ્ઞભાવો – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તકમ્મઞ્ઞતા હોતિ.

૩૨૮. કતમા તસ્મિં સમયે કાયપાગુઞ્ઞતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ પગુણતા પગુણત્તં પગુણભાવો – અયં તસ્મિં સમયે કાયપાગુઞ્ઞતા હોતિ.

૩૨૯. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તપાગુઞ્ઞતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ પગુણતા પગુણત્તં પગુણભાવો – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તપાગુઞ્ઞતા હોતિ.

૩૩૦. કતમા તસ્મિં સમયે કાયુજુકતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વેદનાક્ખન્ધસ્સ સઞ્ઞાક્ખન્ધસ્સ સઙ્ખારક્ખન્ધસ્સ ઉજુતા ઉજુકતા અજિમ્હતા અવઙ્કતા અકુટિલતા – અયં તસ્મિં સમયે કાયુજુકતા હોતિ.

૩૩૧. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તુજુકતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે વિઞ્ઞાણક્ખન્ધસ્સ ઉજુતા ઉજુકતા અજિમ્હતા અવઙ્કતા અકુટિલતા – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તુજુકતા હોતિ.

૩૩૨. કતમા તસ્મિં સમયે સતિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે સતિ અનુસ્સતિ પટિસ્સતિ સતિ સરણતા ધારણતા અપિલાપનતા અસમ્મુસ્સનતા સતિ સતિન્દ્રિયં સતિબલં સમ્માસતિ સતિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સતિ હોતિ.

૩૩૩. કતમં તસ્મિં સમયે સમ્પજઞ્ઞં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – ઇદં તસ્મિં સમયે સમ્પજઞ્ઞં હોતિ.

૩૩૪. કતમો તસ્મિં સમયે સમથો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે સમથો હોતિ.

૩૩૫. કતમા તસ્મિં સમયે વિપસ્સના હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે વિપસ્સના હોતિ.

૩૩૬. કતમો તસ્મિં સમયે પગ્ગાહો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં સમ્માવાયામો વીરિયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે પગ્ગાહો હોતિ.

૩૩૭. કતમો તસ્મિં સમયે અવિક્ખેપો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં સમ્માસમાધિ સમાધિસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં – અયં તસ્મિં સમયે અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, નવિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, પઞ્ચઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, સત્ત બલાનિ હોન્તિ, તયો હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ, એકા વેદના હોતિ, એકા સઞ્ઞા હોતિ, એકા ચેતના હોતિ, એકં ચિત્તં હોતિ, એકો વેદનાક્ખન્ધો હોતિ, એકો સઞ્ઞાક્ખન્ધો હોતિ, એકો સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ, એકો વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો હોતિ, એકં મનાયતનં હોતિ, એકં મનિન્દ્રિયં હોતિ, એકા મનોવિઞ્ઞાણધાતુ હોતિ, એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા કુસલા…પે….

૩૩૮. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો પીતિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતા સદ્ધિન્દ્રિયં વીરિયિન્દ્રિયં સતિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં પઞ્ઞિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં અનઞ્ઞાતઞ્ઞસ્સામીતિન્દ્રિયં સમ્માદિટ્ઠિ સમ્માસઙ્કપ્પો સમ્માવાચા સમ્માકમ્મન્તો સમ્માઆજીવો સમ્માવાયામો સમ્માસતિ સમ્માસમાધિ સદ્ધાબલં વીરિયબલં સતિબલં સમાધિબલં પઞ્ઞાબલં હિરિબલં ઓત્તપ્પબલં અલોભો અદોસો અમોહો અનભિજ્ઝા અબ્યાપાદો સમ્માદિટ્ઠિ હિરી ઓત્તપ્પં કાયપસ્સદ્ધિ ચિત્તપસ્સદ્ધિ કાયલહુતા ચિત્તલહુતા કાયમુદુતા ચિત્તમુદુતા કાયકમ્મઞ્ઞતા ચિત્તકમ્મઞ્ઞતા કાયપાગુઞ્ઞતા ચિત્તપાગુઞ્ઞતા કાયુજુકતા ચિત્તુજુકતા સતિ સમ્પજઞ્ઞં સમથો વિપસ્સના પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૩૯. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૦. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૧. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૨. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા …પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં…પે… દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં…પે… સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં…પે… સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

સુદ્ધિકપટિપદા.

સુઞ્ઞતં

૩૪૩. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૪. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

સુઞ્ઞતં.

સુઞ્ઞતમૂલકપટિપદા

૩૪૫. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૬. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૭. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૮. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૪૯. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં…પે… દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં…પે… સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં…પે… સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં સુઞ્ઞતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

સુઞ્ઞતમૂલકપટિપદા.

અપ્પણિહિતં

૩૫૦. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૧. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

અપ્પણિહિતં.

અપ્પણિહિતમૂલકપટિપદા

૩૫૨. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૩. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૪. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૫. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૬. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં…પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં…પે… દુક્ખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં…પે… સુખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં…પે… સુખપટિપદં ખિપ્પાભિઞ્ઞં અપ્પણિહિતં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

અપ્પણિહિતમૂલકપટિપદા.

વીસતિ મહાનયા

૩૫૭. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં મગ્ગં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સતિપટ્ઠાનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સમ્મપ્પધાનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ઇદ્ધિપાદં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ઇન્દ્રિયં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં બલં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં બોજ્ઝઙ્ગં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સચ્ચં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સમથં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ધમ્મં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ખન્ધં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં આયતનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ધાતું ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં આહારં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ફસ્સં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં વેદનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સઞ્ઞં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ચેતનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ચિત્તં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

વીસતિ મહાનયા.

અધિપતિ

૩૫૮. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં છન્દાધિપતેય્યં…પે… વીરિયાધિપતેય્યં…પે… ચિત્તાધિપતેય્યં…પે… વીમંસાધિપતેય્યં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૫૯. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં…પે… પઠમં ઝાનં …પે… પઞ્ચમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં છન્દાધિપતેય્યં…પે… વીરિયાધિપતેય્યં…પે… ચિત્તાધિપતેય્યં…પે… વીમંસાધિપતેય્યં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

૩૬૦. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં મગ્ગં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સતિપટ્ઠાનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સમ્મપ્પધાનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ઇદ્ધિપાદં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ઇન્દ્રિયં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં બલં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં બોજ્ઝઙ્ગં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સચ્ચં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સમથં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ધમ્મં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ખન્ધં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં આયતનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ધાતું ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં આહારં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ફસ્સં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં વેદનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં સઞ્ઞં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ચેતનં ભાવેતિ…પે… લોકુત્તરં ચિત્તં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં દિટ્ઠિગતાનં પહાનાય પઠમાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં છન્દાધિપતેય્યં…પે… વીરિયાધિપતેય્યં…પે… ચિત્તાધિપતેય્યં…પે… વીમંસાધિપતેય્યં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

અધિપતિ.

પઠમો મગ્ગો.

૩૬૧. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં કામરાગબ્યાપાદાનં તનુભાવાય દુતિયાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

દુતિયો મગ્ગો.

૩૬૨. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં કામરાગબ્યાપાદાનં અનવસેસપ્પહાનાય તતિયાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા.

તતિયો મગ્ગો.

૩૬૩. કતમે ધમ્મા કુસલા? યસ્મિં સમયે લોકુત્તરં ઝાનં ભાવેતિ નિય્યાનિકં અપચયગામિં રૂપરાગઅરૂપરાગમાનઉદ્ધચ્ચઅવિજ્જાય અનવસેસપ્પહાનાય ચતુત્થાય ભૂમિયા પત્તિયા વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ દુક્ખપટિપદં દન્ધાભિઞ્ઞં, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા કુસલા…પે….

૩૬૪. કતમં તસ્મિં સમયે અઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ? યા તેસં ધમ્માનં ઞાતાનં દિટ્ઠાનં પત્તાનં વિદિતાનં સચ્છિકતાનં સચ્છિકિરિયાય પઞ્ઞા પજાનના વિચયો પવિચયો ધમ્મવિચયો સલ્લક્ખણા ઉપલક્ખણા પચ્ચુપલક્ખણા પણ્ડિચ્ચં કોસલ્લં નેપુઞ્ઞં વેભબ્યા ચિન્તા ઉપપરિક્ખા ભૂરી મેધા પરિણાયિકા વિપસ્સના સમ્પજઞ્ઞં પતોદો પઞ્ઞા પઞ્ઞિન્દ્રિયં પઞ્ઞાબલં પઞ્ઞાસત્થં પઞ્ઞાપાસાદો પઞ્ઞાઆલોકો પઞ્ઞાઓભાસો પઞ્ઞાપજ્જોતો પઞ્ઞારતનં અમોહો ધમ્મવિચયો સમ્માદિટ્ઠિ ધમ્મવિચયસમ્બોજ્ઝઙ્ગો મગ્ગઙ્ગં મગ્ગપરિયાપન્નં, ઇદં તસ્મિં સમયે અઞ્ઞિન્દ્રિયં હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા કુસલા.

ચતુત્થો મગ્ગો.

લોકુત્તરં ચિત્તં.