દ્વાદસ અકુસલાનિ

૩૬૫. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ સોમનસ્સસહગતં દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, પીતિ હોતિ, સુખં હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, લોભો હોતિ, મોહો હોતિ, અભિજ્ઝા હોતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૩૬૬. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ.

૩૬૭. કતમા તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ? યં તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજં ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – અયં તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ.

૩૬૮. કતમા તસ્મિં સમયે સઞ્ઞા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજા સઞ્ઞા સઞ્જાનના સઞ્જાનિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે સઞ્ઞા હોતિ.

૩૬૯. કતમા તસ્મિં સમયે ચેતના હોતિ? યા તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજા ચેતના સઞ્ચેતના ચેતયિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ચેતના હોતિ.

૩૭૦. કતમં તસ્મિં સમયે ચિત્તં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચિત્તં મનો માનસં હદયં પણ્ડરં મનો મનાયતનં મનિન્દ્રિયં વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં તસ્મિં સમયે ચિત્તં હોતિ.

૩૭૧. કતમો તસ્મિં સમયે વિતક્કો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે તક્કો વિતક્કો સઙ્કપ્પો અપ્પના બ્યપ્પના ચેતસો અભિનિરોપના મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં તસ્મિં સમયે વિતક્કો હોતિ.

૩૭૨. કતમો તસ્મિં સમયે વિચારો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચારો વિચારો અનુવિચારો ઉપવિચારો ચિત્તસ્સ અનુસન્ધાનતા અનુપેક્ખનતા – અયં તસ્મિં સમયે વિચારો હોતિ.

૩૭૩. કતમા તસ્મિં સમયે પીતિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે પીતિ પામોજ્જં આમોદના પમોદના હાસો પહાસો વિત્તિ ઓદગ્યં અત્તમનતા ચિત્તસ્સ – અયં તસ્મિં સમયે પીતિ હોતિ.

૩૭૪. કતમં તસ્મિં સમયે સુખં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે સુખં હોતિ.

૩૭૫. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ.

૩૭૬. કતમં તસ્મિં સમયે વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં મિચ્છાવાયામો – ઇદં તસ્મિં સમયે વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ.

૩૭૭. કતમં તસ્મિં સમયે સમાધિન્દ્રિયં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – ઇદં તસ્મિં સમયે સમાધિન્દ્રિયં હોતિ?

૩૭૮. કતમં તસ્મિં સમયે મનિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચિત્તં મનો માનસં હદયં પણ્ડરં મનો મનાયતનં મનિન્દ્રિયં વિઞ્ઞાણં વિઞ્ઞાણક્ખન્ધો તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુ – ઇદં તસ્મિં સમયે મનિન્દ્રિયં હોતિ.

૩૭૯. કતમં તસ્મિં સમયે સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં સાતં ચેતસિકં સુખં ચેતોસમ્ફસ્સજં સાતં સુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા સાતા સુખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ.

૩૮૦. કતમં તસ્મિં સમયે જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ? યો તેસં અરૂપીનં ધમ્માનં આયુ ઠિતિ યપના યાપના ઇરિયના વત્તના પાલના જીવિતં જીવિતિન્દ્રિયં – ઇદં તસ્મિં સમયે જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ.

૩૮૧. કતમા તસ્મિં સમયે મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં દિટ્ઠિગહનં દિટ્ઠિકન્તારો દિટ્ઠિવિસૂકાયિકં દિટ્ઠિવિપ્ફન્દિતં દિટ્ઠિસંયોજનં ગાહો પતિટ્ઠાહો [પટિગ્ગાહો (સી. સ્યા.)] અભિનિવેસો પરામાસો કુમ્મગ્ગો મિચ્છાપથો મિચ્છત્તં તિત્થાયતનં વિપરિયાસગ્ગાહો [વિપરિયેસગાહો (ક.)] – અયં તસ્મિં સમયે મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ.

૩૮૨. કતમો તસ્મિં સમયે મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે તક્કો વિતક્કો સઙ્કપ્પો અપ્પના બ્યપ્પના ચેતસો અભિનિરોપના મિચ્છાસઙ્કપ્પો – અયં તસ્મિં સમયે મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ.

૩૮૩. કતમો તસ્મિં સમયે મિચ્છાવાયામો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં મિચ્છાવાયામો – અયં તસ્મિં સમયે મિચ્છાવાયામો હોતિ.

૩૮૪. કતમો તસ્મિં સમયે મિચ્છાસમાધિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – અયં તસ્મિં સમયે મિચ્છાસમાધિ હોતિ.

૩૮૫. કતમં તસ્મિં સમયે વીરિયબલં હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં મિચ્છાવાયામો – ઇદં તસ્મિં સમયે વીરિયબલં હોતિ.

૩૮૬. કતમં તસ્મિં સમયે સમાધિબલં હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – ઇદં તસ્મિં સમયે સમાધિબલં હોતિ.

૩૮૭. કતમં તસ્મિં સમયે અહિરિકબલં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ન હિરીયતિ હિરિયિતબ્બેન ન હિરીયતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે અહિરિકબલં હોતિ.

૩૮૮. કતમં તસ્મિં સમયે અનોત્તપ્પબલં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ન ઓત્તપ્પતિ ઓત્તપ્પિતબ્બેન ન ઓત્તપ્પતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે અનોત્તપ્પબલં હોતિ.

૩૮૯. કતમો તસ્મિં સમયે લોભો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે લોભો લુબ્ભના લુબ્ભિતત્તં સારાગો સારજ્જના સારજ્જિતત્તં અભિજ્ઝા લોભો અકુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે લોભો હોતિ.

૩૯૦. કતમો તસ્મિં સમયે મોહો હોતિ? યં તસ્મિં સમયે અઞ્ઞાણં અદસ્સનં અનભિસમયો અનનુબોધો અસમ્બોધો અપ્પટિવેધો અસંગાહના અપરિયોગાહના અસમપેક્ખના અપચ્ચવેક્ખના અપચ્ચક્ખકમ્મં દુમ્મેજ્ઝં બાલ્યં અસમ્પજઞ્ઞં મોહો પમોહો સમ્મોહો અવિજ્જા અવિજ્જોઘો અવિજ્જાયોગો અવિજ્જાનુસયો અવિજ્જાપરિયુટ્ઠાનં અવિજ્જાલઙ્ગી મોહો અકુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે મોહો હોતિ.

૩૯૧. કતમા તસ્મિં સમયે અભિજ્ઝા હોતિ? યો તસ્મિં સમયે લોભો લુબ્ભના લુબ્ભિતત્તં સારાગો સારજ્જના સારજ્જિતત્તં અભિજ્ઝા લોભો અકુસલમૂલં – અયં તસ્મિં સમયે અભિજ્ઝા હોતિ.

૩૯૨. કતમા તસ્મિં સમયે મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ? યા તસ્મિં સમયે દિટ્ઠિ દિટ્ઠિગતં દિટ્ઠિગહનં દિટ્ઠિકન્તારો દિટ્ઠિવિસૂકાયિકં દિટ્ઠિવિપ્ફન્દિતં દિટ્ઠિસંયોજનં ગાહો પતિટ્ઠાહો અભિનિવેસો પરામાસો કુમ્મગ્ગો મિચ્છાપથો મિચ્છત્તં તિત્થાયતનં વિપરિયાસગ્ગાહો – અયં તસ્મિં સમયે મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ.

૩૯૩. કતમં તસ્મિં સમયે અહિરિકં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ન હિરીયતિ હિરિયિતબ્બેન ન હિરીયતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે અહિરિકં હોતિ.

૩૯૪. કતમં તસ્મિં સમયે અનોત્તપ્પં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ન ઓત્તપ્પતિ ઓત્તપ્પિતબ્બેન ન ઓત્તપ્પતિ પાપકાનં અકુસલાનં ધમ્માનં સમાપત્તિયા – ઇદં તસ્મિં સમયે અનોત્તપ્પં હોતિ.

૩૯૫. કતમો તસ્મિં સમયે સમથો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – અયં તસ્મિં સમયે સમથો હોતિ.

૩૯૬. કતમો તસ્મિં સમયે પગ્ગાહો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ચેતસિકો વીરિયારમ્ભો નિક્કમો પરક્કમો ઉય્યામો વાયામો ઉસ્સાહો ઉસ્સોળ્હી થામો ધિતિ અસિથિલપરક્કમતા અનિક્ખિત્તછન્દતા અનિક્ખિત્તધુરતા ધુરસમ્પગ્ગાહો વીરિયં વીરિયિન્દ્રિયં વીરિયબલં મિચ્છાવાયામો – અયં તસ્મિં સમયે પગ્ગાહો હોતિ.

૩૯૭. કતમો તસ્મિં સમયે અવિક્ખેપો હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ સણ્ઠિતિ અવટ્ઠિતિ અવિસાહારો અવિક્ખેપો અવિસાહટમાનસતા સમથો સમાધિન્દ્રિયં સમાધિબલં મિચ્છાસમાધિ – અયં તસ્મિં સમયે અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, પઞ્ચઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, ચતુરઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, દ્વે હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૩૯૮. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો પીતિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાદિટ્ઠિ મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં લોભો મોહો અભિજ્ઝા મિચ્છાદિટ્ઠિ અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૩૯૯. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ સોમનસ્સસહગતં દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તં સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણં વા…પે… ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૦૦. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ સોમનસ્સસહગતં દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, પીતિ હોતિ, સુખં હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, સોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, લોભો હોતિ, મોહો હોતિ, અભિજ્ઝા હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, પઞ્ચઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, તિવઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, દ્વે હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૦૧. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો પીતિ ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં લોભો મોહો અભિજ્ઝા અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૦૨. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ સોમનસ્સસહગતં દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તં સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણં વા…પે… ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૦૩. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, ઉપેક્ખા હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, લોભો હોતિ, મોહો હોતિ, અભિજ્ઝા હોતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિ હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૦૪. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ.

૪૦૫. કતમા તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ? યં તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજં ચેતસિકં નેવ સાતં નાસાતં ચેતોસમ્ફસ્સજં અદુક્ખમસુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અદુક્ખમસુખા વેદના – અયં તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ…પે….

૪૦૬. કતમા તસ્મિં સમયે ઉપેક્ખા હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં નેવ સાતં નાસાતં ચેતોસમ્ફસ્સજં અદુક્ખમસુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અદુક્ખમસુખા વેદના – અયં તસ્મિં સમયે ઉપેક્ખા હોતિ…પે….

૪૦૭. કતમં તસ્મિં સમયે ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં નેવ સાતં નાસાતં ચેતોસમ્ફસ્સજં અદુક્ખમસુખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અદુક્ખમસુખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ…પે… યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, ચતુરઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, ચતુરઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, દ્વે હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૦૮. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાદિટ્ઠિ મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં લોભો મોહો અભિજ્ઝા મિચ્છાદિટ્ઠિ અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૦૯. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં દિટ્ઠિગતસમ્પયુત્તં સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણં વા…પે… ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૧૦. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, ઉપેક્ખા હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, લોભો હોતિ, મોહો હોતિ, અભિજ્ઝા હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, ચતુરઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, તિવઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, દ્વે હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૧૧. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં લોભો મોહો અભિજ્ઝા અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૧૨. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં દિટ્ઠિગતવિપ્પયુત્તં સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણં વા…પે… ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૧૩. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ દોમનસ્સસહગતં પટિઘસમ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, દુક્ખં હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, દોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, દોસો હોતિ, મોહો હોતિ, બ્યાપાદો હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૧૪. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ.

૪૧૫. કતમા તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ? યં તસ્મિં સમયે તજ્જામનોવિઞ્ઞાણધાતુસમ્ફસ્સજં ચેતસિકં અસાતં ચેતસિકં દુક્ખં ચેતોસમ્ફસ્સજં અસાતં દુક્ખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અસાતા દુક્ખા વેદના – અયં તસ્મિં સમયે વેદના હોતિ…પે….

૪૧૬. કતમં તસ્મિં સમયે દુક્ખં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં અસાતં ચેતસિકં દુક્ખં ચેતોસમ્ફસ્સજં અસાતં દુક્ખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અસાતા દુક્ખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે દુક્ખં હોતિ…પે….

૪૧૭. કતમં તસ્મિં સમયે દોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચેતસિકં અસાતં ચેતસિકં દુક્ખં ચેતોસમ્ફસ્સજં અસાતં દુક્ખં વેદયિતં ચેતોસમ્ફસ્સજા અસાતા દુક્ખા વેદના – ઇદં તસ્મિં સમયે દોમનસ્સિન્દ્રિયં હોતિ…પે….

૪૧૮. કતમો તસ્મિં સમયે દોસો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે દોસો દુસ્સના દુસ્સિતત્તં બ્યાપત્તિ બ્યાપજ્જના બ્યાપજ્જિતત્તં વિરોધો પટિવિરોધો ચણ્ડિક્કં અસુરોપો અનત્તમનતા ચિત્તસ્સ – અયં તસ્મિં સમયે દોસો હોતિ…પે….

૪૧૯. કતમો તસ્મિં સમયે બ્યાપાદો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે દોસો દુસ્સના દુસ્સિતત્તં બ્યાપત્તિ બ્યાપજ્જના બ્યાપજ્જિતત્તં વિરોધો પટિવિરોધો ચણ્ડિક્કં અસુરોપો અનત્તમનતા ચિત્તસ્સ – અયં તસ્મિં સમયે બ્યાપાદો હોતિ…પે… યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, ચતુરઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, તિવઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, દ્વે હેતૂ હોન્તિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૨૦. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં દોસો મોહો બ્યાપાદો અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૨૧. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ દોમનસ્સસહગતં પટિઘસમ્પયુત્તં સસઙ્ખારેન રૂપારમ્મણં વા…પે… ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે… અવિક્ખેપો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૨૨. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં વિચિકિચ્છાસમ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા સદ્દારમ્મણં વા ગન્ધારમ્મણં વા રસારમ્મણં વા ફોટ્ઠબ્બારમ્મણં વા ધમ્મારમ્મણં વા યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, ઉપેક્ખા હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, વિચિકિચ્છા હોતિ, મોહો હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૨૩. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે….

૪૨૪. કતમા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઠિતિ – અયં તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ…પે….

૪૨૫. કતમા તસ્મિં સમયે વિચિકિચ્છા હોતિ? યા તસ્મિં સમયે કઙ્ખા કઙ્ખાયના કઙ્ખાયિતત્તં વિમતિ વિચિકિચ્છા દ્વેળ્હકં દ્વેધાપથો સંસયો અનેકંસગ્ગાહો આસપ્પના પરિસપ્પના અપરિયોગાહના થમ્ભિતત્તં ચિત્તસ્સ મનોવિલેખો – અયં તસ્મિં સમયે વિચિકિચ્છા હોતિ…પે… યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, ચત્તારિ ઇન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, ચતુરઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, દુવઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, તીણિ બલાનિ હોન્તિ, એકો હેતુ હોતિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૨૬. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો વીરિયબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં વિચિકિચ્છા મોહો અહિરિકં અનોત્તપ્પં પગ્ગાહો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૨૭. કતમે ધમ્મા અકુસલા? યસ્મિં સમયે અકુસલં ચિત્તં ઉપ્પન્નં હોતિ ઉપેક્ખાસહગતં ઉદ્ધચ્ચસમ્પયુત્તં રૂપારમ્મણં વા…પે… યં યં વા પનારબ્ભ, તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ, વેદના હોતિ, સઞ્ઞા હોતિ, ચેતના હોતિ, ચિત્તં હોતિ, વિતક્કો હોતિ, વિચારો હોતિ, ઉપેક્ખા હોતિ, ચિત્તસ્સેકગ્ગતા હોતિ, વીરિયિન્દ્રિયં હોતિ, સમાધિન્દ્રિયં હોતિ, મનિન્દ્રિયં હોતિ, ઉપેક્ખિન્દ્રિયં હોતિ, જીવિતિન્દ્રિયં હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પો હોતિ, મિચ્છાવાયામો હોતિ, મિચ્છાસમાધિ હોતિ, વીરિયબલં હોતિ, સમાધિબલં હોતિ, અહિરિકબલં હોતિ, અનોત્તપ્પબલં હોતિ, ઉદ્ધચ્ચં હોતિ, મોહો હોતિ, અહિરિકં હોતિ, અનોત્તપ્પં હોતિ, સમથો હોતિ, પગ્ગાહો હોતિ, અવિક્ખેપો હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

૪૨૮. કતમો તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ? યો તસ્મિં સમયે ફસ્સો ફુસના સંફુસના સંફુસિતત્તં – અયં તસ્મિં સમયે ફસ્સો હોતિ…પે….

૪૨૯. કતમં તસ્મિં સમયે ઉદ્ધચ્ચં હોતિ? યં તસ્મિં સમયે ચિત્તસ્સ ઉદ્ધચ્ચં અવૂપસમો ચેતસો વિક્ખેપો ભન્તત્તં ચિત્તસ્સ – ઇદં તસ્મિં સમયે ઉદ્ધચ્ચં હોતિ …પે… યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

તસ્મિં ખો પન સમયે ચત્તારો ખન્ધા હોન્તિ, દ્વાયતનાનિ હોન્તિ, દ્વે ધાતુયો હોન્તિ, તયો આહારા હોન્તિ, પઞ્ચિન્દ્રિયાનિ હોન્તિ, ચતુરઙ્ગિકં ઝાનં હોતિ, તિવઙ્ગિકો મગ્ગો હોતિ, ચત્તારિ બલાનિ હોન્તિ, એકો હેતુ હોતિ, એકો ફસ્સો હોતિ…પે… એકં ધમ્માયતનં હોતિ, એકા ધમ્મધાતુ હોતિ; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા – ઇમે ધમ્મા અકુસલા…પે….

૪૩૦. કતમો તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ? ફસ્સો ચેતના વિતક્કો વિચારો ચિત્તસ્સેકગ્ગતા વીરિયિન્દ્રિયં સમાધિન્દ્રિયં જીવિતિન્દ્રિયં મિચ્છાસઙ્કપ્પો મિચ્છાવાયામો મિચ્છાસમાધિ વીરિયબલં સમાધિબલં અહિરિકબલં અનોત્તપ્પબલં ઉદ્ધચ્ચં મોહો અહિરિકં અનોત્તપ્પં સમથો પગ્ગાહો અવિક્ખેપો; યે વા પન તસ્મિં સમયે અઞ્ઞેપિ અત્થિ પટિચ્ચસમુપ્પન્ના અરૂપિનો ધમ્મા ઠપેત્વા વેદનાક્ખન્ધં ઠપેત્વા સઞ્ઞાક્ખન્ધં ઠપેત્વા વિઞ્ઞાણક્ખન્ધં – અયં તસ્મિં સમયે સઙ્ખારક્ખન્ધો હોતિ…પે… ઇમે ધમ્મા અકુસલા.

દ્વાદસ અકુસલચિત્તાનિ.