૧૧. સોસાનિકઙ્ગકથાવણ્ણના

૩૪. ન સુસાનન્તિ અસુસાનં. અઞ્ઞત્થો ન-કારો, સુસાનલક્ખણરહિતં વસનટ્ઠાનન્તિ અધિપ્પાયો. ન તત્થાતિ ‘‘સુસાન’’ન્તિ વવત્થપિતમત્તે ઠાને ન વસિતબ્બં. ન હિ નામમત્તેન સુસાનલક્ખણં સિજ્ઝતિ. તેનાહ ‘‘ન હી’’તિઆદિ. ઝાપિતકાલતો પન પટ્ઠાય…પે… સુસાનમેવ છવેન સયિતમત્તાય સુસાનલક્ખણપ્પત્તિતો. છવસયનં હિ ‘‘સુસાન’’ન્તિ વુચ્ચતિ.

સોસાનિકેન નામ અપ્પકિચ્ચેન સલ્લહુકવુત્તિના ભવિતબ્બન્તિ દસ્સેતું ‘‘તસ્મિં પન વસન્તેના’’તિઆદિ વુત્તં. ગરુકન્તિ દુપ્પરિહારં. તમેવ હિ દુપ્પરિહારભાવં દસ્સેતું ‘‘તસ્મા’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ ઉપ્પન્નપરિસ્સયવિઘાતત્થાયાતિ ‘‘સુસાનં નામ મનુસ્સરાહસ્સેય્યક’’ન્તિ ચોરા કતકમ્માપિ અકતકમ્માપિ ઓસરન્તિ, તત્થ ચોરેસુ ભણ્ડસામિકે દિસ્વા ભિક્ખુસમીપે ભણ્ડં છડ્ડેત્વા પલાતેસુ મનુસ્સા ભિક્ખું ‘‘ચોરો’’તિ ગહેત્વા પોથેય્યું, તસ્મા વિહારે સઙ્ઘત્થેરં વા ગોચરગામે રઞ્ઞા નિયુત્તં રાજયુત્તકં વા અત્તનો સોસાનિકભાવં જાનાપેત્વા યથા તાદિસો, અઞ્ઞો વા પરિસ્સયો ન હોતિ, તથા અપ્પમત્તેન વસિતબ્બં. ચઙ્કમન્તસ્સ યદા આળહનં અભિમુખં ન હોતિ, તદાપિ સંવેગજનનત્થં તત્થ દિટ્ઠિ વિસ્સજ્જેતબ્બાતિ દસ્સેતું ‘‘અદ્ધક્ખિકેન આળહનં ઓલોકેન્તેના’’તિ વુત્તં.

ઉપ્પથમગ્ગેન ગન્તબ્બં અત્તનો સોસાનિકભાવસ્સ અપાકટભાવત્થં. આરમ્મણન્તિ તસ્મિં સુસાને ‘‘અયં વમ્મિકો, અયં રુક્ખો, અયં ખાણુકો’’તિઆદિના દિવાયેવ આરમ્મણં વવત્થપેતબ્બં. ભયાનકન્તિ ભયજનકં વમ્મિકાદિં. કેનચિ લેડ્ડુપાસાણાદિના આસન્ને વિચરન્તીતિ ન પહરિતબ્બા. તિલપિટ્ઠં વુચ્ચતિ પલલં. માસમિસ્સં ભત્તં માસભત્તં. ગુળાદીતિ આદિ-સદ્દેન તિલસંગુળિકાદિઘનપૂવઞ્ચ સઙ્ગણ્હાતિ. કુલગેહં ન પવિસિતબ્બન્તિ પેતધૂમેન વાસિતત્તા, પિસાચાનુબન્ધત્તા ચ કુલગેહસ્સ અબ્ભન્તરં ન પવિસિતબ્બં. દેવસિકં છવડાહો ધુવડાહો. મતઞાતકાનં તત્થ ગન્ત્વા દેવસિકં રોદનં ધુવરોદનં. વુત્તનયેનાતિ ‘‘ઝાપિતકાલતો પન પટ્ઠાયા’’તિ વુત્તનયેન. ‘‘પચ્છિમયામે પટિક્કમિતું વટ્ટતી’’તિ ઇચ્છિતત્તા ‘‘સુસાનં અગતદિવસે’’તિ અઙ્ગુત્તરભાણકા.

સુસાને નિચ્ચકાલં સિવથિકદસ્સનેન મરણસ્સતિપટિલાભો. તતો એવ અપ્પમાદવિહારિતા. તત્થ છડ્ડિતસ્સ મતકળેવરસ્સ દસ્સનેન અસુભનિમિત્તાધિગમો. તતો એવ કામરાગવિનોદનં. બહુલં સરીરસ્સ અસુચિદુગ્ગન્ધજેગુચ્છભાવસલ્લક્ખણતો અભિણ્હં કાયસભાવદસ્સનં. તતો મરણસ્સતિપટિલાભતો ચ સંવેગબહુલતા. બ્યાધિકાનં, જરાજિણ્ણાનઞ્ચ મતાનં તત્થ દસ્સનેન આરોગ્યયોબ્બનજીવિતમદપ્પહાનં. ખુદ્દકસ્સ, મહતો ચ ભયસ્સ અભિભવનતો ભયભેરવસહનતા. સંવિગ્ગસ્સ યોનિસો પદહનં સમ્ભવતીતિ અમનુસ્સાનં ગરુભાવનીયતા. નિદ્દાગતમ્પીતિ સુત્તમ્પિ, સુપિનન્તેપીતિ અધિપ્પાયો.

ઇતિ સોસાનિકઙ્ગકથાવણ્ણના.