૧. પંસુકૂલિકઙ્ગકથાવણ્ણના
૨૪. ગહપતિદાનચીવરન્તિ એત્થ દાયકભાવેન સમણાપિ ઉક્કટ્ઠસ્સ ગહપતિપક્ખંયેવ પવિટ્ઠાતિ દટ્ઠબ્બં. ‘‘પબ્બજિતો ગણ્હિસ્સતી’’તિ ઠપિતકં સિયા ગહપતિચીવરં, ન પન ગહપતિદાનચીવરન્તિ તાદિસં નિવત્તેતું દાનગ્ગહણં. અઞ્ઞતરેનાતિ એત્થ સમાદાનવચનેન તાવ સમાદિન્નં હોતુ, પટિક્ખેપવચનેન પન કથન્તિ? અત્થતો આપન્નત્તા. યથા ‘‘દેવદત્તો દિવા ન ભુઞ્જતી’’તિ વુત્તે ‘‘રત્તિયં ભુઞ્જતી’’તિ અત્થતો આપન્નમેવ હોતિ, તસ્સ આહારેન વિના સરીરટ્ઠિતિ નત્થીતિ, એવમિધાપિ ભિક્ખુનો ગહપતિદાનચીવરે પટિક્ખિત્તે તદઞ્ઞચીવરપ્પટિગ્ગહો અત્થતો આપન્નો એવ હોતિ, ચીવરેન વિના સાસને ઠિતિ નત્થીતિ.
એવં સમાદિન્નધુતઙ્ગેનાતિઆદિવિધાનં પંસુકૂલિકઙ્ગે પટિપજ્જનવિધિ. સુસાને લદ્ધં સોસાનિકં. તં પન યસ્મા તત્થ કેનચિ છડ્ડિતત્તા પતિતં હોતિ, તસ્મા વુત્તં ‘‘સુસાને પતિતક’’ન્તિ. એવં પાપણિકમ્પિ દટ્ઠબ્બં. તાલવેળિમગ્ગો નામ મહાગામે એકા વીથિ. અનુરાધપુરેતિ ચ વદન્તિ. ડડ્ઢો પદેસો એતસ્સાતિ ડડ્ઢપ્પદેસં, વત્થં. મગ્ગે પતિતકં બહુદિવસાતિક્કન્તં ગહેતબ્બન્તિ વદન્તિ. ‘‘દ્વત્તિદિવસાતિક્કન્ત’’ન્તિ અપરે. થોકં રક્ખિત્વાતિ કતિપયં કાલં આગમેત્વા. વાતાહતમ્પિ સામિકાનં સતિસમ્મોસેન પતિતસદિસન્તિ ‘‘સામિકે અપસ્સન્તેન ગહેતું વટ્ટતી’’તિ વુત્તં. તસ્મા થોકં આગમેત્વા ગહેતબ્બં.
‘‘સઙ્ઘસ્સ દેમા’’તિ દિન્નં, ચોળકભિક્ખાવસેન લદ્ધઞ્ચ લદ્ધકાલતો પટ્ઠાય ‘‘સમણચીવરં સિયા નુ ખો, નો’’તિ આસઙ્કં નિવત્તેતું ‘‘ન તં પંસુકૂલ’’ન્તિ વુત્તં. ન હિ તં તેવીસતિયા ઉપ્પત્તિટ્ઠાનેસુ કત્થચિ પરિયાપન્નં. ઇદાનિ ઇમિનાવ પસઙ્ગેન યં ભિક્ખુદત્તિયે લક્ખણપત્તં પંસુકૂલં, તસ્સ ચ ઉક્કટ્ઠાનુક્કટ્ઠવિભાગં દસ્સેતું ‘‘ભિક્ખુદત્તિયેપી’’તિઆદિ વુત્તં. તત્થ ગાહેત્વા વા દીયતીતિ સઙ્ઘસ્સ વા ગણસ્સ વા દેન્તેહિ યં ચીવરં વસ્સગ્ગેન પાપેત્વા ભિક્ખૂનં દીયતિ. સેનાસનચીવરન્તિ સેનાસનં કારેત્વા ‘‘એતસ્મિં સેનાસને વસન્તા પરિભુઞ્જન્તૂ’’તિ દિન્નચીવરં. ન તં પંસુકૂલન્તિ અપંસુકૂલભાવો પુબ્બે વુત્તકારણતો, ગાહેત્વા દિન્નત્તા ચ. તેનાહ ‘‘નો ગાહાપેત્વા દિન્નમેવ પંસુકૂલ’’ન્તિ. તત્રપીતિ યં ગાહેત્વા ન દિન્નં ભિક્ખુદત્તિયં, તત્રપિ યેન ભિક્ખુના ચીવરં દીયતિ, તસ્સ લાભે, દાને ચ વિસું વિસું ઉભયત્થ આદરગારવાનં સબ્ભાવતો, તદભાવતો ચ ભિક્ખુદત્તિયસ્સ એકતોસુદ્ધિ ઉભતોસુદ્ધિ અનુક્કટ્ઠતા હોન્તીતિ ઇમમત્થં દસ્સેતું ‘‘યં દાયકેહી’’તિઆદિ વુત્તં, પાદમૂલે ઠપેત્વા દિન્નકં સમણેનાતિ અધિપ્પાયો. યસ્સ કસ્સચીતિ ઉક્કટ્ઠાદીસુ યસ્સ કસ્સચિ. રુચિયાતિ છન્દેન. ખન્તિયાતિ નિજ્ઝાનક્ખન્તિયા.
નિસ્સયાનુરૂપપટિપત્તિસબ્ભાવોતિ ઉપસમ્પન્નસમનન્તરં આચરિયેન વુત્તેસુ ચતૂસુ નિસ્સયેસુ અત્તના યથાપટિઞ્ઞાતદુતિયનિસ્સયાનુરૂપાય પટિપત્તિયા વિજ્જમાનતા. આરક્ખદુક્ખાભાવોતિ ચીવરારક્ખનદુક્ખસ્સ અભાવો પંસુકૂલચીવરસ્સ અલોભનીયત્તા. પરિભોગતણ્હાય અભાવો સવિસેસલૂખસભાવત્તા. પાસાદિકતાતિ પરેસં પસાદાવહતા. અપ્પિચ્છતાદીનં ફલનિપ્ફત્તિ ધુતઙ્ગપરિહરણસ્સ અપ્પિચ્છતાદીહિયેવ નિપ્ફાદેતબ્બતો. ધુતધમ્મે સમાદાય વત્તનં યાવદેવ ઉપરિ સમ્માપટિપત્તિસમ્પાદનાયાતિ વુત્તં ‘‘સમ્માપટિપત્તિયા અનુબ્રૂહન’’ન્તિ. મારસેનવિઘાતાયાતિ મારસ્સ, મારસેનાય ચ વિહનનાય વિદ્ધંસનાય. કાયવાચાચિત્તેહિ યતો સંયતોતિ યતિ, ભિક્ખુ. ધારિતં યં લોકગરુના પંસુકૂલં, તં કો ન ધારયે, યસ્મા વા લોકગરુના પંસુકૂલં ધારિતં, તસ્મા કો તં ન ધારયેતિ યોજના યંતંસદ્દાનં એકન્તસમ્બન્ધિભાવતો. પટિઞ્ઞં સમનુસ્સરન્તિ ઉપસમ્પદમાળે ‘‘આમ ભન્તે’’તિ આચરિયપમુખસ્સ સઙ્ઘસ્સ સમ્મુખા દિન્નં પટિઞ્ઞં સમનુસ્સરન્તો.
ઇતિ પંસુકૂલિકઙ્ગકથાવણ્ણના.