૫. સેસકસિણનિદ્દેસો

આપોકસિણકથા

૯૧. ઇદાનિ પથવીકસિણાનન્તરે આપોકસિણે વિત્થારકથા હોતિ. યથેવ હિ પથવીકસિણં, એવં આપોકસિણમ્પિ ભાવેતુકામેન સુખનિસિન્નેન આપસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હિતબ્બં, કતે વા અકતે વાતિ સબ્બં વિત્થારેતબ્બં. યથા ચ ઇધ, એવં સબ્બત્થ. ઇતો પરઞ્હિ એત્તકમ્પિ અવત્વા વિસેસમત્તમેવ વક્ખામ.

ઇધાપિ પુબ્બેકતાધિકારસ્સ પુઞ્ઞવતો અકતે આપસ્મિં પોક્ખરણિયા વા તળાકે વા લોણિયં વા સમુદ્દે વા નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ચૂળસિવત્થેરસ્સ વિય. તસ્સ કિરાયસ્મતો લાભસક્કારં પહાય વિવિત્તવાસં વસિસ્સામીતિ મહાતિત્થે નાવમારૂહિત્વા જમ્બુદીપં ગચ્છતો અન્તરા મહાસમુદ્દં ઓલોકયતો તપ્પટિભાગં કસિણનિમિત્તં ઉદપાદિ.

અકતાધિકારેન ચત્તારો કસિણદોસે પરિહરન્તેન નીલપીતલોહિતોદાતવણ્ણાનમઞ્ઞતરવણ્ણં આપં અગહેત્વા યં પન ભૂમિં અસમ્પત્તમેવ આકાસે સુદ્ધવત્થેન ગહિતં ઉદકં, અઞ્ઞં વા તથારૂપં વિપ્પસન્નં અનાવિલં, તેન પત્તં વા કુણ્ડિકં વા સમતિત્તિકં પૂરેત્વા વિહારપચ્ચન્તે વુત્તપ્પકારે પટિચ્છન્ને ઓકાસે ઠપેત્વા સુખનિસિન્નેન ન વણ્ણો પચ્ચવેક્ખિતબ્બો. ન લક્ખણં મનસિ કાતબ્બં. નિસ્સયસવણ્ણમેવ કત્વા ઉસ્સદવસેન પણ્ણત્તિધમ્મે ચિત્તં ઠપેત્વા અમ્બુ, ઉદકં, વારિ, સલિલન્તિઆદીસુ આપોનામેસુ પાકટનામવસેનેવ ‘‘આપો આપો’’તિ ભાવેતબ્બં.

તસ્સેવં ભાવયતો અનુક્કમેન વુત્તનયેનેવ નિમિત્તદ્વયં ઉપ્પજ્જતિ. ઇધ પન ઉગ્ગહનિમિત્તં ચલમાનં વિય ઉપટ્ઠાતિ, સચે ફેણપુપ્ફુળકમિસ્સં ઉદકં હોતિ, તાદિસમેવ ઉપટ્ઠાતિ, કસિણદોસો પઞ્ઞાયતિ. પટિભાગનિમિત્તં પન નિપ્પરિપ્ફન્દં આકાસે ઠપિતમણિતાલવણ્ટં વિય મણિમયાદાસમણ્ડલમિવ ચ હુત્વા ઉપટ્ઠાતિ. સો તસ્સ સહ ઉપટ્ઠાનેનેવ ઉપચારજ્ઝાનં, વુત્તનયેનેવ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનાનિ ચ પાપુણાતીતિ. આપોકસિણં.

તેજોકસિણકથા

૯૨. તેજોકસિણં ભાવેતુકામેનાપિ તેજસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હિતબ્બં. તત્થ કતાધિકારસ્સ પુઞ્ઞવતો અકતે નિમિત્તં ગણ્હન્તસ્સ દીપસિખાય વા ઉદ્ધને વા પત્તપચનટ્ઠાને વા દવદાહે વા યત્થ કત્થચિ અગ્ગિજાલં ઓલોકેન્તસ્સ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ચિત્તગુત્તત્થેરસ્સ વિય. તસ્સ હાયસ્મતો ધમ્મસ્સવનદિવસે ઉપોસથાગારં પવિટ્ઠસ્સ દીપસિખં ઓલોકેન્તસ્સેવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જિ.

ઇતરેન પન કાતબ્બં. તત્રિદં કરણવિધાનં, સિનિદ્ધાનિ સારદારૂનિ ફાલેત્વા સુક્ખાપેત્વા ઘટિકં ઘટિકં કત્વા પતિરૂપં રુક્ખમૂલં વા મણ્ડપં વા ગન્ત્વા પત્તપચનાકારેન રાસિં કત્વા આલિમ્પેત્વા કટસારકે વા ચમ્મે વા પટે વા વિદત્થિચતુરઙ્ગુલપ્પમાણં છિદ્દં કાતબ્બં. તં પુરતો ઠપેત્વા વુત્તનયેનેવ નિસીદિત્વા હેટ્ઠા તિણકટ્ઠં વા ઉપરિ ધૂમસિખં વા અમનસિકરિત્વા વેમજ્ઝે ઘનજાલાય નિમિત્તં ગણ્હિતબ્બં, નીલન્તિ વા પીતન્તિ વાતિઆદિવસેન વણ્ણો ન પચ્ચવેક્ખિતબ્બો, ઉણ્હત્તવસેન લક્ખણં ન મનસિ કાતબ્બં. નિસ્સયસવણ્ણમેવ કત્વા ઉસ્સદવસેન પણ્ણત્તિધમ્મે ચિત્તં ઠપેત્વા પાવકો, કણ્હવત્તની, જાતવેદો, હુતાસનોતિઆદીસુ અગ્ગિનામેસુ પાકટનામવસેનેવ ‘‘તેજો તેજો’’તિ ભાવેતબ્બં.

તસ્સેવં ભાવયતો અનુક્કમેન વુત્તનયેનેવ નિમિત્તદ્વયં ઉપ્પજ્જતિ. તત્થ ઉગ્ગહનિમિત્તં જાલં છિજ્જિત્વા છિજ્જિત્વા પતનસદિસં હુત્વા ઉપટ્ઠાતિ. અકતે ગણ્હન્તસ્સ પન કસિણદોસો પઞ્ઞાયતિ, અલાતખણ્ડં વા અઙ્ગારપિણ્ડો વા છારિકા વા ધૂમો વા ઉપટ્ઠાતિ. પટિભાગનિમિત્તં નિચ્ચલં આકાસે ઠપિતરત્તકમ્બલક્ખણ્ડં વિય સુવણ્ણતાલવણ્ટં વિય કઞ્ચનત્થમ્ભો વિય ચ ઉપટ્ઠાતિ. સો તસ્સ સહ ઉપટ્ઠાનેનેવ ઉપચારજ્ઝાનં, વુત્તનયેનેવ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનાનિ ચ પાપુણાતીતિ. તેજોકસિણં.

વાયોકસિણકથા

૯૩. વાયોકસિણં ભાવેતુકામેનાપિ વાયુસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હિતબ્બં. તઞ્ચ ખો દિટ્ઠવસેન વા ફુટ્ઠવસેન વા. વુત્તઞ્હેતં અટ્ઠકથાસુ ‘‘વાયોકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો વાયુસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ, ઉચ્છગ્ગં વા એરિતં સમેરિતં ઉપલક્ખેતિ, વેળગ્ગં વા…પે… રુક્ખગ્ગં વા કેસગ્ગં વા એરિતં સમેરિતં ઉપલક્ખેતિ, કાયસ્મિં વા ફુટ્ઠં ઉપલક્ખેતી’’તિ. તસ્મા સમસીસટ્ઠિતં ઘનપત્તં ઉચ્છું વા વેળું વા રુક્ખં વા ચતુરઙ્ગુલપ્પમાણં ઘનકેસસ્સ પુરિસસ્સ સીસં વા વાતેન પહરિયમાનં દિસ્વા ‘‘અયં વાતો એતસ્મિં ઠાને પહરતી’’તિ સતિં ઠપેત્વા, યં વા પનસ્સ વાતપાનન્તરિકાય વા ભિત્તિછિદ્દેન વા પવિસિત્વા વાતો કાયપ્પદેસં પહરતિ, તત્થ સતિં ઠપેત્વા વાતમાલુતઅનિલાદીસુ વાયુનામેસુ પાકટનામવસેનેવ ‘‘વાતો વાતો’’તિ ભાવેતબ્બં. ઇધ ઉગ્ગહનિમિત્તવડ્ઢનતો ઓતારિતમત્તસ્સ પાયાસસ્સ ઉસુમવટ્ટિસદિસં ચલં હુત્વા ઉપટ્ઠાતિ. પટિભાગનિમિત્તં સન્નિસિન્નં હોતિ નિચ્ચલં. સેસં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ. વાયોકસિણં.

નીલકસિણકથા

૯૪. તદનન્તરં પન નીલકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો નીલકસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ પુપ્ફસ્મિં વા વત્થસ્મિં વા વણ્ણધાતુયા વાતિ વચનતો કતાધિકારસ્સ પુઞ્ઞવતો તાવ તથારૂપં માલાગચ્છં વા પૂજાઠાનેસુ પુપ્ફસન્થરં વા નીલવત્થમણીનં વા અઞ્ઞતરં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. ઇતરેન નીલુપ્પલગિરિકણ્ણિકાદીનિ પુપ્ફાનિ ગહેત્વા યથા કેસરં વા વણ્ટં વા ન પઞ્ઞાયતિ, એવં ચઙ્ગોટકં વા કરણ્ડપટલં વા પત્તેહિયેવ સમતિત્તિકં પૂરેત્વા સન્થરિતબ્બં. નીલવણ્ણેન વા વત્થેન ભણ્ડિકં બન્ધિત્વા પૂરેતબ્બં. મુખવટ્ટિયં વા અસ્સ ભેરિતલમિવ બન્ધિતબ્બં. કંસનીલપલાસનીલઅઞ્જનનીલાનં વા અઞ્ઞતરેન ધાતુના પથવીકસિણે વુત્તનયેન સંહારિમં વા ભિત્તિયંયેવ વા કસિણમણ્ડલં કત્વા વિસભાગવણ્ણેન પરિચ્છિન્દિતબ્બં. તતો પથવીકસિણે વુત્તનયેન ‘‘નીલં નીલ’’ન્તિ મનસિકારો પવત્તેતબ્બો. ઇધાપિ ઉગ્ગહનિમિત્તે કસિણદોસો પઞ્ઞાયતિ, કેસરદણ્ડકપત્તન્તરિકાદીનિ ઉપટ્ઠહન્તિ. પટિભાગનિમિત્તં કસિણમણ્ડલતો મુઞ્ચિત્વા આકાસે મણિતાલવણ્ટસદિસં ઉપટ્ઠાતિ. સેસં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ. નીલકસિણં.

પીતકસિણકથા

૯૫. પીતકસિણેપિ એસેવ નયો. વુત્તઞ્હેતં પીતકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો પીતકસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ પુપ્ફસ્મિં વા વત્થસ્મિં વા વણ્ણધાતુયા વાતિ. તસ્મા ઇધાપિ કતાધિકારસ્સ પુઞ્ઞવતો તથારૂપં માલાગચ્છં વા પુપ્ફસન્થરં વા પીતવત્થધાતૂનં વા અઞ્ઞતરં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ ચિત્તગુત્તત્થેરસ્સ વિય. તસ્સ કિરાયસ્મતો ચિત્તલપબ્બતે પત્તઙ્ગપુપ્ફેહિ કતં આસનપૂજં પસ્સતો સહ દસ્સનેનેવ આસનપ્પમાણં નિમિત્તં ઉદપાદિ. ઇતરેન કણિકારપુપ્ફાદિના વા પીતવત્થેન વા ધાતુના વા નીલકસિણે વુત્તનયેનેવ કસિણં કત્વા ‘‘પીતકં પીતક’’ન્તિ મનસિકારો પવત્તેતબ્બો. સેસં તાદિસમેવાતિ. પીતકસિણં.

લોહિતકસિણકથા

૯૬. લોહિતકસિણેપિ એસેવ નયો. વુત્તઞ્હેતં લોહિતકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો લોહિતકસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ પુપ્ફસ્મિં વા વત્થસ્મિં વા વણ્ણધાતુયા વાતિ. તસ્મા ઇધાપિ કતાધિકારસ્સ પુઞ્ઞવતો તથારૂપં બન્ધુજીવકાદિમાલાગચ્છં વા પુપ્ફસન્થરં વા લોહિતકવત્થમણિધાતૂનં વા અઞ્ઞતરં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. ઇતરેન જયસુમનબન્ધુજીવકરત્તકોરણ્ડકાદિપુપ્ફેહિ વા રત્તવત્થેન વા ધાતુના વા નીલકસિણે વુત્તનયેનેવ કસિણં કત્વા ‘‘લોહિતકં લોહિતક’’ન્તિ મનસિકારો પવત્તેતબ્બો. સેસં તાદિસમેવાતિ. લોહિતકસિણં.

ઓદાતકસિણકથા

૯૭. ઓદાતકસિણેપિ ઓદાતકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો ઓદાતસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ પુપ્ફસ્મિં વા વત્થસ્મિં વા વણ્ણધાતુયા વાતિ વચનતો કતાધિકારસ્સ તાવ પુઞ્ઞવતો તથારૂપં માલાગચ્છં વા વસ્સિકસુમનાદિપુપ્ફસન્થરં વા કુમુદપદુમરાસિં વા ઓદાતવત્થધાતૂનં વા અઞ્ઞતરં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ, તિપુમણ્ડલરજતમણ્ડલચન્દમણ્ડલેસુપિ ઉપ્પજ્જતિયેવ. ઇતરેન વુત્તપ્પકારેહિ ઓદાતપુપ્ફેહિ વા ઓદાતવત્થેન વા ધાતુના વા નીલકસિણે વુત્તનયેનેવ કસિણં કત્વા ‘‘ઓદાતં ઓદાત’’ન્તિ મનસિકારો પવત્તેતબ્બો. સેસં તાદિસમેવાતિ. ઓદાતકસિણં.

આલોકકસિણકથા

૯૮. આલોકકસિણે પન આલોકકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો આલોકસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ ભિત્તિછિદ્દે વા તાળચ્છિદ્દે વા વાતપાનન્તરિકાય વાતિ વચનતો કતાધિકારસ્સ તાવ પુઞ્ઞવતો યં ભિત્તિછિદ્દાદીનં અઞ્ઞતરેન સૂરિયાલોકો વા ચન્દાલોકો વા પવિસિત્વા ભિત્તિયં વા ભૂમિયં વા મણ્ડલં સમુટ્ઠાપેતિ, ઘનપણ્ણરુક્ખસાખન્તરેન વા ઘનસાખામણ્ડપન્તરેન વા નિક્ખમિત્વા ભૂમિયમેવ મણ્ડલં સમુટ્ઠાપેતિ, તં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. ઇતરેનાપિ તદેવ વુત્તપ્પકારમોભાસમણ્ડલં ‘‘ઓભાસો ઓભાસો’’તિ વા ‘‘આલોકો આલોકો’’તિ વા ભાવેતબ્બં. તથા અસક્કોન્તેન ઘટે દીપં જાલેત્વા ઘટમુખં પિદહિત્વા ઘટે છિદ્દં કત્વા ભિત્તિમુખં ઠપેતબ્બં. તેન છિદ્દેન દીપાલોકો નિક્ખમિત્વા ભિત્તિયં મણ્ડલં કરોતિ, તં આલોકો આલોકોતિ ભાવેતબ્બં. ઇદમિતરેહિ ચિરટ્ઠિતિકં હોતિ. ઇધ ઉગ્ગહનિમિત્તં ભિત્તિયં વા ભૂમિયં વા ઉટ્ઠિતમણ્ડલસદિસમેવ હોતિ. પટિભાગનિમિત્તં ઘનવિપ્પસન્નઆલોકપુઞ્જસદિસં. સેસં તાદિસમેવાતિ. આલોકકસિણં.

પરિચ્છિન્નાકાસકસિણકથા

૯૯. પરિચ્છિન્નાકાસકસિણેપિ આકાસકસિણં ઉગ્ગણ્હન્તો આકાસસ્મિં નિમિત્તં ગણ્હાતિ ભિત્તિછિદ્દે વા તાળચ્છિદ્દે વા વાતપાનન્તરિકાય વાતિ વચનતો કતાધિકારસ્સ તાવ પુઞ્ઞવતો ભિત્તિછિદ્દાદીસુ અઞ્ઞતરં દિસ્વાવ નિમિત્તં ઉપ્પજ્જતિ. ઇતરેન સુચ્છન્નમણ્ડપે વા ચમ્મકટસારકાદીનં વા અઞ્ઞતરસ્મિં વિદત્થિચતુરઙ્ગુલપ્પમાણં છિદ્દં કત્વા તદેવ વા ભિત્તિછિદ્દાદિભેદં છિદ્દં ‘‘આકાસો આકાસો’’તિ ભાવેતબ્બં. ઇધ ઉગ્ગહનિમિત્તં સદ્ધિં ભિત્તિપરિયન્તાદીહિ છિદ્દસદિસમેવ હોતિ, વડ્ઢિયમાનમ્પિ ન વડ્ઢતિ. પટિભાગનિમિત્તમાકાસમણ્ડલમેવ હુત્વા ઉપટ્ઠાતિ, વડ્ઢિયમાનઞ્ચ વડ્ઢતિ. સેસં પથવીકસિણે વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બન્તિ. પરિચ્છિન્નાકાસકસિણં.

ઇતિ કસિણાનિ દસબલો,

દસ યાનિ અવોચ સબ્બધમ્મદસો;

રૂપાવચરમ્હિ ચતુક્કપઞ્ચકજ્ઝાનહેતૂનિ.

એવં તાનિ ચ તેસઞ્ચ,

ભાવનાનયમિમં વિદિત્વાન;

તેસ્વેવ અયં ભિય્યો,

પકિણ્ણકકથાપિ વિઞ્ઞેય્યા.

પકિણ્ણકકથા

૧૦૦. ઇમેસુ હિ પથવીકસિણવસેન એકોપિ હુત્વા બહુધા હોતીતિઆદિભાવો, આકાસે વા ઉદકે વા પથવિં નિમ્મિનિત્વા પદસા ગમનં, ઠાનનિસજ્જાદિકપ્પનં વા, પરિત્તઅપ્પમાણનયેન અભિભાયતનપટિલાભોતિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

આપોકસિણવસેન પથવિયં ઉમ્મુજ્જનનિમ્મુજ્જનં, ઉદકવુટ્ઠિસમુપ્પાદનં, નદીસમુદ્દાદિનિમ્માનં, પથવીપબ્બતપાસાદાદીનં કમ્પનન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

તેજોકસિણવસેન ધૂમાયના, પજ્જલના, અઙ્ગારવુટ્ઠિસમુપ્પાદનં, તેજસા તેજોપરિયાદાનં, યદેવ સો ઇચ્છતિ તસ્સ ડહનસમત્થતા, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપદસ્સનત્થાય આલોકકરણં, પરિનિબ્બાનસમયે તેજોધાતુયા સરીરજ્ઝાપનન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

વાયોકસિણવસેન વાયુગતિગમનં, વાતવુટ્ઠિસમુપ્પાદનન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

નીલકસિણવસેન નીલરૂપનિમ્માનં, અન્ધકારકરણં, સુવણ્ણદુબ્બણ્ણનયેન અભિભાયતનપટિલાભો, સુભવિમોક્ખાધિગમોતિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

પીતકસિણવસેન પીતકરૂપનિમ્માનં, સુવણ્ણન્તિ અધિમુચ્ચના, વુત્તનયેનેવ અભિભાયતનપટિલાભો, સુભવિમોક્ખાધિગમો ચાતિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

લોહિતકસિણવસેન લોહિતકરૂપનિમ્માનં, વુત્તનયેનેવ અભિભાયતનપટિલાભો, સુભવિમોક્ખાધિગમોતિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

ઓદાતકસિણવસેન ઓદાતરૂપનિમ્માનં, થિનમિદ્ધસ્સ દૂરભાવકરણં, અન્ધકારવિધમનં, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપદસ્સનત્થાય આલોકકરણન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

આલોકકસિણવસેન સપ્પભારૂપનિમ્માનં, થિનમિદ્ધસ્સ દૂરભાવકરણં, અન્ધકારવિધમનં, દિબ્બેન ચક્ખુના રૂપદસ્સનત્થં આલોકકરણન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

આકાસકસિણવસેન પટિચ્છન્નાનં વિવટકરણં, અન્તોપથવીપબ્બતાદીસુપિ આકાસં નિમ્મિનિત્વા ઇરિયાપથકપ્પનં, તિરોકુડ્ડાદીસુ અસજ્જમાનગમનન્તિ એવમાદીનિ ઇજ્ઝન્તિ.

સબ્બાનેવ ઉદ્ધં અધો તિરિયં અદ્વયં અપ્પમાણન્તિ ઇમં પભેદં લભન્તિ. વુત્તઞ્હેતં ‘‘પથવીકસિણમેકો સઞ્જાનાતિ. ઉદ્ધમધોતિરિયં અદ્વયમપ્પમાણ’’ન્તિઆદિ.

તત્થ ઉદ્ધન્તિ ઉપરિગગનતલાભિમુખં. અધોતિ હેટ્ઠાભૂમિતલાભિમુખં. તિરિયન્તિ ખેત્તમણ્ડલમિવ સમન્તા પરિચ્છિન્દિતં. એકચ્ચો હિ ઉદ્ધમેવ કસિણં વડ્ઢેતિ, એકચ્ચો અધો, એકચ્ચો સમન્તતો. તેન તેન વા કારણેન એવં પસારેતિ. આલોકમિવ દિબ્બચક્ખુના રૂપદસ્સનકામો. તેન વુત્તં ઉદ્ધમધોતિરિયન્તિ. અદ્વયન્તિ ઇદં પન એકસ્સ અઞ્ઞભાવાનુપગમનત્થં વુત્તં. યથા હિ ઉદકં પવિટ્ઠસ્સ સબ્બદિસાસુ ઉદકમેવ હોતિ, ન અઞ્ઞં, એવમેવ પથવીકસિણં પથવીકસિણમેવ હોતિ, નત્થિ તસ્સ અઞ્ઞો કસિણસમ્ભેદોતિ. એસેવ નયો સબ્બત્થ. અપ્પમાણન્તિ ઇદં તસ્સ ફરણઅપ્પમાણવસેન વુત્તં. તઞ્હિ ચેતસા ફરન્તો સકલમેવ ફરતિ. ન અયમસ્સ આદિ ઇદં મજ્ઝન્તિ પમાણં ગણ્હાતીતિ.

૧૦૧. યે ચ તે સત્તા કમ્માવરણેન વા સમન્નાગતા કિલેસાવરણેન વા સમન્નાગતા વિપાકાવરણેન વા સમન્નાગતા અસદ્ધા અચ્છન્દિકા દુપ્પઞ્ઞા અભબ્બા નિયામં ઓક્કમિતું કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્તન્તિ વુત્તા, તેસમેકસ્સાપેકકસિણેપિ ભાવના ન ઇજ્ઝતિ. તત્થ કમ્માવરણેન સમન્નાગતાતિ આનન્તરિયકમ્મસમઙ્ગિનો. કિલેસાવરણેન સમન્નાગતાતિ નિયતમિચ્છાદિટ્ઠિકા ચેવ ઉભતોબ્યઞ્જનકપણ્ડકા ચ. વિપાકાવરણેન સમન્નાગતાતિ અહેતુકદ્વિહેતુકપટિસન્ધિકા. અસદ્ધાતિ બુદ્ધાદીસુ સદ્ધાવિરહિતા. અચ્છન્દિકાતિ અપચ્ચનીકપટિપદાયં છન્દવિરહિતા. દુપ્પઞ્ઞાતિ લોકિયલોકુત્તરસમ્માદિટ્ઠિયા વિરહિતા. અભબ્બા નિયામં ઓક્કમિતું કુસલેસુ ધમ્મેસુ સમ્મત્તન્તિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ નિયામસઙ્ખાતં સમ્મત્તસઙ્ખાતઞ્ચ અરિયમગ્ગં ઓક્કમિતું અભબ્બાતિ અત્થો. ન કેવલઞ્ચ કસિણેયેવ, અઞ્ઞેસુપિ કમ્મટ્ઠાનેસુ એતેસમેકસ્સપિ ભાવના ન ઇજ્ઝતિ. તસ્મા વિગતવિપાકાવરણેનપિ કુલપુત્તેન કમ્માવરણઞ્ચ કિલેસાવરણઞ્ચ આરકા પરિવજ્જેત્વા સદ્ધમ્મસ્સવનસપ્પુરિસૂપનિસ્સયાદીહિ સદ્ધઞ્ચ છન્દઞ્ચ પઞ્ઞઞ્ચ વડ્ઢેત્વા કમ્મટ્ઠાનાનુયોગે યોગો કરણીયોતિ.

ઇતિ સાધુજનપામોજ્જત્થાય કતે વિસુદ્ધિમગ્ગે

સમાધિભાવનાધિકારે

સેસકસિણનિદ્દેસો નામ

પઞ્ચમો પરિચ્છેદો.