૩. ગુણાવબોધ-તતિયપરિચ્છેદ

અનુસન્ધિ

૧૧૬. સમ્ભવન્તિ ગુણા યસ્મા, દોસાને’વ’મતિક્કમે;

દસ્સેસ્સં તે તતો દાનિ, સદ્દે સમ્ભૂસયન્તિ યે.

સદ્દાલઙ્કાર ઉદ્દેસ

૧૧૭. પસાદો’જો, મધુરતા, સમતા, સુખુમાલતા;

સિલેસો’દરતા, કન્તિ, અત્થબ્યત્તિ, સમાધયો.

સદ્દાલઙ્કાર પયોજન

૧૧૮. ગુણેહે’તેહિ સમ્પન્નો, બન્ધો કવિમનોહરો;

સમ્પાદિયતિ કત્તૂનં, કિત્તિ મચ્ચન્તનિમ્મલં.

સદ્દાલઙ્કાર નિદ્દેસ

૧૧૯. અદૂરાહિતસમ્બન્ધ, સુભગા યા પદા’વલિ;

સુપસિદ્ધા’ભિધેય્યા’યં, પસાદં જનયે યથા.

૧૨૦. અલઙ્કરોન્તા વદનં, મુનિનો’ધરરંસિયો;

સોભન્તે’રુણરંસી’વ, સમ્પતન્તા’મ્બુજો’દરે.

૧૨૧. ઓજો સમાસબાહુલ્ય, મેસો ગજ્જસ્સ જીવિતં;

પજ્જેપ્ય’ના’કુલો સો’યં,

કન્તો કામીયતે યથા.

૧૨૨. મુનિન્દ મન્દ સઞ્જાત, હાસ ચન્દન લિમ્પિતા;

પલ્લવા ધવલા તસ્સે, વેકો ના’ધરપલ્લવો.

૧૨૩. પદા’ભિધેય્યવિસયં, સમાસ બ્યાસ સમ્ભવં;

યં પારિણત્યં હોતી’હ, સોપિ ઓજો’વ તં યથા.

૧૨૪. જોતયિત્વાન સદ્ધમ્મં, સન્તારેત્વા સદેવકે;

જલિત્વા અગ્ગિખન્ધો’વ, નિબ્બુતો સો સસાવકો.

૧૨૫. મત્થકટ્ઠી મતસ્સા’પિ, રજોભાવં વજન્તુ મે;

યતો પુઞ્ઞેન તે સેન્તુ, જિન પાદ’મ્બુજદ્વયે.

૧૨૬. ઇચ્ચત્ર નિચ્ચપ્પણતિ, ગેધો સાધુ પદિસ્સતિ;

જાયતે’યં ગુણો તિક્ખ, પઞ્ઞાનમભિયોગતો.

૧૨૭. મધુરત્તં પદાસત્તિ, ર’નુપ્પાસવસા દ્વિધા;

સિયા સમસુતિ પુબ્બા, વણ્ણા’વુત્તિ પરો યથા.

૧૨૮. યદા એસો’ભિસમ્બોધિં, સમ્પત્તો મુનિપુઙ્ગવો;

તદા પભુતિ ધમ્મસ્સ, લોકે જાતો મહુ’સ્સવો.

૧૨૯. મુનિન્દમન્દહાસા તે, કુન્દ સન્દોહવિબ્ભમા;

દિસન્ત મનુધાવન્તિ, હસન્તા ચન્દકન્તિયો.

૧૩૦. સબ્બકોમલવણ્ણેહિ, ના’નુપ્પાસો પસંસિયો;

યથા’યં માલતીમાલા, લિન લોલા’લિમાલિની.

૧૩૧. મુદૂહિ વા કેવલેહિ, કેવલેહિ ફુટેહિ વા,

મિસ્સેહિ વા તિધા હોતિ, વણ્ણેહિ સમતા યથા.

કેવલમુદુસમતા

૧૩૨. કોકિલા’લાપસંવાદી, મુનિન્દા’લાપવિબ્ભમો;

હદયઙ્ગમતં યાતિ, સતં દેતિ ચ નિબ્બુતિં.

કેવલફુટસમતા

૧૩૩. સમ્ભાવનીયસમ્ભાવં, ભગવન્તં ભવન્તગું;

ભવન્તસાધના’કઙ્ખી, કો ન સમ્ભાવયે વિભું.

મિસ્સકસમતા

૧૩૪. લદ્ધચન્દનસંસગ્ગ, સુગન્ધિ મલયા’નિલો;

મન્દ માયાતિ ભીતો’વ, મુનિન્દમુખમારુતા.

૧૩૫. અનિટ્ઠુર’ક્ખર’પ્પાયા, સબ્બકોમલ નિસ્સટા;

કિચ્છમુચ્ચારણા’પેત, બ્યઞ્જના સુખુમાલતા.

૧૩૬. પસ્સન્તા રૂપવિભવં, સુણન્તા મધુરં ગિરં;

ચરન્તિ સાધૂ [સાધુ (સી-છન્ધાનુરક્ખણત્થં)] સમ્બુદ્ધ, કાલે કેળિપરમ્મુખા.

૧૩૭. અલઙ્કારવિહીના’પિ, સતં સમ્મુખતે’દિસી;

આરોહતિ વિસેસેન, રમણીયા ત’દુજ્જલા.

૧૩૮. રોમઞ્ચ પિઞ્છ રચના, સાધુ વાદાહિતદ્ધની;

લળન્તિ’મે મુનિમેઘુ, મ્મદા સાધુ સિખાવલા.

૧૩૯. સુખુમાલત્ત મત્થે’વ, પદત્થવિસયમ્પિ ચ;

યથા મતાદિસદ્દેસુ, કિત્તિસેસાદિકિત્તનં.

૧૪૦. સિલિટ્ઠ પદ સંસગ્ગ, રમણીય ગુણા’લયો;

સબન્ધગારવો સો’યં, સિલેસો નામ તં યથા.

૧૪૧. બાલિ’ન્દુવિબ્ભમ’ચ્છેદિ, નખરા’વલિ કન્તિભિ;

સા મુનિન્દપદ’મ્ભોજ, કન્તિ વો વલિતા’વતં.

૧૪૨. ઉક્કંસવન્તો યોકોચિ, ગુણો યદિ પતીયતે;

ઉદારો’યં ભવે તેન, સનાથા બન્ધપદ્ધતિ.

૧૪૩. પાદમ્ભોજ રજો લિત્ત, ગત્તા યે તવ ગોતમ;

અહો! તે જન્તવો યન્તિ, સબ્બથા નિરજત્તનં.

૧૪૪. એવં જિના’નુભાવસ્સ, સમુક્કંસો’ત્ર દિસ્સતિ;

પઞ્ઞવા વિધિના’નેન, ચિન્તયે પર મીદિસં.

૧૪૫. ઉદારો સોપિ વિઞ્ઞેય્યો, યં પસત્થ વિસેસનં;

યથા કીળાસરો લીલા, હાસો હેમઙ્ગદા’દયો.

૧૪૬. લોકિય’ત્થા’ન’તિક્કન્તા, કન્તા સબ્બજનાનપિ;

કન્તિ નામા’તિવુત્તસ્સ, વુત્તા સા પરિહારતો.

યથા મુનિન્દ ઇચ્ચાદિ.

૧૪૭. અત્થબ્યત્તા’ભિધેય્યસ્સા,

નેય્યતા સદ્દતો’ત્થતો;

સા’યં તદુભયા નેય્ય, પરિહારે પદસ્સિતા;

યથા મરીચિચ્ચાદિ ચ, મનોનુરઞ્જનોચ્ચાદિ.

પુન અત્થેન યથા

૧૪૮. સભાવા’મલતા ધીર, મુધા પાદનખેસુ તે;

યતો તે’વનતા’નન્ત, મોળિચ્છાયા જહન્તિ નો.

૧૪૯. ‘બન્ધસારો’તિ મઞ્ઞન્તિ, યં સમગ્ગાપિ વિઞ્ઞુનો;

દસ્સના’વસરં પત્તો, સમાધિ નામ’યં ગુણો.

૧૫૦. અઞ્ઞધમ્મો તતો’ઞ્ઞત્થ, લોકસીમા’નુરોધતો;

સમ્મા આધીયતે’ચ્ચે’સો, ‘સમાધી’તિ નિરુચ્ચતિ.

સમાધિ ઉદ્દેસ

૧૫૧. અપાણે પાણીનં ધમ્મો, સમ્મા આધીયતે ક્વચિ,;

નિરૂપે રૂપયુત્તસ્સ, નિરસે સરસસ્સ, ચ.

૧૫૨. અદ્રવે દ્રવયુત્તસ્સ, અકત્તરિપિ કત્તુતા,;

કઠિનસ્સા’સરીરે,પિ, રૂપં તેસં કમા સિયા.

સમાધિનિદ્દેસ

અપાણે પાણીનં ધમ્મો

૧૫૩. ઉણ્ણા પુણ્ણિ’ન્દુના નાથ! દિવાપિ સહ સઙ્ગમા;

વિનિદ્દા સમ્પમોદન્તિ, મઞ્ઞે કુમુદિની તવ.

નિરુપે રૂપયુત્તસ્સ

૧૫૪. દયારસેસુ મુજ્જન્તા, જના’મતરસેસ્વિ’વ;

સુખિતા હતદોસા તે, નાથ! પાદ’મ્બુજા’નતા.

નિરસે સરસસ્સ

૧૫૫. મધુરેપિ ગુણે ધીર, ન’પ્પસીદન્તિ યે તવ;

કીદિસી મનસોવુત્તિ, તેસં ખારગુણાન ભો’.

અદ્રવે દ્રવયુત્તસ્સ

૧૫૬. સબ્બત્થસિદ્ધ! ચૂળક, પુટપેય્યા મહાગુણા;

દિસા સમન્તા ધાવન્તિ, કુન્દસોભા સ લક્ખણા.

અકત્તરિપિ કત્તુતા

૧૫૭. મારા’રિબલવિસ્સટ્ઠા, કુણ્ઠા નાનાવિધા’યુધા;

લજ્જમાના’ઞ્ઞવેસેન, જિન! પાદા’નતા તવ.

કઠિનસ્સા સરીરે

૧૫૮. મુનિન્દભાણુમા કાલો,

દિતો બોધો’દયા’ચલે;

સદ્ધમ્મરંસિના ભાતિ, ભિન્દ મન્દતમં પરં.

૧૫૯. વમનુ’ગ્ગિરનાદ્યે’તં, ગુણવુત્ય’પરિચ્ચુતં;

અતિસુન્દર મઞ્ઞં તુ, કામં વિન્દતિ ગામ્મતં.

૧૬૦. કન્તીનં વમનબ્યાજા, મુનિપાદનખા’વલી;

ચન્દકન્તી પિવન્તી’વ, નિપ્પભં તં કરોન્તિયો.

૧૬૧. અચિત્તકત્તુકં રુચ્ય [રુચ્ચ (સી.)], મિચ્ચેવં ગુણકમ્મતં;

સચિત્તકત્તુકં પે’તં, ગુણકમ્મં યદુ’ત્તમં.

૧૬૨. ઉગ્ગિરન્તો’વ સસ્નેહ, રસં જિનવરો જને;

ભાસન્તો મધુરં ધમ્મં, કં ન સપ્પીણયે જનં.

૧૬૩. યો સદ્દસત્થકુસલો કુસલો નિઘણ્ડુ,

છન્દોઅલઙ્કતિસુ નિચ્ચકતા’ભિયોગો;

સો’યં કવિત્તવિકલોપિ કવીસુ સઙ્ખ્ય,

મોગ્ગય્હ વિન્દતિ હિ કિત્તિ’ મમન્દરૂપં.

ઇતિ સઙ્ઘરક્ખિતમહાસામિવિરચિતે સુબોધાલઙ્કારે

ગુણાવબોધો નામ

તતિયો પરિચ્છેદો.