૩૯. બોધિરાજધીતુયા [બોધિરાજધીતાય ઇતિસબ્બત્થ] વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા

ભગવતિ પરિનિબ્બુતે લઙ્કાયં સાસને સુપ્પતિટ્ઠિતે તત્થ હકુરેળીતિ એકો ગામો અહોસિ, તત્થેકા દારિકા ગામાદારિકાહિ સદ્ધિં તત્થ તત્થ કીળન્તી વિહરતિ, તદા ગામસમીપે મહાસોબ્ભં હોતિ. તત્થેકો મરુત્થરુક્ખો સબ્બદા પાળિફુલ્લોવ તિટ્ઠતિ. મનુસ્સા બુદ્ધપૂજનત્થં પુપ્ફાનિ વિચિણન્તા ઉદકં ઓગહેત્વા રુક્ખમભિરુય્હ પુપ્ફાનિ ઓચિણન્તિ, કુમારિકા તે દિસ્વા મનુસ્સા સુખેન ગન્ત્વા પુપ્ફાનિ ઓચિણન્તૂતિ એકં સુક્ખપાલિભદ્દદણ્ડકં આહરિત્વા સેતું કત્વા ઠપેસિ, તતો પટ્ઠાય મનુસ્સા તેનગન્ત્વા પુપ્ફાનિ ઓચિણન્તિ. અથ સા તતો ચુતા તેનેવ કુસલકમ્મેન જમ્બુદીપે પાટલિપુત્તનગરે સોમદત્તરઞ્ઞો ધીતા હુત્વા નિબ્બત્તિ, ઉત્તમરૂપધરા દેવચ્છરપટિભાગા અહોસિ. માતાપિતરો પનસ્સા બોધિરાજકુમારિકાતિ વોહરિંસુ. પુબ્બે કતસેતુઆનુભાવેન તસ્સા સુવીરકો નામેકો આકાસગામી સિન્ધવપોતકો નિબ્બત્તિ. રાજધીતુયા પન પિતા બુદ્ધમામકો ધમ્મમામકો સઙ્ઘમામકો હુત્વા મહન્તં પુઞ્ઞં પસવન્તો સિન્ધવપોતકં દિસ્વા પુઞ્ઞકરણસ્સ મે સહાયો લદ્ધોતિ તુટ્ઠમાનસો અસ્સં અભિરુહિત્વા દિવસસ્સ તિક્ખત્તું ગન્ત્વા મહાબોધિં વન્દતિ. રાજધીતા નં દિસ્વા પિતુસન્તિકં ગન્ત્વા અભિણ્હં તાત કુહિં ગચ્છસીતિ પુચ્છિ. રાજા ન કિઞ્ચિ કથેસિ, અથ સા પુનપ્પુનં પિતરં નિબન્ધન્તી પુચ્છિ. તતો રાજા તસ્સાવિ કરોન્તો એવમાહ.

૧. અમ્હાકં ભગવા પુબ્બે, પૂરેન્તો દસપારમી;

અદાસિ સીસરત્તક્ખિ, મંસં જીવિતમેવ ચ.

૨. પુત્તદારે ચ રજ્જે ચ, પત્વા [દત્વા ઇતિપિકત્થચિ] પારમિમત્થકં;

અનપ્પકપ્પકોટીનં, ખેપેત્વા કપિલવુયે.

૩. સક્કરાજકુલે જાતો, લોકે અપ્પટિપુગ્ગલો;

સમ્પત્તચક્કવત્તિત્તં, પહન્ત્વાન નરાધિપો.

૪. દિસ્વા નિમિત્તે ચતુરો, નિક્ખમ્મ અભિનિક્ખમં;

બોધિમૂલમુપાગમ્મ, નિસિન્નો વજિરાસને.

૫. સહસ્સબાહું માપેત્વા, નાનાયુધસમાકુલં [નાનાવુધસમાકુલં-ઇતિસબ્બત્થ];

મહાભીતિકરં વેસં, કાળપબ્બતસાદિસં.

૬. માપેત્વાન સમારુય્હ, ગિરિમેખલવારણં;

મારસેનં સમાનેત્વા, આગતં મકરદ્ધજં.

૭. પારમિતાબલેન તં, મારસેનં પલાપિય;

યત્થાસીનો કિલેસારિ, સહસ્સં ઘાતયી જિનો.

૮. નયનં સુજલસેકેહિ, સત્તાહં જિનસેવિતં;

પૂજિતં દેવબ્રહ્મેહિ, સિદ્ધોરગનરાદિહિ;

વન્દિતું જયબોધિંતં, ગચ્છામિ સતતં અહં.

૯. ઉપાસતિ સદા ગન્ત્વા, યો નરો બોધિપાદપં;

ગન્ધોદદીપધૂપાદિ, નાનાપૂજાહિ સાધુકં.

૧૦. સ નરો નિરામયો હોતિ, પચ્ચત્તે ચ પરત્થ ચ;

પૂજિતો માનિતો હોતિ, દીઘાયુ બલવા સુખી.

૧૧. તદત્થં પત્થયન્તેન, અત્થકામેન જન્તુના;

ઉપાસનીયં સદ્ધાય, નિચ્ચં તં બોધિપાદપંતિ.

તં સુત્વા કુમારિકા પીતિયા ફુટસરીરા પિતરં વન્દિત્વા અહમ્પિ તાત ગચ્છામીતિ આહ. રાજા પનસ્સા ઉપદ્દવભયેન ગમનં ન ઇચ્છિ. તતો સા યાવતતિયં પિતરં યાચિત્વા રઞ્ઞા અનુઞ્ઞાતા. તતો પટ્ઠાય પિતરા સદ્ધિં સિન્ધવમારુય્હ બોધિં વન્દિતું સતતં ગચ્છતિ. અથાપરભાગે રાજા મરણમઞ્ચે નિપન્નો ચિન્તેસિ. ધીતા મે નિરન્તરં બોધિઉપટ્ઠાનંગચ્છતિ, એતિસ્સા અનાગતે યંકિઞ્ચિ ભયં ઉપ્પજ્જમાનં તતો ઉપ્પજ્જતિ. તત્થ મે કિં કાતબ્બન્તિ. તતો સિન્ધવં પક્કોસાપેત્વા તસ્સ કણ્ણમૂલે મન્તેન્તો એવમાહ, તાત મમ ધીતા અભિણ્હં તવ સહાયં કત્વા બોધિં વન્દિતું ગચ્છતિ. તત્થસ્સા યંકિઞ્ચિ ભયં ભવેય્ય. તં નપ્પતિરૂપં. તત્થ ગમનાગમને મમ ધીતરં રક્ખેય્યાસીતિ તસ્સ ધીતરં પટિપાદેત્વા કાલમકાસિ. તતો રાજધીતા પિતુસરીરકિચ્ચં કારેત્વા દિવસસ્સ તિક્ખત્તું અસ્સમભિરુય્હ બોધિઉપટ્ઠાનં ગચ્છતિ. મનુસ્સા પનસ્સા રૂપસમ્પત્તિં દિસ્વા વિમ્હિતમાનસા રાજારહં વત નો ઇદં પણ્ણાકારં દિટ્ઠં. ગન્ત્વા રઞ્ઞો આચિક્ખિસ્સામ. અપ્પેવ નામ રાજા સો કિઞ્ચિ નો દદેય્યાતિ ચિન્તેત્વા રઞ્ઞો સન્તિકં ગન્ત્વા વન્દિત્વા ઠિતા એવમાહંસુ.

૧૨. બોધિમણ્ડં સમાગમ્મ, અભિણ્હં તુટ્ઠમાનસા;

વન્દન્તી યાતિ કઞ્ઞેકા, વિજ્જૂવ સિરિયા જલં.

૧૩. નીલધમ્પિલ્લભારા સા, વિસાલાયતલોચના;

સોણ્ણદોલાભસવણા, સામા સુભપયોધરા.

૧૪. સતરંસીહિ સમ્મિસ્સ, સઞ્ચ્યામ્બુદસમાધરા;

તુઙ્ગનાસા નીલભમુ, હાસભાસા મનોરમા.

૧૫. ઈદિસં નો મહારાજા [મહારાજદિટ્ઠપુબ્બ ઇતિપિકત્થચિ], દિટ્ઠપુબ્બં કુદાચનં;

એહિ તસ્સા સિરિંદેવ, બોધિમણ્ડમ્હિ દક્ખસીતિ.

તં સુત્વા રાજા સવણસંસગ્ગેનેવ તાય પટિબદ્ધચિત્તો ચતુરઙ્ગિનિંસેનં ગહેત્વા રાજધીતરં બોધિવન્દનત્થાય આગતકાલે બહિપાકારે સેનં પરિક્ખિપાપેત્વા ગણ્હથેતન્તિ મનુસ્સે નિયોજેસિ. તતો સેનાપિ તં ગહણસજ્જા અટ્ઠાસિ. રાજધીતા તે દિસ્વા સીઘં સિન્ધવં ઉપસઙ્કમિત્વા તસ્સ પિટ્ઠિયં નિસિન્ના પણ્હિયા સઞ્ઞં અદાસિ. સો તં ગહેત્વા વેગેન આકાસં પક્ખન્દિ. સા પન દુન્નિસિન્નભાવેન અસ્સસ્સ વેગં સન્ધારેતુમસક્કોન્તી અસ્સપિટ્ઠિતો પરિગલિ. સિન્ધવો રાજધીતરં પતમાનં દિસ્વા રાજોવાદં સરમાનો વેગેનાગન્ત્વા તસ્સા કેસે ડંસિત્વા ઉક્ખિપિત્વા પતમાનાય તસ્સા પિટ્ઠિંદત્વા નિસીદાપેત્વા આકાસેન તં નેત્વા પાટલિપુત્તનગરેયેવ પતિટ્ઠાપેસિ [પાતલિપુત્તનગરેયેવતં પવિઠાપેસિઇતિપિકત્થચિ].

૧૬. તિરચ્છાનગતાપેવં, સરન્તા ઉપકારકં;

ન જહન્તીતિ મન્ત્વાન, કતઞ્ઞૂ હોન્તુ [હોન્તિપાણિનો-ઇતિપિકત્થચિ] પાણિનોતિ.

તતો પટ્ઠાય સા પુઞ્ઞકમ્મં કત્વા સગ્ગપરાયના અહોસીતિ.

૧૭. યો યં દુમિન્દંયતિનન્દનેન;

સમ્પૂજિતં પૂજયતે સ પઞ્ઞો;

સ ભોગવા હોતિ અનીતિકો ચ,

સબ્બત્થ સો હોતિ પસત્થરૂપો.

બોધિરાજધીતુયા વત્થું નવમં.