૩૮. તેભાતિકમધુવાણિજકાનં વત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા
અતીતે કિર બારાણસિયં તે ભાતિકા એકતો હુત્વા મધું વિક્કિણન્તા પુત્તદારે પોસેન્તિ. તતો તેસુ એકો પચ્ચન્તં ગન્ત્વા મલયવાસીનં [મલવાસીનં ઇતિપિકત્થચિ] હત્થતો મધું કિણિત્વા [વક્કિણિત્વા ઇતિસબ્બત્થ] ગણ્હાતિ, એકો ગહિતગહિતમધું નગરં આહરતિ. એકો તેન આહટાહટમધૂનિ બારાણસિયં નિસીદિત્વા વિક્કિણાતિ. તસ્મિં સમયે ગન્ધમાદનપબ્બતે એકો પચ્ચેકબુદ્ધો વણરોગેના તુરો અહોસિ. અથઞ્ઞતરો પચ્ચેકબુદ્ધો તસ્સ મધુના ફાસુ ભવિસ્સતીતિ ઞત્વા ગન્ધમાદનપબ્બતેયેવ ઠિતો ચીવરં પારુપિત્વા આકાસેના ગન્ત્વા નગરદ્વારે ઓતરિત્વા કત્થ મધું લભામીતિ [લબ્ભતિ ઇતિસબ્બત્થ] ઓલોકેન્તો અટ્ઠાસી, તદા તસ્મિંપરકુલે ભતિં કત્વા જીવમાના એકા ચેટિકા ઘટમાદાય ઉદકત્થં તિત્થં ગચ્છન્તી મગ્ગા ઓક્કમ્મ ઘટં ઠપેત્વા વન્દિત્વા એકમન્તં અટ્ઠાસિ, તદા પચ્ચેકબુદ્ધો ભગિની એત્થ ભિક્ખાય ચરન્તાનં કતરસ્મિં ઠાને મધુ લબ્ભતીતિ પુચ્છિ. સા તસ્સ કથં સુત્વા મધુઆપણસ્સ પઞ્ઞાયનટ્ઠાને ઠત્વા હત્થં પસારેત્વા એસ ભન્તે મધુઆપણોતિ દસ્સેત્વા યજ્જાયં પચ્ચેકબુદ્ધો આપણતો મધું ન લભતિ. મમ નિવત્થવત્થકં દત્વાપિ મધું દસ્સામીતિ ચિન્તેત્વા ઓલોકેન્તી તત્થેવ અટ્ઠાસિ, અથ પચ્ચેકબુદ્ધો અનુપુબ્બેન વિચરન્તો [ચરન્તો ઇતિપિકત્થચિ] મધુઆપણં સમ્પાપુણિ, તતો કુટિમ્બિકો [કુટિમ્બ કો ઇતિપિકત્થચિ] તં દિસ્વા હત્થતો પત્તં ગહેત્વા આધારકે ઠપેત્વા મધુઘટં આદાય પત્તસ્સ ઉપનામેન્તો સહસા નિક્કુજ્જિ. તતો મધુ પત્તં પૂરેત્વા ઉત્તરન્તો પુન ભૂમિયં પગ્ઘરિ. તં દિસ્વા સોમનસ્સો વાણિજો એવં પત્થનમકાસિ.
વુત્તઞ્હિ મહાવંસે.
૧. તત્થ પત્તસ્સ બુદ્ધસ્સ, વાણિજો સો પસાદવા;
વિસ્સન્દયન્તો મુખતો, પત્તપૂરં મધું અદા.
૨. પુણ્ણઞ્ચ ઉપ્પતીતઞ્ચ, પતિતઞ્ચ મહીતલે;
દિસ્વા મધું પસન્નો સો, એવં પણિદહી તદા.
૩. જમ્બુદીપે એકરજ્જં, દાનેનાનેન હોતુ મે;
આકાસે યોજને આણા, ભૂમિયં યોજનેપિતિ.
એવઞ્ચ પન વત્વા પત્તં અદાસિ, પચ્ચેકબુદ્ધો પત્તં પટિગ્ગહેત્વા તત્થેવ ઠિતો.
૪. ઇચ્છિતં પત્થિતં તુય્હં, ખિપ્પમેવ સમિજ્ઝતુ;
પૂરેન્તુ ચિત્થસંકપ્પા, ચન્દો પણ્ણરસો યથા.
૫. ઇચ્છિતં પત્થિતં તુય્હં, સબ્બમેવ સમિજ્ઝતુ;
પૂરેન્તુ ચિત્તસંકપ્પા, મણિજોતિરસો યથાતિ.
વત્વા મઙ્ગલં વડ્ઢેત્વા અગમાસિ. અથન્તરામગ્ગે ઠિતા ઘટચેટિકા પચ્ચેકબુદ્ધાભિમુખં ગન્ત્વા મધું લભિત્થ ભન્તેતિ પુચ્છિ. તેન લદ્ધં ભગિનીતિ વુત્તે કિં વત્વા સો અદાસીતિ પુચ્છિ. પચ્ચેકબુદ્ધો સબ્બં કથેસિ. સા તં સુત્વા થોકં ભન્તે ઇધેવ હોથ દાસિયા અનુગ્ગહત્થાયાતિ સીઘં ગેહં ગન્ત્વા નિવત્થપિળોતિકા અત્તનો સાટકં ધોવિત્વા આહરિત્વા ચુમ્બટકં કત્વા પચ્ચેકબુદ્ધસ્સ અદાસિ, યદા સો ભન્તે મધુદાયકો સકલજમ્બુદીપે એકરજ્જં કારેતિ. તદાહં તસ્સ અગ્ગમહેસી ભવેય્યંતિ વત્વા પત્થનં કરોન્તીએવમાહ.
૬. યદા તે મધુદો ભન્તે, ભૂભુજો હોતિ ભૂતલે;
તસ્સ હેસ્સં તદા ભન્તે, પિયા અગ્ગમહેસિકા.
૭. સુરૂપાચ સુવાણીચ, સુયસા સુબ્બતા સુભા;
અસ્સં તસ્સ પિયાચાથ, મનાપા ઇચ્છદા [ઇચ્છિદા ઇતિપિકત્થચિ] સદાતિ.
તસ્સાપિ તદા પચ્ચેકબુદ્ધો તથેવ હોતૂતિ મઙ્ગલં વત્વા આકાસેન ગન્ધમાદનમેવ અગમાસિ, અથાપરભાગે તે તયોપિ એકતો હુત્વા મધુલોકનં કરોન્તા તં મધુઘટં કુહિંતિ પુચ્છિંસુ, સો તેનત્તના કતકમ્મં વત્વા સચે તુમ્હે તસ્મિં પત્તિં અનુમોદેય્યાથ, તં સાધુ. નો ચે. મધુઅગ્ઘનકં મમ હત્થતો ગણ્હથાતિ વત્વા તેહિ તતો ન નો અત્થો [નનોહત્થો ઇતિસબ્બત્થ] મધુના, કીદિસસ્સેતં અદાસીતિ વુત્તે તં સુત્વા ઇતરો પચ્ચેકબુદ્ધા નામે તે ગન્ધમાદને વસન્તિ કાસાવં પારુપિત્વા કુલે કુલે ભિક્ખં ચરન્તિ, સન્તો એતે સીલવન્તાતિ કથેસિ, અથ તેસુ જેટ્ઠો બ્રાહ્મણચણ્ડાલકાપિ કાસાવં પરિદહિત્વા ચરન્તિ. નૂનાયં ચણ્ડાલકોતિ મઞ્ઞામીતિ આહ, મજ્ઝિમો કુજ્ઝિત્વા તવ પચ્ચેકબુદ્ધં પરસમુદ્દે ખિપાહીતિ અવોચ, અથ તેસં કથં સુત્વા મધુદાયકો મા ભો તુમ્હે અરિયાનં મહેસક્ખાનં મહાનુભાવાનં પચ્ચેકબુદ્ધાનં ફરુસં કથેથ. નિરયદુક્ખા ન ભાયથાતિઆદિના અનેકા કારેન નિવારેત્વા તેસં ગુણં પકાસેસિ, તં સુત્વા તે ઉભોપિ સાધૂતિ પસન્નાચિત્તા અનુમોદિંસુ, અપરભાગે તે કાલં કત્વા દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તા તત્થ તત્થ મહાસમ્પત્તિયો અનુભવિત્વા અમ્હાકં સત્થુ પરિનિબ્બાણતો દ્વિન્નં વસ્સસતાનં અચ્ચયેન અત્તનો અત્તનો સમ્પત્તટ્ઠાને નિબ્બત્તિંસુ. તેન વુત્તં.
૮. અસોકો મધુદો સન્ધિ, મિત્તાદેવી તુ ચેટિકા;
ચણ્ડાલવાદી નિગ્રોધો, તિસ્સો સો પારવાદિકોતિ.
તેસુ ચણ્ડાલવાદી જેટ્ઠવાણિજો બિન્દુસારરઞ્ઞો જેટ્ઠપુત્તસ્સ સુમનરાજકુમારસ્સ પુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તિ. તસ્સાયમાનુપુબ્બીકથા. બિન્દુસારરઞ્ઞો કિર દુબ્બલકાલેયેવ અસોકકુમારો અત્તના લદ્ધં ઉજ્જેનિયા રજ્જં પહાય આગન્ત્વા સબ્બનગરં અત્તનો હત્થગતં કત્વા સુમનરાજકુમારં અગ્ગહેસિ. તં દિવસમેવ સુમનસ્સ રાજકુમારસ્સ સુમના નામ દેવી પરિપુણ્ણગબ્ભા અહોસિ. સા અઞ્ઞાતકવેસેન નિક્ખમિત્વા અવિદૂરે અઞ્ઞતરં ચણ્ડાલગામં સન્ધાય ગચ્છન્તી જેટ્ઠકચણ્ડાલસ્સ ગેહતો અવિદૂરે નિગ્રોધો અત્થિ, તસ્મિં રુક્ખે અધિવત્થાય દેવતાય ઇતો એહિ સુમનેતિ વદન્તિયા સદ્દં સુત્વા તસ્સા સમીપં ગતા, દેવતા અત્તનો આનુભાવેન એકં સાલં નિમ્મિણિત્વા એત્થ વસાહીતિ પાદાસિ. સા તં સાલં પાવિસિ, ગતદિવસેયેવ સા પુત્તં વિજાયિ. સા તસ્સ નિગ્રોધદેવતાય પરિગ્ગહિતત્તા નિગ્રોધોત્વેવ નામં અકાસિ. જેટ્ઠકચણ્ડાલો દિટ્ઠદિવસતોપ્પભુતિ તં અત્તનો સામિધીતરં વિય મઞ્ઞમાનો નિબદ્ધવત્તં પટ્ઠપેસિ. રાજધીતા તત્થ સત્તવસ્સાનિ વસિ, નિગ્રોધકુમારોપિ સત્તવસ્સિકો જાતો, તદા મહાવરુણત્થેરો નામ એકો અરહા દારકસ્સ હેતુસમ્પદં દિસ્વા વિહરમાનો સત્તવસ્સિકો દાનિ દારકો. કાલો નં પબ્બાજેતુંતિ ચિન્તેત્વા રાજધીતાય આરોચાપેત્વા નિગ્રોધકુમારં પબ્બાજેસિ, કુમારો ખુરગ્ગેયેવ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં મહાવંસે.
૯. તં મહાવરુણો થેરો, તદા દિસ્વા કુમારકં;
ઉપનિસ્સયસમ્પન્નં, અરહા પુચ્છિ માતરં;
પબ્બાજેસિ ખુરગ્ગે સો, અરહત્તમપાપુણીતિ.
સો કિર એકદિવસં પાતોવ સરીરં પટિજગ્ગિત્વા આચરિયુપજ્ઝાયવત્તં કત્વા પત્તચીવર માદાય માતુઉપાસિકાય ગેહદ્વારં ગચ્છામીતિ નિક્ખમિ. માતુનિવાસટ્ઠાનઞ્ચસ્સ દક્ખિણદ્વારેન નગરં પવિસિત્વા નગરમજ્ઝેન ગન્ત્વા પાચીનદ્વારેન નિક્ખમિત્વા ગન્તબ્બં હોતિ. તેન ચ સમયેન અસોકો ધમ્મરાજા પાચીનદિસાભિમુખો સીહપઞ્જરે ચઙ્કમતિ. તં ખણંયેવ નિગ્રોધો રાજઙ્ગણં સમ્પાપુણિ સન્તિન્દ્રિયો સન્તમાનસો યુગમત્તં પેક્ખમાનો, તેન વુત્તં એકદિવસં સીહપઞ્જરે ઠિતો અદ્દસ નિગ્રોધં સામણેરં રાજઙ્ગણેન ગચ્છન્તં દન્તં ગુત્તં સન્તિન્દ્રિયં ઇરિયાપથસમ્પન્નન્તિ. દિસ્વા પનસ્સ એતદહોસિ. અયં જનો સબ્બોપિ વિક્ખિત્તચિત્તો ભન્તમિગપટિભાગો. અયં પન દહરકો અવિક્ખિત્તો અતિવિયસ્સ આલોકિતવિલોકિતં સમ્મિઞ્જનપસારણઞ્ચ સોભતિ. અદ્ધા એતસ્સબ્ભન્તરે લોકુત્તરધમ્મો ભવિસ્સતીતિ રઞ્ઞો સહ દસ્સનેનેવ સામણેરે ચિત્તં પસીદિ, પેમં સણ્ઠહિ, કસ્મા. પુબ્બે કિર પુઞ્ઞકરણકાલે રઞ્ઞો જેટ્ઠકભાતા વાણિજકોયં.
૧૦. પુબ્બેવ [પુબ્બેન ઇતિકત્થચિ] સન્નિવાસેન, પચ્ચુપ્પન્નહિતેન વા;
એવં તં જાયતે પેમં, ઉપ્પલંવ યથોદકેતિ.
અથ રાજા સઞ્જાતપેમો સબહુમાનો સામણેરં પક્કોસથાતિ અમચ્ચે પેસેસિ, તે અતિચિરાયન્તીતિ પુન દ્વે તયો પેસેસિ તુરિતં આગચ્છતૂતિ. સામણેરો અત્તનો પકતિયા એવ અગમાસિ. રાજા પતિરૂપાસનં ઞત્વા નિસીદથાતિ આહ. સો ઇતોચિતો ચ વિલોકેત્વા નત્થિ દાનિ અઞ્ઞો ભિક્ખૂતિ સમુસ્સિતસેતચ્છત્તં રાજપલ્લઙ્કં ઉપસઙ્કમિત્વા પત્તં ગણ્હનત્થાય રઞ્ઞો આકારં દસ્સેસિ. રાજા તં પલ્લઙ્કસમીપં ગચ્છન્તં એવ દિસ્વા ચિન્તેસિ અજ્જેવ દાનિ અયં સામણેરો ઇમસ્સ ગેહસ્સ સામિકો ભવિસ્સતીતિ, સામણેરો રઞ્ઞો હત્થે પત્તં દત્વા પલ્લઙ્કં અભિરુહિત્વા નિસીદિ. રાજા અત્તનો અત્થાય સમ્પાદિતં સબ્બં યાગુખજ્જકભત્તવિકતિં ઉપનામેસિ. સામણેરો અત્તનો યાપનમત્તમેવ સમ્પટિચ્છિ. ભત્તકિચ્ચાવસાને રાજા આહ સત્થારા તુમ્હાકં દિન્નઓવાદં જાનાથાતિ. જાનામિ મહારાજ એકદેસેનાતિ. તાત મય્હમ્પી નં કથેહીતિ. સાધુ મહારાજાતિ રઞ્ઞો અનુરૂપં ધમ્મપએદ અપ્પમાદવગ્ગં અનુમોદનત્થાય અભાસિ. રાજા પન અપ્પમાદો અમતપદં, પમાદો મચ્ચુનો પદંતિ સુત્વાવ અઞ્ઞાતં તાત, પરિયોસાપેહીતિ આહ. સામણેરો અનુમોદના વસાને દ્વત્તિંસધુવભત્તાનિ [દ્વિત્તિંસધુરભત્તાનિ ઇતિસબ્બત્થ] લભિત્વા પુન દિવસે દ્વત્તિંસભિક્ખૂ ગહેત્વા રાજન્તોપુરં પવિસિત્વા ભત્તકિચ્ચ મકાસિ. રાજા અઞ્ઞેપિ દ્વત્તિંસભિક્ખૂ તુમ્હેહિ સદ્ધિંસ્વે ભિક્ખં ગણ્હન્તૂતિ એતેનેવ ઉપાયેન દિવસે દિવસે વડ્ઢાપેન્તો સટ્ઠિસહસ્સાનં બ્રાહ્મણપરિબ્બાજકાનં ભત્તં ઉપચ્છિન્દિત્વા અન્તોનિવેસને સટ્ઠિસહસ્સાનં ભિક્ખૂનં નિચ્ચભત્તં પટ્ઠપેસિ નિગ્રોધત્થેરગતેનેવ પસાદેન. નિગ્રોધત્થેરોપિ રાજાનં સપરિસં તીસુ સરણેસુ પઞ્ચસુ સીલેસુ પતિટ્ઠાપેત્વા બુદ્ધસાસને પોથુજ્જનિકેન પસાદેન અચલપ્પસાદં કત્વા પતિટ્ઠાપેસિ. રાજાપિ અસોકારામં નામ મહાવિહારં કારાપેત્વા સટ્ઠિસહસ્સાનં ભિક્ખૂનં નિચ્ચભત્તં પટ્ઠપેસિ. સકલજમ્બુદીપે ચતુરાસીતિયા નગરસહસ્સેસુ ચતુરાસીતિવિહારસહસ્સાનિ કારાપેસિ. તેન વુત્તં.
૧૧. ચણ્ડાલવાદિદોસેન,
જાતો ચણ્ડાલગામકે;
પત્તાનુમોદના પાકા,
આસે સો [અસેસો ઇતિપિકત્થચિ] હિ અનાસવોતિ.
અયં નિગ્રોધત્થેરસ્સ કથાનયો.
મધુદાયકો પન વાણિજો દેવલોકતો ચવિત્વા પુપ્ફપુરે રાજકુલે ઉપ્પજ્જિત્વા પિયદાસો નામ કુમારો હુત્વા છત્તં ઉસ્સાપેત્વા સકલજમ્બુદીપે એકરજ્જં અકાસિ. કથં.
બિન્દુસારરાજસ્સ એકસતપુત્તા અહેસું. તે સબ્બે અસોકો અત્તના સદ્ધિં એકમાતિકં તિસ્સકુમારં ઠપેત્વા ઘાતેસિ. ઘાતેન્તો ચત્તારિ વસ્સાનિ અનભિસિત્તોવ રજ્જં કારેત્વા ચતુન્નં વસ્સાનં અચ્ચયેન તથાગતસ્સ પરિનિબ્બાણતો દ્વિન્નં વસ્સસતનં ઉપરિ અટ્ઠારસમે વસ્સે સકલજમ્બુદીપે એકરજ્જાભિસેકં પાપુણિ. અથ તં સકલજમ્બુદીપે ચતુરાસીતિનગરસહસ્સે રાજાનો આગન્ત્વા ઉપટ્ઠહિસ્સન્તિ. તિણ્ણં ઉતૂનં અનુચ્છવિકા તયો પાસાદા અહેસું. એકો મહાસપ્પિકો, એકો મોરગીવો, એકો મઙ્ગલો નામ, તેસુ નેકનાટકસહસ્સપરિવુતો પટિવસતિ. યાસ્સ મધુઆપણં દસ્સેસિ, સા અસન્ધિમિત્તા નામ દેવચ્છરપરિભાગા રાજધીતા હુત્વા સટ્ઠિસહસ્સાનં ઇત્થીનં જેટ્ઠિકા ધમ્માસોકરઞ્ઞો અગ્ગમહેસી અહોસિ. અભિસેકાનન્તરં તસ્સ ઇમા રાજિદ્ધિયો આગતા, પથવિયા ચ હેટ્ઠા યોજનપ્પમાણે આણા પવત્તતિ. તથા ઉપરિ આકાસે. અનોતત્તદહતો અટ્ઠહિ કાજેહિ સોળસપાનીયઘટે દિવસે દિવસે દેવતા આહરન્તિ. યતો સાસને ઉપ્પન્નસદ્ધો હુત્વા અટ્ઠઘટે ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ અદાસિ. દ્વે ઘટે સટ્ઠિમત્તાનં તેપિટકભિક્ખૂનં દ્વે ઘટે અગ્ગમહેસિયા અસન્ધિમિત્તાય. ચત્તારો ઘટે અત્તના પરિભુઞ્ચિ દેવતા [દેવતાએવં ઇતિસબ્બત્થ], એવ હિમવન્તતો નાગલતાદન્તકટ્ઠં સિનિદ્ધં મુદુકં રસવન્તં દિવસે દિવસે આહરન્તિ, તેન રઞ્ઞો ચ મહેસિયા ચ સોળસન્નં નાટકસહસ્સાનઞ્ચ સટ્ઠિમત્તાનઞ્ચ ભિક્ખુસહસ્સાનં દેવસિકં દન્તપોણકિચ્ચં નિપ્ફજ્જતિ. દેવસિકમેવસ્સ દેવતા અગદામલકં અગદહરીટકં સુવણ્ણવણ્ણઞ્ચ ગન્ધરસસમ્પન્નં અમ્બપક્કં આહરન્તિ. છદ્દન્તદહતો પઞ્ચવણ્ણં નિવાસનપારુપનં પીતકવણ્ણં હત્થપુઞ્છનકપટં [હત્થપુચ્છનકપટ્ટં ઇતિસબ્બત્થ] દિબ્બઞ્ચ પાનં આહરન્તિ. દેવસિકમેવસ્સ અનુલેપનગન્ધં પારુપનત્થાય અસુત્તમયિકં સુમનપુપ્ફપટં મહારહઞ્જ અઞ્જનં નાગભવનતો નાગરાજાનો આહરન્તિ. છદ્દન્તદહતોયેવ ઉટ્ઠિતસ્સ સાલિનો નવવાહસહસ્સનિ દિવસે દિવસે સુવા આહરન્તિ. તે મૂસિકા નિત્થુસકાનિ કરોન્તિ. એકોપિ ખણ્ડતણ્ડુલો નાહોસિ. રઞ્ઞો સબ્બટ્ઠાનેસુ અયમેવ તણ્ડુલો પરિભોગં ગચ્છતિ. મધુમક્ખિકા મધું કરોન્તિ. કમ્મારસાલાસુ અચ્છા કૂટં પહરન્તિ. કરવીકસકુણા આગન્ત્વા મધુરસ્સરં વિકૂજેન્તા રઞ્ઞો બલિકમ્મં કરોન્તિ. ઇમાહિ ઇદ્ધીહિ સમન્નાગતો રાજા એકદિવસં સુવણ્ણસઙ્ખલિકબન્ધનં પેસેત્વા ચતુન્નં બુદ્ધાનં અધિગતરૂપદસ્સનં કપ્પા યુકં મહાકાલનાગરાજાનં આનયિત્વા સેતચ્છત્તસ્સ હેટ્ઠા મહારહે પલ્લઙ્કે નિસીદાપેત્વા અનેકસત વણ્ણેહિ જલજથલજપુપ્ફેહિ સુવણ્ણપુપ્ફેહિ ચ પૂજં કત્વા સબ્બા લઙ્કારપતિમણ્ડિતેહિ સોળસહિ નાટકસહસ્સેહિ સમન્તતો પરિક્ખિપિત્વા અનન્તઞાણસ્સ તાવ મે સદ્ધમ્મવરચક્કવત્તિનો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ [સમ્માસમ્બુદ્ધરૂપં ઇતિસબ્બત્થ] રૂપં ઇમેસં અક્ખીનં આપાથં કરોહીતિ વત્વા તેન નિમ્મિતં સકલસરીરે વિપ્પકિણ્ણપુઞ્ઞપ્પભાવનિબ્બત્તાસીતિ અનુબ્યઞ્જનપતિમણ્ડિત દ્વત્તિંસ મહાપુરિસલક્ખણ સસ્સિરીકતાય વિકચકમલુપ્પલપુણ્ડરીકપતિમણ્ડિતમિવ સલિલતલં તારાગણરંસિજાલવિસરવિપ્ફુરિતસોભાસમુજ્જલમિવ ગગનતલં નીલપીતલોહિતા દિભેદં વિચિત્તવણ્ણરંસિવિનદ્ધબ્યામપ્પભાપરિક્ખેપવિલાસિતાય સઞ્ચ્યાપ્પભાનુરાગઇન્દધનુવિજ્જુલ્લતાપરિક્ખિત્તમિવ કણકગિરિસિખરં નાનાવિરાગવિમલકેતુમાલાસમુજ્જલિતચારુમત્થકસોભનં નયનરસાયનમિવ ચ બ્રહ્મદેવમનુજનાગયક્ખગણાનં બુદ્ધરૂપં પસ્સન્તો સત્તદિવસાનિ અક્ખિપૂજં નામ અકાસિ. રાજા કિર અભિસેકં પાપુણિત્વા તીણિયેવ સંવચ્છરાનિ બાહિરકપાસણ્ડં પરિગણ્હિ, ચતુત્થે સંવચ્છરે બુદ્ધસાસને પસીદિ, તસ્સ પન પિતા બિન્દુસારો બ્રાહ્મણભત્તો અહોસિ. સો બ્રાહ્મણાનઞ્ચ બ્રાહ્મણજાતિપાસણ્ડાનં પણ્ડરઙ્ગપરિબ્બાજકાનઞ્ચ સટ્ઠિસહસ્સમત્તાનં નિચ્ચભત્તં પટ્ઠપેસિ. અસોકોપિ પિતરા પવત્તિતં દાનં અત્તનો અન્તોપુરે [અન્તેપુરે ઇતિસબ્બત્થ] તથેવ દદમાનો એકદિવસં સીહપઞ્જરે ઠિતો તે ઉપસમપરિબાહિરેન આચારેન ભુઞ્જમાને અસંયતિન્દ્રિયે અવિનીતઇરિયાપથે દિસ્વા ચિન્તેસિ, ઈદિસં દાનં ઉપપરિક્ખિત્વા યુત્તટ્ઠાને દાતું વટ્ટતીતિ. એવં ચિન્તેત્વા અમચ્ચે આહ, ગચ્છથ ભણે અત્તનો અત્તનો સાધુસમ્મતે સમણબ્રાહ્મણે અન્તોપુરં અભિહરથ દાનં દસ્સામીતિ, અમચ્ચા સાધુ દેવાતિ રઞ્ઞો પટિસ્સુત્વા તે તે પણ્ડરઙ્ગપરિબ્બાજકા જીવક નિગણ્ઠાદયો આનેત્વા ઇમે મહારાજ અમ્હાકં અરહન્તોતિ આહંસુ, અથ રાજા અન્તોપુરે ઉચ્ચાવચાનિ આસનાનિ પઞ્ઞાપેત્વા આગચ્છન્તૂતિ વત્વા આગતાગતે આહ અત્તનો અનુરૂપે આસને નિસીદથાતિ, એકચ્ચે ભદ્દપીઠકેસુ એકચ્ચે ફલકપીઠકેસુ નિસીદિંસુ, તં દિસ્વા રાજા નત્થિ એતેસં અન્તો સારોતિ ઞત્વા તેસં અનુરૂપં ખાદનીયભોજનીયં દત્વા ઉય્યોજેસિ. એવં ગચ્છન્તે કાલે એકદિવસં સીહપઞ્જરે ઠિતો નિગ્રોધસામણેરં દિસ્વા તસ્મિં ગતેન પસાદેન બુદ્ધસાસને પસન્નો સટ્ઠિસહસ્સમત્તે પાસણ્ડિયે અપનેત્વા સટ્ઠિસહસ્સમત્તે ભિક્ખૂ ભોજેન્તો બુદ્ધસાસને પસીદિત્વા અસોકારામં કારેત્વા તત્થ તે વસાપેન્તો એકદિવસં અસોકારામે સટ્ઠિસહસ્સભિક્ખૂનં દાનં દત્વા તેસં મજ્ઝે નિસજ્જ સઙ્ઘં ચતૂહિ પચ્ચયેહિ પવારેત્વા ઇમં પઞ્હં પુચ્છિ, ભન્તે ભગવતા દેસિતધમ્મો નામ કિત્તકો હોતીતિ, મહારાજ નવ અઙ્ગાનિ, ખન્ધતો ચતુરાસીતિધમ્મક્ખન્ધસહસ્સાનીતિ. રાજા ધમ્મે પસીદિત્વા એકેકં ધમ્મક્ખન્ધં એકેકવિહારેન પૂજેસ્સામીતિ એકદિવસમેવ છન્નવુતિકોટિખનં વિસ્સજ્જેત્વા અમચ્ચે આણાપેસિ, એકમેકસ્મિં નગરે એકમેકં વિહારં કારેન્તા ચતુરાસીતિયા નગરસહસ્સેસુ ચતુરાસીતિવિહારસહસ્સાનિ કારાપેથાતિ, સયઞ્ચ અસોકારામે અસોકમહાવિહારત્થાય [સયંચઅસોકહોવિહારત્થાય ઇતિપિકત્થચિ] કમ્મં પટ્ઠપેસિ, સઙ્ઘો ઇન્દગુત્તત્થેરં નામ મહિદ્ધિકં મહાનુભાવં ખીણાસવં નવકમ્માધિટ્ઠાયકં અદાસિ, થેરો યં યં ન નિટ્ઠાતિ, તં તં અત્તનો આનુભાવેન નિટ્ઠાપેસિ, એવંપિતીહિ સંવચ્છરેહિ વિહારકમ્મં નિટ્ઠાપેસિ, એકદિવસમેવ સબ્બનગરેહિ પણ્ણાનિ આગમિંસુ, અમચ્ચા રઞ્ઞો આરોચેસું નિટ્ઠિતાનિ દેવ ચતુરાસીતિમહાવિહારસહસ્સાનીતિ. અથ રાજા ભિક્ખુસઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા ભન્તે મયા ચતુરાસીતિવિહારસહસ્સાનિ કારિતાનિ, ધાતુયો કુતો લચ્છામીતિ પુચ્છિ, મહારાજ ધાતુનિધાનં નામ અત્થીતિ સુણોમ, ન પન પઞ્ઞાયતિ અસુકટ્ઠાનેતિ. રાજા રાજગહે ચેતિયં ભિન્દાપેત્વા ધાતું અપસ્સન્તો પટિપાકતિકં કારાપેત્વા ભિક્ખુભિક્ખુણિયો ઉપાસકઉપાસિકાયોતિ ચતસ્સો પરિસા ગહેત્વા વેસાલિયં ગતો. તત્રાપિ અલભિત્વા કપિલવત્થું ગતો, તત્રાપિ અલભિત્વા રામગામં ગતો, રામગામે નાગા ચેતિયં ભિન્દિતું નાદંસુ. ચેતિયે નિપતિતકુદ્દાલો ખણ્ડાવણ્ડં હોતિ, એવં તત્રાપિ અલભિત્વા અલ્લકપ્પં પાવં કુસિનારંતિ સબ્બચેતિયાનિ ભિન્દિત્વા ધાતું અલભિત્વા પટિપાકતિકાનિ કત્વા રાજગહં ગન્ત્વા ચતસ્સો પરિસા સન્નિપાતાપેત્વા અત્થિ કેનચિ સુતપુબ્બં અસુકટ્ઠાને ધાતુનિધાનંતિ પુચ્છિ. તત્થેકો વીસંવસ્સ સતિકો થેરો અસુકટ્ઠાને ધાતુનિધાનંતિ ન જાનામિ, મય્હં પન પિતામહત્થેરો મયિ સત્તવસ્સિકાલે માલાચઙ્ગોટકં ગાહાપેત્વા એહિ સામણેર અસુકગચ્છન્તરે પાસાણથૂપો અત્થિ. તત્થ ગચ્છામાતિ ગન્ત્વા પૂજેત્વા ઇમં ઠાનં ઉપધારેતું વટ્ટતિ સામણેરાતિ આહ. અહં એતમેવ જાનામિ મહારાજાતિ આહ. રાજા એતદેવ ઠાનંતિ વત્વા ગચ્છે હરાપેત્વા પાસાણથૂપં પંસુંચ અપનેત્વા હેટ્ઠા સુધાભૂમિં અદ્દસ, તતો સુધા ચ ઇટ્ઠકાયો ચ હરાપેત્વા અનુપુબ્બેન પરિવેણં ઓરુય્હ સત્તરતનવાલિકં અસિહત્થાનિ ચ કટ્ઠરૂપકાનિ સમ્પરિવત્તન્તાનિ અદ્દસ, સો યક્ખદાસકે પક્કોસાપેત્વા બલિકમ્મં કારાપેત્વાપિ નેવ અન્તં પસ્સન્તો દેવતા નમસ્સમાનો અહં ઇમા ધાતુયો ગહેત્વા ચતુરાસીતિવિહારસહસ્સે નિદહિત્વા સક્કારં કરોમિ. મા મે દેવતા અન્તરાયં કરોન્તૂતિ આહ, સક્કો દેવરાજા ચારિકં ચરન્તો તં દિસ્વા વિસ્સકમ્મં આમન્તેત્વા તાત અસોકધમ્મરાજા ધાતુયો નીહરિસ્સામીતિ પરિવેણં ઓતિણ્ણો. ગન્ત્વા કટ્ઠરૂપાનિ નીહરાપેહીતિ. સો પઞ્ચચૂલકગામદારકવેસેન ગન્ત્વા રઞ્ઞો પુરતો ધનુકહત્થો ઠત્વા હારેમિ મહારાજાતિ આહ, હર તાતાતિ સરં ગહેત્વા સન્ધિમ્હિયેવ વિજ્ઝિ, સબ્બં વિપ્પકિરીયિત્થ, અથ રાજા આવિઞ્જને [અવિઞ્ચિને ઇતિપિકત્થચિ] બન્ધકુઞ્ચિકમુદ્દિકં ગણ્હિ, મણિક્ખન્ધં પસ્સિત્વા અનાગતે દળિદ્દરાજાનો ઇમં મણિં ગહેત્વા ધાતૂનં સક્કારં કરોન્તૂતિ પણ્ણે અક્ખરાનિ દિસ્વા કુજ્ઝિત્વા માદિસાનં પન રાજૂનં [રાજાનં ઇતિસબ્બત્થ] દળિદ્દરાજાતિ વત્તું અયુત્તંતિ પુનપ્પુનં ઘટેત્વા દ્વારં વિવરિત્વા અન્તોગેહં પવિટ્ઠો અટ્ઠારસવસ્સાધિકાનં દ્વિન્નં વસ્સસતાનં ઉપરિ આરોપિતદીપા તથેવ પજ્જલન્તિ, નીલુપ્પલપુપ્ફાનિ તંખણંયેવ આહરિત્વા આરોપિતાનિ વિય પુપ્ફસન્થારો તં ખણં સન્થતો વિય ગન્ધા તં મુહુત્તં પિંસિત્વા ઠપિતા વિય અહેસું. રાજા સુવણ્ણપટ્ટં ગહેત્વા અનાગતે પિયદાસો નામ કુમારો છત્તં ઉસ્સાપેત્વા અસોકો નામ ધમ્મરાજા ભવિસ્સતિ, સો ઇમા ધાતુયો વિત્થારિતા કરિસ્સતીતિ વાચેત્વા દિટ્ઠોહં અય્યેન મહાકસ્સપત્થેરેનાતિ વત્વા વામહત્થં આભુજિત્વા દક્ખિણહત્થેન અપ્ફોટેસિ. સો તસ્મિં ઠાને પરિચરણકધાતુમત્તમેવ ઠપેત્વા સેસધાતુયો સબ્બા ગહેત્વા ધાતુઘરં પુબ્બે પિહિતનયેનેવ પિદહિત્વા સબ્બા યથા પકતિયાયેવ કારેત્વા ઉપરિપાસાણચેતિયં પતિટ્ઠાપેત્વા ચતુરાસીતિયા વિહારસહસ્સેસુ ધાતુયો પતિટ્ઠાપેસિ. અથેકદિવસં રાજા વિહારં ગન્ત્વા ભિક્ખુસંઘં વન્દિત્વા એકમન્તે નિસિન્નો યદિ ભન્તે છન્નવુતિકોટિધનં વિસ્સજ્જેત્વા ચતુરાસીતિવિહારસહસ્સાનિસચેતિયાનિ કારાપેત્વાપિ અહં ન દાયાદો. અઞ્ઞો કો દાયાદોતિ, પચ્ચયદાયકો નામ ત્વં મહારાજ, યો પન અત્તનો પુત્તઞ્ચ ધીતરઞ્ચ પબ્બાજેતિ, અયં સાસને દાયાદો નામાતિ એવં વુત્તે અસોકો રાજા સાસને દાયાદભાવં પત્થયમાનો અવિદૂરે ઠિતં મહિન્દકુમારં દિસ્વા સક્ખિસ્સસિ તાત ત્વં પબ્બજિતુંતિ આહ. કુમારો પકતિયા પબ્બજિતુકામો રઞ્ઞો વચનં સુત્વા અતિવિય પામોજ્જજાતો પુબ્બજામિ [પબ્બજ્જામિ ઇતિસબ્બત્થ] દેવ. મં પબ્બાજેત્વા સાસને દાયાદો હોથાતિ આહ. તેન ચ સમયેન રાજધીતા સંઘમિત્તાપિ તસ્મિં ઠાને ઠિતા હોતિ. તં દિસ્વા આહ ત્વમ્પિ અમ્મ પબ્બજિતું સક્ખિસ્સસીતિ, સાધુ તાતાતિ સમ્પટિચ્છિ. રાજા પુત્તાનં મનં લભિત્વા પહટ્ઠચિત્તો ભિક્ખુસંઘં ઉપસઙ્કમિત્વા ભન્તે ઇમે દારકે પબ્બાજેત્વા મં સાસને દાયાદં કરોથાતિ. સઙ્ઘો રઞ્ઞો વચનં સમ્પટિચ્છિત્વા કુમારં મોગ્ગલિપુત્તતિસ્સત્થેરેન ઉપજ્ઝાયેન મહાદેવત્થેરેન આચરિયેન પબ્બજાપેસિ [પબ્બજ્જાપેસિ ઇતિસબ્બત્થ]. મજ્ઝન્તિકત્થેરેન આચરિયેન ઉપસમ્પાદેસિ, સો ઉપસમ્પદામાલકેયેવ સહ પટિસમ્ભિદાહિ અરહત્તં પાપુણિ. સઙ્ઘમિત્તાયપિ રાજધીતાય આચરિયાણી આયુપાલત્થેરી નામ [અચારિયા આયુપાલત્થેરીનામ ઇતિસબ્બત્થ]. ઉપજ્ઝાયા ધમ્મપાલત્થેરી નામ અહોસિ. રાજા પન અનેકાકારેન બુદ્ધસાસનં સોભેત્વા મોગ્ગલિપુત્તતિસ્સત્થેરસ્સ સહાયેન [સહય્યેન. સાહાય્યેન. સાહય્યેન ઇતિપિકત્થચિ] સટ્ઠિસહસ્સમત્તે દુસ્સીલે તિત્થિયે બુદ્ધસાસના ઉપ્પબ્બાજેત્વા તતિયધમ્મસંગીતિં નિટ્ઠાપેસિ. તસ્મિં કિર સમાગમે ભિક્ખુભિક્ખુણિયો કિત્તકાતિ [કિત્તકાનીતિ ઇતિસબ્બત્થ], વુત્તઞ્હિ.
૧૨. તસ્મિં સમાગમે આસું, અસીતિભિક્ખુકોટિયો;
અહેસું સતસહસ્સાનિ, તેસુ ખીણાસવા યતી.
૧૩. નવુતિસતસહસ્સાનિ, અહૂ ભિક્ખુણિયો તહિં;
ખીણાસવા સિક્ખુણિયો, સહસ્સં આસુ તાસુ ચાતિ.
એવં સો અસોકો ધમ્મરાજા સકલજમ્બુદીપે અગ્ગરાજા હુત્વા બુદ્ધસાસનં સોભેન્તો વિહાસિ. અયં પનેત્થ સઙ્ખેપો, વિત્થારો પન મહાવંસે વુત્તોતિ. વુત્તઞ્હિ.
૧૪. સમ્પુણ્ણત્તા અયં તિસ્સો, ચેતનાયો મધુપ્પદો;
સબ્બત્થ સબ્બદા સબ્બ, સમ્પત્તિમભિસમ્ભુણીતિ.
મજ્ઝિમો પન વાણિજો અત્તનો પારવાદિદોસેન પરસમુદ્દે લઙ્કાયં નિબ્બત્તિ. તસ્સેવં કથાપટિપાટિ વેદિતબ્બા. તમ્બપણ્ણિદીપે કિર મુટસીવો નામ રાજા સટ્ઠિવસ્સાનિ રજ્જં કારેસિ, તસ્સ પુઞ્ઞપઞ્ઞાગુણોપેતા અઞ્ઞમઞ્ઞં હિતેસિનો દસ પુત્તા અહેસું. દ્વે ચ ધીતરો. સબ્બે તે સમગ્ગા સમ્મોદમાના વસન્તિ. અથાપરસ્મિં સમયે અમચ્ચા મુટસીવરઞ્ઞે કાલકતે દેવાનંપિયતિસ્સકુમારં અભિસિઞ્ચિંસુ, અભિસેકસમકાલમેવસ્સ અનેકાનિ અચ્છરિયાનિ અહેસું. તાનિ પકાસેન્તા મહાવંસકથાચરિયા આહંસુ.
૧૫. દેવાનંપિયતિસ્સોતિ, વિસ્સુતો દુતિયો સુતો;
તેસુ [અહોસિમુટસીવસ્સ, દસપુત્તેસુપુઞ્ઞવા ઇતિકત્થચિ] ભાતુસુ સબ્બેસુ, પુઞ્ઞપઞ્ઞાધિકો અહુ.
૧૬. દેવાનંપિયતિસ્સો સો, રાજાસિ પિતુઅચ્ચયે;
તસ્સાભિસેકેન સમં, બહૂનચ્છરિયાનહૂ.
૧૭. લઙ્કાદીપમ્હિ સકલે, નિધયો રતનાનિચ;
અન્તોઠિતાનિ ઉગ્ગન્ત્વા, પથવીતલમારુહું.
૧૮. લઙ્કાદીપસમીપમ્હિ, ભિન્નનાવા ગતાનિ ચ;
તત્ર જાતાનિ ચ થલં, રતનાનિ સમારુહું.
૧૯. છાતપબ્બતપાદમ્હિ, તિસ્સો ચ વેળુયટ્ઠિયો;
જાતા રથપતોદેન, સમાના પરિમાણતો.
૨૦. તાસુ એકા લતાયટ્ઠિ, રજતાભા તહિં લતા;
સુવણ્ણવણ્ણા રુચિરા; દિસ્સન્તેતા મનોરમા.
૨૧. એકા કુસુમયટ્ઠીતુ; કુસુમાનિ તહિંપન;
નાનાનિ નાનાવણ્ણાનિ; દિસ્સન્તેતિફુટાનિ ચ.
૨૨. એકા સકુણયટ્ઠી તુ, તહિંપક્ખિમિગા બહૂ;
નાના ચ નાનાવણ્ણા ચ, સજીવાવિય દિસ્સરે.
૨૩. હયગજરથા મલક્યા, વલયઙ્ગુલિવેઠકા ચેવ;
કકુધફલા પાકતિકા, ઇચ્ચે તા અટ્ઠ જાતિયા.
૨૪. મુત્તા સમુદ્દા ઉગ્ગન્ત્વા; તીરે વટ્ટિવિયટ્ઠિતા;
દેવાનંપિયતિસ્સસ્સ; સબ્બં પુઞ્ઞવિજમ્ભિતં.
૨૫. ઇન્દનીલં વેળુરિયં, લોહિતઙ્કમણી ચિ મે;
રતનાનિ પને તાનિ, મુત્તા તા તાચ યટ્ઠિયો;
સત્તાહબ્ભન્તરેયેવ, રઞ્ઞો સન્તિકમાહરુંતિ.
તેન ચ સમયેન દેવાનંપિયતિસ્સમહારાજા ચ અસોકો ધમ્મરાજા ચ અદ્દિટ્ઠસહાયા હોન્તિ. તસ્મા સો એતાનિ રતનાનિ ચ અઞ્ઞાનિ બહૂનિ ઉપાયનાનિ મમ સહાયસ્સ દેથાતિ ધમ્માસોકમહાનરિન્દસ્સ પણ્ણાકારત્થાય પેસેસિ. સોપિ તં દિસ્વા પસીદિત્વા પઞ્ચરાજકકુધભણ્ડાનિ ચ અઞ્ઞઞ્ચ બહુપણ્ણાકારઞ્ચ અભિસેકત્થાય પેસેસિ. મય્હં સહાયં અભિસેકં કરોન્તૂતિ. ન કેવલઞ્ચેતં આમિસપણ્ણાકારં. ઇમં કિર ધમ્મપણ્ણાકારમ્પિ પેસેસિ.
૨૬. અહં બુદ્ધંચ ધમ્મંચ; સંઘંચ સરણં ગતો;
ઉપસકત્તં વેદેસિં; સક્યપુત્તસ્સ સાસને.
૨૭. ઇમેસુ તીસુ વત્થૂસુ; ઉત્તમેસુ નરુત્તમ;
ચિત્તં પસાદયિત્વાન, સદ્ધાય સરણં વજાતિ.
અમચ્ચા પુન લઙ્કમાગમ્મ રાજાનં અભિસિઞ્ચિંસુ, તેન ખો પન સમયેન મોગ્ગલિપુત્તતિસ્સત્થેરો કત્થ નુખો અનાગતે સાસનં સુપ્પતિટ્ઠિતં ભવેય્યાતિ ઉપપરિક્ખન્તો પચ્ચન્તિમે સુપ્પતિટ્ઠિતં ભવિસ્સતીતિ ઞત્વા તે તે થેરે તત્થ તત્થ પેસેત્વા મહામહિન્દત્થેરં ગન્ત્વા તમ્બપણ્ણિદીપં પસાદેહીતિ નિયોજેસિ, સક્કો ચ દેવાનમિન્દો મહામહિન્દત્થેરં ઉપસંકમિત્વા કાલકતો ભન્તે મુટસીવો રાજા. ઇદાનિ દેવાનંપિયતિસ્સમહારાજા રજ્જં કારેતિ. સમ્માસમ્બુદ્ધેન ચ તુમ્હે બ્યાકતા અનાગતે મહિન્દો નામ ભિક્ખુ તમ્બપણ્ણિદીપં પસાદેસ્સતીતિ. તસ્મા તિહ ખો ભન્તે કાલો દીપવરં ગમનાય, અહમ્પિ સહાયો ભવિસ્સામીતિ, થેરો તસ્સ વચનં સમ્પટિચ્છિત્વા અત્તસત્તમો ચેતિયપબ્બતવિહારતો વેહાસં ઉપ્પતિત્વા અનુરાધપુરસ્સ પુરત્થિમદિસાય મિસ્સકપબ્બતે પતિટ્ઠહિ, ઇમં એતરહિ ચેતિયપબ્બતોતિપિ સઞ્જાનન્તિ. તદા તમ્બપણ્ણિયં ઉસ્સવદિવસો હોતિ, રાજા છણં કરોથાતિ અમચ્ચે આણાપેત્વા ચત્તાળીસસહસ્સપુરિસેહિ પરિવારિતો નગરમ્હા નિક્ખમિત્વા મિસ્સકપબ્બતં પાયાસિ મિગવં કીળિતુકામો. અથ તસ્મિં પબ્બતે અધિવત્થા એકા દેવતા રઞ્ઞો થેરે દસ્સેસ્સામીતિ રોહિતમીગવણ્ણેન અવિદૂરે તિણપણ્ણાનિ ખાદમાના વિય ચરતિ, રાજા અયુત્તં દાનિ પમત્તં વિજ્ઝિતુંતિ જિયં પોઠેસિ, મિગો અમ્બત્થલમગ્ગં ગહેત્વા પલાયિતું આરભિ, રાજા તં અનુબન્ધન્તો અમ્બત્થલમેવ અભિરુહિ, મિગોપિ થેરાનં અવિદૂરે અન્તરધાયિ, મહિન્દત્થેરો રાજાનં અવિદૂરે આગચ્છન્ત મંયેવ રાજા પસ્સતુ, મા ઇતરેતિ અધિટ્ઠહિત્વા તિસ્સ તિસ્સ ઇતો એહીતિ આહ, રાજા તં સુત્વા ચિન્તેસિ. ઇમસ્મિં તમ્બપણ્ણિદીપે જાતો મં તિસ્સોતિ નામં ગહેત્વા આલપિતું સમત્થો નામ નત્થિ. અયં પન છિન્નભિન્નપટધરો ભણ્ડુકાસાવ વસનો મં નામેના લપતિ, કો નુખો યં ભવિસ્સતિ મનુસ્સો અમનુસ્સો વાતિ. થેરો આહ.
૨૮. સમણા મયં મહારાજ, ધમ્મરાજસ્સ સાવકા;
તવેવ અનુકમ્પાય, જમ્બુદીપા ઇધાગતાતિ.
રાજા ધમ્માસોકનરિન્દેન પેસિતસાસનાનુસારેન અનુસ્સરમાનો અય્યા નુખો આગતાતિ તાવદેવ આયુધં નિક્ખિપિત્વા એકમન્તં નિસીદિ સમ્મોદનીયં કથં કથયમાનો સારણીયં [સમ્મોદનીયં-ઇતિસબ્બત્થ] કથં કુરુમાનો. તસ્મિં તાનિપિ ચત્તાળીસપુરિસસહસ્સાનિ આગન્ત્વા તં પરિવારેસું, તદા થેરો ઇતરેપિ જને દસ્સેસિ, રાજા દિસ્વા ઇમે કદા આગતાતિ પુચ્છિ, મયા સદ્ધિંયેવ મહારાજાતિ. ઇદાનિ પન જમ્બુદીપે અઞ્ઞેપિ એવરૂપા સમણા સન્તીતિ. મહારાજ એતરહિ જમ્બુદીપો કાસાવપજ્જોતો ઇસિવાતપટિવાતો, તસ્મિં.
૨૯. તેવિજ્જા ઇદ્ધિપ્પત્તા ચ, ચેતોપરિઞ્ઞકોવિદા;
ખીણાસવા અરહન્તો, બહૂ બુદ્ધસ્સ સાવકાતિ.
રાજા તં સુત્વા પસન્નો અહોસિ, અથ થેરો રુક્ખોપમાદિના તસ્સ પઞ્ઞાવેય્યત્તિયં ઞત્વા ધમ્મં દેસેસિ સનરામરેહિ સાધુકારં કારયમાનો. તેન વુત્થં.
૩૦. પણ્ડિતોતિ વિદિત્વાન, ચુલ્લહત્થિપદોપમં;
સુત્તન્તં દેસયી થેરો, મહીપસ્સ મહામતિ [મહીમતી ઇતિપિકત્થચિ].
દેસનાપરિયોસાને સો સદ્ધિં તેહિ નરેહિ ચત્તાળીસસહસ્સેહિ સરણેસુ પતિટ્ઠહીતિ. અથસ્સ રાજા સ્વે ભન્તે મમ ગેહે ભિક્ખં ગણ્હાથાતિ યાચિત્વા ગન્ત્વા નગરઞ્ચ રાજગેહઞ્ચ અલઙ્કરિત્વા થેરે નિસીદાપેત્વા પણીતેનાહારેન પરિવિસિત્વા અનુળાદેવિપ્પમુખાહિ પઞ્ચસતઇત્થીહિ સદ્ધિં એકમન્તં નિસીદિ. અથ થેરો ધમ્મરતન વસ્સં વસ્સાપેસિ. તતો તા પઞ્ચસતઇત્થિયો સોતાપત્તિફલં પાપુણિંસુ. તતો હત્થિસાલાયં સહસ્સં, નન્દનવને સહસ્સંતિ એવં દુતિયદિવસે અડ્ઢતેય્યાનિ પાણસહસ્સાનિ સોતાપત્તિફલે પતિટ્ઠાપેસિ. તતિયદિવસે અડ્ઢનવપ્પમાણં પાણસહસ્સંતિ એવં અનેકસતાનં અનેકસહસ્સાનં અનેકસત સહસ્સાનં ધમ્મા મતં પાયેસિ. વુત્તઞ્હિ.
૩૧. મહામહિન્દસુરિયો, લઙ્કાવેહાસમજ્ઝગો;
બોધનેય્યમ્બુજે કાસિ, વિકાસં ધમ્મરંસિના.
૩૨. મહામહિન્દચન્દો સો, લઙ્કાવેહાસમજ્ઝગો;
બોધેસિ ધમ્મરંસીહિ, વેનેય્યકુમુદાકરે.
૩૩. મહામહિન્દમેઘો સો, વસ્સં ધમ્મમ્બુવુટ્ઠિયા;
સાધૂનં ચિત્તબીજેસુ, જનેસિ કુસલઙ્કુરેતિ.
અથ રાજા સુમનસામણેરેન ધમ્માસોકસ્સ હત્થતો સમ્માસમ્બુદ્ધપરિભુત્તપત્તપૂરધાતુયો ચ સક્કસ્સ સન્તિકા દક્ખિણક્ખકધાતુંચ આહરાપેત્વા [આહારિત્વા-ઇતિસબ્બત્થ] ચેતિયપબ્બતે થૂપં આદિંકત્વા સકલલઙ્કાદીપે યોજને યોજને થૂપાનિ કારેત્વા દક્ખિણકધાતું નિદહિત્વા થૂપારામથૂપઞ્ચ પતિટ્ઠાપેસિ. અથ સઙ્ઘમિત્તાય થેરિયા આનીતં જયમહાબોધિનો દક્ખિણમહાસાખં પતિટ્ઠાપેત્વા પૂજં કારેસિ. સબ્બો પનેત્થ કથાવિત્થરો મહાવંસતો વેદિતબ્બો.
૩૪. પારવાદિકદોસેન, જાતેવં પરસાગરે;
પત્તાનુમોદના એવં, લઙ્કાયં આસિ ઇસ્સરો.
૩૫. પાપમ્પિ એવં ફલતીતિ મન્ત્વા,
ઞત્વાન પુઞ્ઞસ્સ ફલં ઇદન્તિ;
ભો યોનિસો કુબ્બથ પુઞ્ઞકમ્મે,
ગન્ત્વાન યે યત્થ ન સોચયન્તીતિ.
તેભાતિકમધુવાણિજકાનં વત્થું અટ્ઠમં.