૩૭. પુત્તવત્થુમ્હિ અયમાનુપુબ્બીકથા

એકસ્મિં કિર સમયે લઙ્કાદીપવાસિનો સટ્ઠિમત્તા ભિક્ખૂ જયમહાબોધિં વન્દિતુકામા એકતો મન્તેત્વા મહાતિત્થેન નાવં આરુય્હ જમ્બુદીપં પત્વા તામલિત્તિપટ્ઠેને [તમલિત્તપટ્ટને ઇતિકત્થચિ] ઓતરિત્વા અનુક્કમેન પાટલિપુત્તનગરં પાપુણિંસુ. અથ તસ્મિં નગરે પિણ્ડાય ચરન્તે તે ભિક્ખૂ એકો દુગ્ગતમનુસ્સો દિસ્વા ચિરેન [ચિરેનાહંદિટ્ઠા ઇતિસબ્બત્થ] મયા દિટ્ઠા બુદ્ધપુત્તાતિ સોમનસ્સો ભરિયં પક્કોસિત્વા ભદ્દે ઇમેસં અય્યાનં દાનં દાતુકામોમ્હિ, પુબ્બે નો અકતપુઞ્ઞત્તા ઇદાનિ દુગ્ગતા જાતા, ઇમેસુ પુઞ્ઞક્ખેત્તેસુ બીજં નો ચે રોપેસ્સામ, પુનપિ એવમેવ ભવિસ્સામાતિ વત્વા કિં મે ગેહે દેય્યધમ્મં અત્થીતિ પુચ્છિ. સા તં સુત્વા ઘરે નો સામિ અય્યાનં કિઞ્ચિ દાતબ્બં ન પસ્સામિ. અપિ ચ મમ પુત્તં મારેત્વા દાનં દાતું સક્કાતિ. સો તસ્સા કથં સુત્વા ભદ્દે પુત્તં મારેત્વા કિં દાનં દેમાતિ આહ. તાય તં સુત્વા સામિ કિં ન જાનાસિ, પુત્તે નો મતે સન્દિટ્ઠસમ્ભત્તા ઞાતિમિત્તસુહજ્જા ચ અમ્હાકં સન્તિકં આગચ્છાન્તા કિઞ્ચિ પણ્ણાકારં ગહેત્વા આગચ્છન્તિ. મયં તેન પણ્ણાકારેન દાનં દસ્સામાતિ વુત્તે ઉપાસકો સાધુ તથા કરોહીતિ માતુયા એવ ભારમકાસિ, સા પુત્તં મારેતું અવિસહન્તી આહ. તથા હિ.

૧. કિચ્છા લદ્ધં પિયં પુત્તં, અમ્મમ્માતિ પિયં વદં;

સુનીલનેત્તં સુભમું, કો પક્કમિતુમિચ્છતિ.

૨. માતરા મારિયન્તોપિ, માતરમેવ રોદતિ;

મારેતું તં ન સક્કોમિ, હદયં મે પવેધતીતિ.

એવઞ્ચ પન વત્વા અહં સામિ ન સક્કોમિ પુત્તં મારેતું. ત્વં મારેહીતિ પુત્તં પિતુસન્તિકં પેસેસિ. અથ સોપિ તં મારેતુ મસક્કોન્તો એવમાહ. વુત્તઞ્હિ.

૩. તાયન્તિ પિતુનો દુક્ખં, પુત્તા પુત્તાતિ કિત્તિતા;

પિતુ દુક્ખં સુખં પુત્તા, દાયાદા હોન્તિ સબ્બદા.

૪. તસ્મા મે સદિસં પુત્તં, પિલ્લકં મઞ્જુભાસનં;

ન સક્કોમિ અહં ભદ્દે, જીવિતા તં વિયોજિતું.

૫. અયસઞ્ચ અકિત્તિઞ્ચ, પપ્પોતિ પુત્તઘાતકો;

પાણાતિપાતકમ્મમ્પિ, કામં સો ફુસતે નરોતિ.

એવઞ્ચ પન વત્વા સો ત્વમેવ તવ પુત્તં મારેહીતિ પેસેસિ, એવં તેન વુત્તે પુત્થસ્સ મારપાણૂપાયં પરિયેસન્તા એવમાહંસુ, અમ્હે પનિમં મારેતું ન સક્કોમિ, અમ્હાકં પચ્છાગેહે મહન્તો વમ્મિકો અત્થિ, તસ્મિં એકો નાગરાજા પટિવસતિ. કુમારં તત્થ પેસેસ્સામ, સો તં ડસિત્વા મારેસ્સતીતિ. ઇચ્ચેતે એસો ખો ઉપાયો એવાતિ ચિન્તેત્વા કુમારં પક્કોસિત્વા અઞ્ચના વલિવલયાદીહિ મણ્ડેત્વા તસ્સ હત્થે ગેણ્ડું [તેણ્ડું ઇતિસબ્બત્થ] ઠપેત્વા તાત પચ્છાગેહે વમ્મિકસમીપં ગન્ત્વા કીળાતિ પેસેસું. તતો દારકો ગન્ત્વા ગેણ્ડુકેન કીળન્તો વમ્મિકબિલે ગેણ્ડુકં પાતેસિ. અથ સો ગેણ્ડુકં ગણ્હિસ્સામીતિ વમ્મિકસુસિરે હત્થં પવેસેસિ. તતો સપ્પો કુજ્ઝિત્વા સુસૂતિસદ્દં કરોન્તો મહન્તં ફણં કત્વા બિલતો સીસં ઉક્ખિપિત્વા ઓલોકેન્તો અટ્ઠાસિ કુમારસ્સ હત્થતો પરિગલિતપાસંવિય. અથસ્સ કુમારો કિઞ્ચિ અજાનન્તો સપ્પસ્સ ગીવં દળ્હં ગણ્હિ. અથસ્સ માતાપિતુન્નં સદ્ધાબલેન નાગરાજા કુમારસ્સ કરતલે અટ્ઠંસં ઇચ્છાદાયકં કણ્ઠમણિરતનં પાતેસિ. કુમારસ્સ માતાપિતરો દ્વારં નિસ્સાય ઠિતા તસ્સ કિરિયં ઓલોકેન્તો તં મણિરતનં દિસ્વા સીઘં ગન્ત્વા પુત્તં ઉક્ખિપિત્વા હત્થતો મણિરતનં ગણ્હિંસુ. તતો તે તં મણિરતનં પરિસુદ્ધાસને ઠપેત્વા ઉપચારં કત્વા અમ્હાકં ઇદઞ્ચિદઞ્ચ દેથાતિ અબ્ભુક્કિરિંસુ. અથ તે મણિરતનાનુભાવેન ગેહદ્વારે મહન્તં મણ્ડપં કારેત્વા વિતાનાદિના મણ્ડપં અલઙ્કરિત્વા ભિક્ખૂનં આસનાનિ પઞ્ઞાપેત્વા તે સટ્ઠિમત્તે ભિક્ખૂ નિસીદાપેત્વા મહાદાનં અદંસુ. તતો નગરવાસિનો મણિરતનાનુભાવં સુત્વા સન્નિપતિંસુ. અથ તે તેસં મજ્ઝે અત્તનો સદ્ધાબલેન મણિરતનસ્સ લાભં પકાસેત્વા ઇમઞ્હિ દાનત્થાયેવ પરિચ્ચજ્જામાતિ એકસ્મિં ઠાને પતિટ્ઠાપેત્વા તેનાનુભાવેન યાવજીવં દાનં દદન્તા સીલં રક્ખન્તા આયુપરિયોસાને દેવલોકે નિબ્બત્તિંસૂતિ.

૬. છેત્વાન પેમં અપિ અત્રજેસુ,

દદન્તિ દાનં ઇધ માનુસેવં;

ન દદાતિ કો નામ નરો સમિદ્ધો,

દાનઞ્હિ દાનસ્સ ફલં સરન્તોતિ.

પુત્તવત્થું સત્તમં.