સરણાનિવગ્ગ

પઠમ મહાનામસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો તતિયે સરણાનિવગ્ગે પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ પઠમં સંગીતં પઠમમહાનામસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સક્કેસુ ભન્તે કપિલવત્થુસ્મિં નિગ્રોધારામે મહાનામં સક્કં આરબ્ભ ભાસિતં. મહાનામો ભન્તે સક્કો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘ઇદં ભન્તે કપિલવત્થુ ઇદ્ધઞ્ચેવ ફીતઞ્ચ બાહુજઞ્ઞં આકિણ્ણમનુસ્સં સમ્બાધબ્યૂહં, સો ખ્વાહં ભન્તે ભગવન્તં વા પયિરુપાસિત્વા મનોભાવનીયે વા ભિક્ખૂ સાયન્હસમયં કપિલવત્થું પવિસન્તો ભન્તેનપિ હત્થિના સમાગચ્છામિ, ભન્તેનપિ અસ્સેન સમાગચ્છામિ, ભન્તેનપિ રથેન સમાગચ્છામિ, ભન્તેનપિ સકટેન સમાગચ્છામિ, ભન્તેનપિ પુરિસેન સમાગચ્છામિ, તસ્સ મય્હં ભન્તે તસ્મિં સમયે મુસ્સતેવ ભગવન્તં આરબ્ભ સતિ, મુસ્સતિ ધમ્મં આરબ્ભ સતિ, મુસ્સતિ સઙ્ઘં આરબ્ભ સતિ, તસ્સ મય્હં ભન્તે એવં હોતિ ઇમમ્હિ ચાહં સમયે કાલં કરેય્યં, કા મય્હં ગતિ, કો અભિસમ્પરાયો’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘મા ભાયિ મહાનામ, મા ભાયિ મહાનામ, અપાપકં તે મરણં ભવિસ્સતિ અપાપિકા કાલં કિરિયા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

દુતિય સરણાનિસક્કસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ પઞ્ચમં સંગીતં દુતિયસરણાનિસક્કસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સક્કેસુ ભન્તે કપિલવત્થુસ્મિં નિગ્રોધારામે મહાનામંયેવ સક્કં આરબ્ભ ભાસિતં.

મહાનામો ભન્તે સક્કો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘ઇધ ભન્તે સરણાનિ સક્કો કાલઙ્કતો, સો ભગવતા બ્યાકતો ‘સોતાપન્નો અવિનિપાતધમ્મો નિયતો સમ્બોધિપરાયણો’તિ. તત્ર સુદં ભન્તે સમ્બહુલા સક્કા સઙ્ગમ્મ સમાગમ્મ ઉજ્ઝાયન્તિ ખીયન્તિ વિપાચેન્તિ ‘અચ્છરિયં વત ભો, અબ્ભુતં વત

ભો, એત્થ દાનિ કો ન સોતાપન્નો ભવિસ્સતિ, યત્ર હિ નામ સરણાનિ સક્કો કાલઙ્કતો, સો ભગવતા બ્યાકતો ‘સોતાપન્નો અવિનિપાતધમ્મો નિયતો સમ્બોધિપરાયણો’તિ, સરણાનિ સક્કો સિક્ખાય અપરિપૂરકારી અહોસી’’તિ તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘યો સો મહાનામ દીઘરત્તં ઉપાસકો બુદ્ધં સરણં ગતો, ધમ્મં સરણં ગતો, સઙ્ઘં સરણં ગતો, સો કથં વિનિપાતં ગચ્છેય્યા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

પઠમ અનાથપિણ્ડિકસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ છટ્ઠં સંગીતં પઠમઅનાથપિણ્ડિકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કેન કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે અનાથપિણ્ડિકં ગહપતિં આરબ્ભ આયસ્મતા સારિપુત્તત્થેરેન ધમ્મસેનાપતિના ભાસિતં.

આયસ્મા ભન્તે સારિપુત્તત્થેરો આયસ્મતા આનન્દત્થેરેન પચ્છાસમણેન સદ્ધિં યેન અનાથપિણ્ડિકસ્સ ગહપતિસ્સ નિવેસનં તેનુપસઙ્કમિ, ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્ઞત્તે આસને નિસીદિ, નિસજ્જ ખો આયસ્મા સારિપુત્તો અનાથપિણ્ડિકં ગહપતિં આબાધિકં દુક્ખિતં બાળ્હગિલાનં એતદવોચ ‘‘કચ્ચિ તે ગહપતિ ખમનીયં કચ્ચિ યાપનીયં, કચ્ચિ દુક્ખા વેદના પટિક્કમન્તિ, નો અભિક્કમન્તિ, પટિક્કમોસાનં પઞ્ઞાયતિ, નો અભિક્કમો’’તિ, ન મે ભન્તે ખમનીયં, ન યાપનીયં, બાળ્હા મે દુક્ખા વેદના અભિક્કમન્તિ, નો પટિક્કમન્તિ, અભિક્કમોસાનં પઞ્ઞાયતિ, નો પટિક્કમોતિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘યથા રૂપેન ખો ગહપતિ બુદ્ધે અપ્પસાદેન સમન્નાગતો અસ્સુતવા પુથુજ્જનો કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિયરં ઉપપજ્જતિ તથારૂપો તે બુદ્ધે અપ્પસાદો નત્થિ, અત્થિ ચ ખો તે ગહપતિ બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદો ‘ઇતિપિ સો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો…પે… ભગવા’તિ તઞ્ચ પન તે બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદં અત્તનિ સમનુપસ્સતો ઠાનસો વેદના પટિપ્પસ્સમ્ભેય્યા’’તિ એવમાદિના આયસ્મતા સારિપુત્તત્થેરેન ધમ્મસેનાપતિના ભાસિતં.

યસ્સ સદ્ધા તથાગતે, અચલા સુપ્પતિટ્ઠિતા;

સીલઞ્ચ યસ્સ કલ્યાણં, અરિયકન્તં પસંસિતં.

સઙ્ઘે પસાદો યસ્સત્થિ, ઉજુભૂતઞ્ચ દસ્સનં;

અદલિદ્દોતિ તં આહુ, અમોઘં તસ્સ જીવિતં.

તસ્મા સદ્ધઞ્ચ સીલઞ્ચ, પસાદં ધમ્મદસ્સનં;

અનુયુઞ્જેથ મેધાવી, સરં બુદ્ધાનસાસનં.