નિદાનવગ્ગપાળિ

નિદાનસંયુત્ત

પટિચ્ચસમુપ્પાદસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન નિદાનવગ્ગસંયુત્તે પઠમં સંગીતં પટિચ્ચસમુપ્પાદસુત્તં કત્થ તં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે પઞ્ચસતે જનપદવાસિનો ભિક્ખૂ આરબ્ભ ભાસિતં. પઞ્ચસતા ભન્તે જનપદવાસિનો ભિક્ખૂ સબ્બે ઉગ્ઘાટિતઞ્ઞુનો ધુતઙ્ગધરા આરદ્ધવીરિયા યુત્તયોગા વિપસ્સકા સણ્હં સુખુમં સુઞ્ઞતં પચ્ચયાકારધમ્મદેસનં પત્થયમાના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા ભગવન્તં પરિવારેત્વા નિસીદિંસુ. તસ્મિં વત્થુસ્મિં ‘‘પટિચ્ચસમુપ્પાદં વો ભિક્ખવે દેસેસ્સામિ, તં સુણાથ સાધુકં મનસિ કરોથ, ભાસિસ્સામી’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

કતમો ચ ભિક્ખવે પટિચ્ચસમુપ્પાદો. અવિજ્જાપચ્ચયા ભિક્ખવે સઙ્ખારા, સઙ્ખારપચ્ચયા વિઞ્ઞાણં (પેય્યાલ) જાતિપચ્ચયા જરામરણં સોકપરિદેવદુક્ખદોમનસ્સુપાસા સમ્ભવન્તિ, એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખન્ધસ્સ સમુદયો હોતિ. અયં વુચ્ચતિ ભિક્ખવે પટિચ્ચસમુપ્પાદો.

અવિજ્જાય ત્વેવ અસેસવિરાગનિરોધો સઙ્ખારનિરોધો (પેય્યાલ) જાતિનિરોધા જરામરણં સોકપરિદેવદુક્ખદોમનસ્સુપાયાસા નિરુજ્ઝન્તિ, એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ નિરોધો હોતિ –

વિભઙ્ગસુત્ત

પુચ્છા – તત્થાવુસો દુતિયં સંગીતં વિભઙ્ગસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે પઞ્ચસતે જનપદવાસિનો વિપઞ્ચિતઞ્ઞુનો ભિક્ખૂ આરબ્ભ ભાસિતં. પઞ્ચસતા ભન્તે જનપદવાસિકા ભિક્ખૂ વિપઞ્ચિતઞ્ઞુનો ધુતઙ્ગધરા આરદ્ધવીરિયા યુત્તયોગા વિસ્સકા સણ્હં સુખુમં સુઞ્ઞતપટિસંયુત્તં પચ્ચયાકારધમ્મદેસનં પત્થયમાના ભગવન્તં પરિવારેત્વા નિસીદિંસુ. તસ્મિં વત્થુસ્મિં ‘‘પટિચ્ચ સમુપ્પાદં વો ભિક્ખવે દેદેસ્સામિ વિભજિસ્સામિ, તં સુણાથ સાધુકં મનસિકરોથ, ભાસિસ્સામી’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

પઞ્ચવેરભયસુત્ત

પુચ્છા – પઞ્ચવેરભયસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે અનાથપિણ્ડિકં ગહપતિં આરબ્ભ ‘‘યતો ખો ગહપતિ અરિયસાવકસ્સ પઞ્ચ ભયાનિ વેરાનિ વૂપસન્તાનિ હોન્તિ, ચતૂહિ ચ સોતાપત્તિયઙ્ગેહિ સમન્નાગતો હોતિ, અરિયો ચસ્સ ઞાયો પઞ્ઞાય સુદિટ્ઠો હોતિ સુપ્પટિવિદ્ધો, સો આકઙ્ખમાનો અત્તનાવ અત્તાનં બ્યાકરેય્ય ખીણનિરયોમિ ખીણતિરચ્છાનયોનિ ખીણપેત્તિવિસયો ખીણાપાયદુગ્ગતિવિનિપાતો, સોતાપન્નોહમસ્મિ અવિનિપાતધમ્મો નિયતો સમ્બોધિપરાયનો’’તિ એવં ખો ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસોતત્થ ભગવતા અરિયસાવકસ્સ પઞ્ચન્નં ભયાનં વેરાનં વૂપસન્તતા પકાસિતા.

વિસ્સજ્જના – ‘‘કતમાનિ પઞ્ચ ભયાનિ વેરાનિ વૂપસન્તાનિ હોન્તિ. યં ગહપતિ પાણાતિપાતી પાણાતિપાતપચ્ચયા દિટ્ઠધમ્મિકમ્પિ ભયં વેરં પસવતિ, સમ્પરાયિકમ્પિ ભયં વેરં પસવતિ, ચેતસિકમ્પિ દુક્ખં દોમનસ્સં પટિસંવેદયતિ. પાણાતિપાતા ટિવિરતસ્સ એવં તં ભયં વેરં વૂપસન્તં હોતી’’તિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા અરિયસાવકસ્સ પઞ્ચન્નં ભયાનં વેરાનં વૂપસન્તતા પકાસિતા.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા અરિયસાવકસ્સ ચતૂહિ સોતાપત્તિયઙ્ગેહિ સમન્નાગતતા પકાસિતા.

વિસ્સજ્જના – કતમેહિ ચતૂહિ સોતાપત્તિયઙ્ગેહિ સમન્નાગતો હોતિ. ઇધ ગહપતિ અરિયસાવકો બુદ્ધે અવેચ્ચપ્પસાદેન સમન્નાગતો હોતિ ‘‘ઇતિપિસો ભગવા અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો વિજ્જાચરણસમ્પન્નો સુગતો લોકવિદૂ અનુત્તરોપુરિસદમ્મસારથિ સત્થાદેવમનુસ્સાનં બુદ્ધો ભગવા’’તિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા અરિયસાવકસ્સ ચતૂહિ સોતાપત્તિયઙ્ગેહિ સમન્નાગતતા પકાસિતા.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા અરિયસાવકેન અરિયસ્સ ઞાયસ્સ પઞ્ઞાય સુદિટ્ઠતા સુપ્પટિવિદ્ધતા પકાસિતા.

વિસ્સજ્જના – કતમો ચસ્સ અરિયો ઞાયો પઞ્ઞાય સુદિટ્ઠો હોતિ સુપ્પટિવિદ્ધો. ઇધ ગહપતિ અરિયસાવકો પટિચ્ચસમુપ્પાદઞ્ઞેવ સાધુકં યોનિસો મનસિ કરોતિ ‘‘ઇતિ ઇમસ્મિં સતિ ઇદં હોતિ, ઇમસ્મિં અસતિ ઇદં ન હોતિ, ઇમસ્સુપ્પાદા ઇદં ઉપ્પજ્જતિ, ઇમસ્સ નિરોધા ઇદં નિરુજ્ઝતિ, યદિદં અવિજ્જાપચ્ચયા (પેય્યાલ) એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ નિરોધો હોતી’’તિ, એવં ખો ભન્તે ભગવતા તત્થ અરિયસાવકેન અરિયસ્સ ઞાયસ્સ પઞ્ઞાય સુદિટ્ઠતા સુપ્પટિવિદ્ધતા પકાસિતા.

યતો ખો ગહપતિ અરિયસાવકસ્સ ઇમાનિ પઞ્ચ ભયાનિ વેરાનિ વૂપસન્તાનિ હોન્તિ. ઇમેહિ ચતૂહિ સોતાપત્તિયઙ્ગેહિ સમન્નાગતો હોતિ. અયઞ્ચસ્સ અરિયો ઞાયો પઞ્ઞાય સુદિટ્ઠો હોતિ સુપ્પટિવિદ્ધો–

દુક્ખસુત્ત

પુચ્છા – દુક્ખસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘દુક્ખસ્સ ભિક્ખવે સમુદયઞ્ચ અત્થઙ્ગમઞ્ચ દેસેસ્સામી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા દુક્ખસમુદયો પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – કતમો ચ ભિક્ખવે દુક્ખસ્સ સમુદયો. ચક્ખુઞ્ચ પટિચ્ચ રૂપે ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુવિઞ્ઞાણં, તિણ્ણં સઙ્ગતિ ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા તણ્હા. અયં ખો ભિક્ખવે દુક્ખસ્સ સમુદયો. સોતઞ્ચ પટિચ્ચ સદ્દે ચ ઉપ્પજ્જતિ સોતવિઞ્ઞાણં…પે… ઘાનઞ્ચ પટિચ્ચ ગન્ધે ચ…પે… જિવ્હઞ્ચ પટિચ્ચ રસે ચ…પે… કાયઞ્ચ પટિચ્ચ ફોટ્ઠબ્બે ચ…પે… મનઞ્ચ પટિચ્ચ ધમ્મે ચ ઉપ્પજ્જતિ મનોવિઞ્ઞાણં, તિણ્ણં સઙ્ગતિ ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા તણ્હા. અયં ખો ભિક્ખવે દુક્ખસ્સ સમુદયોતિ એવંખો ભન્તે તત્થ ભગવતા દુક્ખસ્સ સમુદયો પકાસિતો.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા દુક્ખસ્સ અત્થઙ્ગમો પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – કતમો ચ ભિક્ખવે દુક્ખસ્સ અત્થઙ્ગમો. ચક્ખુઞ્ચ પટિચ્ચ રૂપે ચ ઉપ્પજ્જતિ ચક્ખુવિઞ્ઞાણં, તિણ્ણં સઙ્ગતિ ફસ્સો, ફસ્સપચ્ચયા વેદના, વેદનાપચ્ચયા તણ્હા, તસ્સાયેવ તણ્હાય અસેસવિરાગનિરોધા ઉપાદાનનિરોધો ઉપાદાનનિરોધા ભવનિરોધો, ભવનિરોધા જાતિનિરોધો, જાતિનિરોધા જરામરણં સોકપરિદેવદુક્ખદોમનસ્સુપાયાસા નિરુજ્ઝન્તિ. એવમેતસ્સ કેવલસ્સ દુક્ખક્ખન્ધસ્સ નિરોધો હોતીતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા દુક્ખસ્સ અત્થઙ્ગમો પકાસિતો.

પુત્તમંસૂપમસુત્ત

પુચ્છા – પુત્તમંસૂપમસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે અધુના પબ્બજિતે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ભાસિતં. ભગવતો ચ ભન્તે ભિક્ખુસઙ્ઘસ્સ ચ મહાલાભસક્કારો ઉદપાદિ, એકચ્ચે ચ ભન્તે ભિક્ખૂ નવા અચિરપબ્બજિતા કુલપુત્તા આહારં અપચ્ચવેક્ખિત્વા પરિભુઞ્જિંસુ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘ચત્તારોમે ભિક્ખવે આહારા ભૂતાનં વા સત્તાનં ઠિતિયા સમ્ભવેસીનં વા અનુગ્ગહાય. કતમે ચત્તારો કબળીકારો આહારો ઓળારિકો વા સુખુમો વા ફસ્સો દુતિયો મનોસઞ્ચેતના તતિયા વિઞ્ઞાણં ચતુત્થ’’ન્તિ એવં ખો ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ કબળીકારસ્સ આહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો ભગવતા પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – સેય્યથાપિ ભિક્ખવે દ્વે જાયમ્પતિકા પરિત્તં સમ્બલં આદાય કન્તારમગ્ગં પટિપજ્જેય્યું. તેસમસ્સ એકપુત્તકો પિયો મનાપોતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા કબળીકારસ્સ આહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો પકાસિતો.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા ફસ્સાહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – સેય્યથાપિ ભિક્ખવે ગાવી નિચ્ચમ્મા કુટ્ટં ચે નિસ્સાય તિટ્ઠેય્ય, યે કુટ્ટનિસ્સિતા પાણા, તે નં ખાદેય્યું. રુક્ખં ચે નિસ્સાય તિટ્ઠેય્ય. ઉદકં ચે નિસ્સાય તિટ્ઠેય્ય. આકાસં ચે નિસ્સાય તિટ્ઠેય્ય, યે આકાસનિસ્સિતા પાણા, તે નં ખાદેય્યુન્તિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા ફસ્સસ્સ આહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો વિત્થારેત્વા પકાસિતો.

એવમેવ ખ્વાહં ભિક્ખવે ફસ્સાહારો દટ્ઠબ્બોતિ વદામિ.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા મનોસઞ્ચેતનાહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – સેય્યથાપિ ભિક્ખવે અઙ્ગારકાસુ સાધિકપોરિસા પુણ્ણા અઙ્ગારાનં વીતચ્ચિકાનં વીતધૂમાનં. અથ પુરિસો આગચ્છેય્ય જીવિતુકામો અમરિતુકામો સુખ કામો દુક્ખપ્પટિકૂલોતિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા મનોસઞ્ચેતનાહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો વિત્થારેન પકાસિતો.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા વિઞ્ઞાણાહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો પકાસિતો.

વિસ્સજ્જના – સેય્યથાપિ ભિક્ખવે ચોરં આગુચારિં ગહેત્વા રઞ્ઞો દસ્સેય્યું ‘‘અયં તે દેવચોરો આગુચારી, ઇમસ્સ યં ઇચ્છસિ, તં દણ્ડં પણેહી’’તિ એવમાદિના ભન્તે તત્થ ભગવતા વિઞ્ઞાણાહારસ્સ દટ્ઠબ્બાકારો પકાસિતો.

સુસિમપરિબ્બાજકસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન સુસિમપરિબ્બાજક સુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મન્તં સુસિમં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે સુસિમો યાવતકો ભિક્ખૂહિ સદ્ધિં અહોસિ કથાસલ્લાપો, તં સબ્બં ભગવતો આરોચેસિ. તસ્મિં વત્થુસ્મિં ‘‘પુબ્બે ખો સુસિમ ધમ્મટ્ઠિતિઞાણં, પચ્છા નિબ્બાને ઞાણ’’ન્તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવા આયસ્મતો સુસિમત્થેરસ્સ સમ્પતિઅરહત્તપત્તસ્સ અનુયોગવસેન પટિપુચ્છિત્વા પટિપુચ્છિત્વા ઉત્તરિ ધમ્મદેસનં વિત્થારેત્વા દેસેસિ.

વિસ્સજ્જના – જાતિપચ્ચયા જરામરણન્તિ સુસિમ પસ્સસીતિ. એવં ભન્તે. ભવપચ્ચયા જાતીતિ સુસિમ પસ્સસીતિ. એવં ભન્તેતિ એવમાદિના ભન્તે ભગવા તત્થ આયસ્મતો સુસિમસ્સ સમ્પતિઅરહત્તપત્તસ્સ ઉત્તરિપિ અનુયોગવસેન પટિપુચ્છિત્વા પટિપુચ્છિત્વા વિત્થારતો ધમ્મં દેસેસિ.

તસ્સ મે ભન્તે ભગવા અચ્ચયં અચ્ચયતો પટિગ્ગણ્હાતુ આયતિંસંવરાય–

અભિસમયસંયુત્ત

નખસિખાસુત્ત

પુચ્છા – અભિસમયસંયુત્તે પનાવુસો પઠમં સંગીતં નખસિખાસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કતમં નુ ખો બહુતરં, યો વાયં મયા પરિત્તો નખસિખાયં પંસુઆરોપિતો, અયં વા મહાપથવી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

ધાતુસંયુત્ત

ચઙ્કમસુત્ત

પુચ્છા – ધાતુસંયુત્તે પનાવુસો ચઙ્કમસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘ધાતુસોવ ભિક્ખવે સત્તા સંસન્દન્તિ સમેન્તિ, હીનાધિમુત્તિકા હીનાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ, કલ્યાણાધિમુત્તિકા કલ્યાણાધિમુત્તિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

અસ્સદ્ધસંસન્દનસુત્ત

પુચ્છા – અસ્સદ્ધસંસન્દનસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘ધાતુસોવ ભિક્ખવે સત્તા સંસન્દન્તિ સમેન્તિ, અસ્સદ્ધા અસ્સદ્ધેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ, અહિરિકા અહિરિકેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તિ, અનોત્તપ્પિનો. અપ્પસ્સુતા. કુસીતા. મુટ્ઠસ્સતિનો. દુપ્પઞ્ઞા દુપ્પઞ્ઞેહિ સદ્ધિં સંસન્દન્તિ સમેન્તી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

અનમતગ્ગસંયુત્ત

પથવીસુત્ત

પુચ્છા – અનમતગ્ગસંયુત્તે આવુસો દુતિયં સંગીતં પથવીસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. સેય્યથાપિ ભિક્ખવે પુરિસો ઇમં મહાપથવિં કોલટ્ઠિમત્તં કોલટ્ઠિમત્તં મત્તિકાગુળિકં કરિત્વા નિક્ખિપેય્ય ‘અયં મે પિયા, તસ્સ મે પિતુ અયં પિતા’તિ. અપરિયાદિન્નાવ ભિક્ખવે તસ્સ પુરિસસ્સ પિતુપિતરો અસ્સુ. અથાયં મહાપથવી પરિક્ખયં પરિયાદાનં ગચ્છેય્ય. તં કિસ્સહેતુ, અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હા સંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં’’ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

એવં દીઘરત્તં વો ભિક્ખવે દુક્ખં પચ્ચનુભૂતં તિબ્બં પચ્ચનુભૂતં બ્યસનં પચ્ચનુભૂતં કટસી વડ્ઢિતા.

અલમેવ સબ્બસઙ્ખારેસુ નિબ્બિન્દિતું,

અલં વિરજ્જિતું, અલં વિમુચ્ચિતું,

અસ્સુસુત્ત

પુચ્છા – તત્થાવુસો તતિયં સંગીતં અસ્સુસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલેયેવ ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કતમં નુ ખો બહુતરં, યં વા વો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના સન્ધાવતં સંસરતં અમનાપસમ્પયોગા મનાપવિપ્પયોગા કન્દન્તાનં રોદન્તાનં અસ્સુ પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, યં વા ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદક’’ન્તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

સાસપસુત્ત

પુચ્છા – તત્થાવુસો છટ્ઠં સંગીતં સાસપસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે અઞ્ઞતરં ભિક્ખું આરબ્ભ ભાસિતં. અઞ્ઞતરો ભન્તે ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘કીવદીઘો નુ ખો ભન્તે કપ્પો’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘દીઘો ખો ભિક્ખુ કપ્પો, સો ન સુકરો સઙ્ખાતું એત્તકાનિ વસ્સાનિ ઇતિવા, (પેય્યાલ) એત્તકાનિ વસ્સસતસહસ્સાનિ ઇતિવાતિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

ગઙ્ગાસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન અનમતગ્ગસંયુત્તે ગઙ્ગાસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે અઞ્ઞતરં બ્રાહ્મણં આરબ્ભ ભાસિતં. અઞ્ઞતરો ભન્તે બ્રાહ્મણો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘કીવ-

બહુકા નુ ખો ભો ગોતમ કપ્પા અબ્ભતીતા અતિક્કન્તા’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘બહુકા ખો બ્રાહ્મણ કપ્પા અબ્ભતીતા અતિક્કન્તા, તે ન સુકરા સઙ્ખાતું ‘એત્તકા કપ્પા’ ઇતિ વા ‘એત્તકાનિ કપ્પસતાનિ’ ઇતિ વા ‘એત્તકાનિ કપ્પસહસ્સાનિ’ ઇતિવા ‘એત્તકાનિ કપ્પસતસહસ્સાનિ’ ઇતિ વા’’તિ એવ માદિના ભગવતા ભાસિતં.

પુગ્ગલસુત્ત

પુચ્છા – પુગ્ગલસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બાકોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જા નીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. એકપુગ્ગલસ્સ ભિક્ખવે કપ્પં સન્ધાવતો સંસરતો સિયા એવં મહા અટ્ઠિકઙ્કલો અટ્ઠિપુઞ્જો અટ્ઠિરાસિ, યથા યં વેપુલ્લો પબ્બતો. સચે સંહારકો અસ્સ, સમ્ભતઞ્ચ ન વિનસ્સેત્યા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

દુગ્ગતસુત્ત, સુખિતસુત્ત

પુચ્છા – તત્થાવુસો દુગ્ગતસુત્તઞ્ચ સુખિતસુત્તઞ્ચ ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. યં ભિક્ખવે પસ્સેય્યાથ દુગ્ગતં દુરૂપેતં, નિટ્ઠમેત્થ ગન્તબ્બં ‘અમ્હેહિપિ એવરૂપં પચ્ચનુભૂતં ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના’તિ, યં ભિક્ખવે પસ્સેય્યાથ સુખિતં સુસજ્જિતં,

નિટ્ઠમેત્થ ગન્તબ્બં, ‘‘અમ્હેહિપિ પચ્ચનુભૂતં ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

તિંસમત્તસુત્ત

પુચ્છા – તિંસમત્તસુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે તિંસમત્તે પાવેય્યકે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બાકોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કતમં નુ ખો બહુતરં, યં વા વો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના સન્ધાવતં સંસરતં સીસચ્છિન્નાનં લોહિતં પસ્સન્નં પગ્ઘરિતં, યં વા ચતૂસુ મહાસમુદ્દેસુ ઉદક’’ન્તિ એવમાદિના ભવગતા ભાસિતં.

માતુસુત્ત

પુચ્છા – માતુસુત્તાદીનિ પનાવુસો છસુત્તાનિ ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘અનમતગ્ગોયં ભિક્ખવે સંસારો, પુબ્બા કોટિ ન પઞ્ઞાયતિ અવિજ્જાનીવરણાનં સત્તાનં તણ્હાસંયોજનાનં સન્ધાવતં સંસરતં. ન સો ભિક્ખવે સત્તો સુલભરૂપો, યો ન માતાભૂતપુબ્બો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના. યો ન પિતાભૂતપુબ્બો. યો ન ભાતાભૂતપુબ્બો. યો ન ભગિનિભૂતપુબ્બો. યો ન પુત્તભૂતપુબ્બો. યો ન ધીતાભૂતપુબ્બો ઇમિના દીઘેન અદ્ધુના’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

કસ્સપસંયુત્ત

ચન્દૂપમસુત્ત

પુચ્છા – કસ્સપસંયુત્તે પનાવુસો ચન્દૂપમસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘ચન્દૂપમા ભિક્ખવે કુલાનિ ઉપસઙ્કમથ અપકસ્સેવ કાયં અપકસ્સ ચિત્તં નિચ્ચનવકા કુલેસુ અપ્પગબ્ભા. સેય્યથાપિ ભિક્ખવે પુરિસો જરુદપાનં વા ઓલોકેય્ય પબ્બતવિસમં વા નદીવિદુગ્ગં વા અપકસ્સેવ કાયં અપકસ્સ ચિત્તં. એવમેવ ખો ભિક્ખવે ચન્દૂપમા કુલાનિ ઉપસઙ્કમથ અપકસ્સેવ કાયં અપકસ્સ ચિત્તં નિચ્ચનવકા કુલેસુ અપ્પગબ્ભા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કથં રૂપા ભિક્ખુ અરહતિ કુલાનિ ઉપસઙ્કમિતું.

પુચ્છા – કથઞ્ચાવુસો તત્થ ભગવતા પરિસુદ્ધાપરિસુદ્ધ ધમ્મદેસનં દસ્સેત્વા ભિક્ખૂનં ઓવાદો દિન્નો.

વિસ્સજ્જના – ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કથં રૂપસ્સ ભિક્ખુનો અપરિસુદ્ધા ધમ્મદેસના હોતિ, કથં રૂપસ્સ ભિક્ખુનો પરિસુદ્ધા ધમ્મદેસના હોતી’’તિ એવમાદિના પરિસુદ્ધાપરિસુદ્ધધમ્મદેસના વિત્થારતો દસ્સેત્વા ‘‘કસ્સપેન વા હિ વો ભિક્ખવે ઓવદિસ્સામિ યો વા પનસ્સ કસ્સપસદિસો, ઓવદિતેહિ ચ પન વો તથત્તાય પટિપજ્જિતબ્બ’’ન્તિ. એવં ખો ભન્તે ભગવતો ભિક્ખૂનં ઓવાદો દિન્નો.

યો હિ કોચિ ભિક્ખવે ભિક્ખુ એવંચિત્તો પરેસં ધમ્મં દેસેતિ ‘‘અહો વત મે ધમ્મં સુણેય્યું, સુત્વા ચ પન ધમ્મં પસીદેય્યું, પસન્ના ચ મે પસન્નાકારં કરેય્યું–

સ્વાક્ખાતો ભગવતા ધમ્મો સન્દિટ્ઠિકો અકાલિકો એહિ પસ્સિકો ઓપનેય્યિકો પચ્ચત્તં વેદિતબ્બો વિઞ્ઞૂહિ–

કસ્સપેન વા હિ વો ભિક્ખવે ઓવદિસ્સામિ યો વા પનસ્સ કસ્સપસદિસો, ઓવદિતેહિ ચ પન વો તથત્તાય પટિપજ્જિતબ્બં–

કુલૂપકસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન કસ્સપસંયુત્તે ચતુત્થં કુલૂપકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘તં કિં મઞ્ઞથ ભિક્ખવે, કથં રૂપો ભિક્ખુ અરહતિ કુલૂપકો હોતું, કથં રૂપો ભિક્ખુ ન અરહતિ કુલૂપકો હોતુ’’ન્તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

કસ્સપેન વા હિ વો ભિક્ખવે ઓવદિસ્સામિ યો વા પનસ્સ કસ્સપસદિસો, ઓવદિતેહિ ચ પન વો તથત્તાય પટિપજ્જિતબ્બં.

દુતિય ઓવાદસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવાવુસો ભગવતા દુતિય ઓવાદસુત્તં કત્થ કેન સદ્ધિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મતા મહાકસ્સપેન સદ્ધિં ‘‘ઓવદ કસ્સપ ભિક્ખૂ, કરોહિ કસ્સપ ભિક્ખૂનં ધમ્મિં કથં, અહં વા કસ્સપ ભિક્ખૂ ઓવદેય્યં ત્વં વા, અહં વા ભિક્ખૂનં ધમ્મિં કથં કરેય્યં ત્વં વા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

યસ્સ કસ્સચિ ભન્તે સદ્ધા નત્થિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ, હિરી નત્થિ. ઓત્તપ્પં નત્થિ. વીરિયં નત્થિ. પઞ્ઞા નત્થિ કુસલેસુ ધમ્મેસુ.

તતિય ઓવાદસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવાવુસો ભગવતા તતિયઓવાદસુત્તં કત્થ કેન સદ્ધિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મતાયેવ મહાકસ્સપેન સદ્ધિં ‘‘ઓવદ કસ્સપ ભિક્ખૂ. કરોહિ કસ્સપ ભિક્ખૂનં ધમ્મિં કથં, અહં વા કસ્સપ ભિક્ખૂ ઓવદેય્યં ત્વં વા. અહં વા ભિક્ખૂનં ધમ્મં કથં કરેય્યં ત્વં વા’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

દુબ્બચા ખો ભન્તે એતરહિ ભિક્ખૂ દોવચસ્સકરણેહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા અક્ખમા અપ્પદક્ખિણગ્ગાહિનો અનુસાસનિં–

સદ્ધમ્મપ્પતિરૂપકસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવાવુસો ભગવતા પરિયોસાનં સદ્ધમ્મપ્પતિરૂપકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે આયસ્મન્તંયેવ મહાકસ્સપં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે મહાકસ્સપો ભગવન્તં એતદેવોચ ‘‘કો નુ ખો ભન્તે હેતુ કો પચ્ચયો, યેન પુબ્બે અપ્પતરાનિ ચેવ સિક્ખાપદાનિ અહેસું, બહુતરા ચ ભિક્ખૂ અઞ્ઞાય સણ્ઠહિંસુ. કો પન ભન્તે હેતુ કો પચ્ચયો, યેનેતરહિ બહુતરાનિ ચેવ સક્ખાપદાનિ અપ્પતરા ચ ભિક્ખૂ અઞ્ઞાય સણ્ઠહન્તી’’તિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘એવઞ્ચેતં કસ્સપ હોતિ સત્તેસુ હાયમાનેસુ સદ્ધમ્મે અન્તરધાયમાને બહુતરાનિચેવ સિક્ખાપદાનિ હોન્તિ, અપ્પતરાચ ભિક્ખૂ અઞ્ઞાય સણ્ઠહન્તી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

લાભસક્કારસંયુત્ત

મીળ્હકસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન લાભસક્કારંયુત્તે પઞ્ચમં સંગીતં મીળ્હકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘દારુણો ભિક્ખવે લાભસક્કારસિલોકો ફરુસો અન્તરાયિકો અનુત્તરસ્સ યોગક્ખેમસ્સ અધિગમાય. સેય્યથાપિ ભિક્ખવે મીળ્હકા ગૂથાદી ગૂથપૂરા પુણ્ણા ગૂથસ્સ, પુરતો ચસ્સ મહાગૂથપુઞ્જો, સા તેન અઞ્ઞા મીળ્હકા અતિમઞ્ઞેય્ય ‘‘અહમ્હિ ગૂથાદી ગૂથપૂરા પુણ્ણા ગૂથસ્સ, પુરતો ચ મ્યાયં મહાગૂથપુઞ્જો’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

તં હિ તસ્સ ભિક્ખવે મોઘપુરિસસ્સ હોતિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાય.

એવં દારુણો ખો ભિક્ખવે લાભસક્કારસિલોકો.

તસ્માતિહ ભિક્ખવે એવં સિક્ખિતબ્બં, ‘‘ઉપ્પન્નં લાભસક્કારસિ લોકં પજહિસ્સામ, ન ચ નો ઉપ્પન્નો લાભસક્કારસિલોકો ચિત્તં પરિયાદાય ઠસ્સભી’’તિ, એવઞ્હિ ખો ભિક્ખવે સિક્ખિતબ્બં.

એકપુત્તકસુત્ત

પુચ્છા – તત્થો આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકેહિ સંગીતં એકપુત્તકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘દારુણો ભિક્ખવે લાભસક્કારસિલોકો કટુકો ફરુસો અન્તરાયિકો અનુત્તરસ્સ યોગક્ખેમસ્સ અધિગમાય, સદ્ધા ભિક્ખવે ઉપાસિકા એકપુત્તકં પિયં મનાપં એવં સમ્માઆયાચમાના આયાચેય્ય તાદિસો તાત ભવાહિ, યાદિસો ચિત્તો ચ ગહપતિ હત્થકો ચ આળવકો’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

એસા ભિક્ખવે તુલા એતં પમાણં મમ સાવકાનં ઉપાસકાનં યદિદં ચિત્તો ચ ગહપતિ હત્થકો ચ આળવકો.

સચે ખો ત્વં તાત અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજસિ, તાદિસો તાત ભવાહિ, યાદિસા સારિપુત્તમોગ્ગલ્લાના.

મા ચ ખો ત્વં તાત સેખં અપ્પત્તમાનસં લાભસક્કારસિલોકો અનુપાપુણાતુ–

એવં દારુણો ભિક્ખવે લાભસક્કારસિલોકો કટુકો ફરુસો અન્તરાયિકો અનુત્તરસ્સ યોગક્ખેમસ્સ અધિગમાય.

એકવીતુસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાયકેહિ સંગીતં એકધીતુસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયંયેવ ભન્તે સમ્બહુલે ભિક્ખૂ આરબ્ભ ‘‘દારુણો ભિક્ખવે લાભસક્કારસિલોકો કટુકો ફરુસો અન્તરાયિકો અનુત્તરસ્સ યોગક્ખેમસ્સ અધિગમાય. સદ્ધા ભિક્ખવે ઉપાસિકા એકં ધીતરં પિયં મનાપં એવં સમ્મા આયાચમાના આયાચેય્ય ‘તાદિસા અય્યે ભવાહિ, યાદિસા ખુજ્જુત્તરા ચ ઉપાસિકા વેળુકણ્ડકિયા ચ નન્દમાતા’તિ. એસા ભિક્ખવે તુલા એતં પમાણં મમ સાવિકાનં ઉપાસિકાનં, યદિદં ખુજ્જુત્તરા ચ ઉપાસિકા વેળુકણ્ડકિયા ચ નન્દમાતા’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

સચે ખો ત્વં અય્યે અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજસિ, ભાદિસા અય્યે ભવાહિ, યાદિસા ખેમા ચ ભિક્ખુની ઉપ્પલવણ્ણા ચ–

તસ્માતિહ ભિક્ખવે એવં સિક્ખિતબ્બં.

રાહુલસંયુત્ત

પુચ્છા – રાહુલસંયુત્તં પનાવુસો ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – સાવત્થિયં ભન્તે આયસ્મન્તં રાહુલં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે રાહુલો ભગવન્તં એતદવોચ ‘‘સાધુ મે ભન્તે ભગવા સંખિત્તેન ધમ્મં દેસેતુ, યમહં ભગવતો ધમ્મં સુત્વા એકો વૂપકટ્ઠો અપ્પમત્તો આતાપી પહિતત્તો વિહરેય્ય’’ન્તિ, તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘તં કિં મઞ્ઞસિ રાહુલ, ચક્ખુનિચ્ચં વા અનિચ્ચં વાતિ. અનિચ્ચં ભન્તે. યં પનાનિચ્ચં, દુક્ખં વા તં સુખં વાતિ. દુક્ખં ભન્તે. યં પનાનિચ્ચં દુક્ખં વિપરિણામધમ્મં, કલ્લં નુ તં સમનુપસ્સિતું ‘એતં મમ, એસો હમસ્મિ, એસો મે અત્તા’તિ. નો હેતં ભન્તે’’તિ એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

લક્ખણસંયુત્ત

અટ્ઠિસુત્ત

પુચ્છા – લક્ખણસંયુત્તે પનાવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકત્થેરેહિ પઠમં સંગીતં અટ્ઠિસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મન્તઞ્ચ લક્ખણં આયસ્મન્તઞ્ચ મહામોગ્ગલ્લાનં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે લક્ખણો ભગવતા સમ્મુખે આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં એતદવોચ ‘‘ઇધાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અઞ્ઞતરસ્મિં પદેસે સિતં પાત્વાકાસિ, કો નુ ખો આવુસો મોગ્ગલ્લાન હેતુ, કો પચ્ચયો સિતસ્સ પાતુકમ્માયા’’તિ. આયસ્મા ચ ભન્તે મહામોગ્ગલ્લાનો ‘‘ઇધાહં આવુસો ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અદ્દસં અટ્ઠિકસઙ્ખલિકં વેહાસં ગચ્છન્તિં’’તિ એવમાદિના આરોચેસિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘ચક્ખુભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, ઞાણભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, યત્રહિ નામ સાવકો એવરૂપં ઞસ્સતિ વા દક્ખતિ વા સક્ખિં વા કરિસ્સતી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

અચ્છરિયં વત ભો, અબ્ભુતં વત ભો;

એવરૂપોપિ નામ સત્તો ભવિસ્સતિ.

પિણ્ડસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો જાનતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન લક્ખણસંયુત્તે તતિયં સંગીતં પિણ્ડસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મન્તઞ્ચ લક્ખણં આયસ્મન્તઞ્ચ મહામોગ્ગલ્લાનં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે લક્ખણો ભગ્ગવતો સમ્મુખે આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં એતદવોચ ‘‘ઇધાયસ્મા મહામોગ્ગલ્લાનો ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અઞ્ઞતરસ્મિં પદેસે સિતં પાત્વાકાસિ, કો નુખો આવુસો મોગ્ગલ્લાનહેતુ, કો પચ્ચયો સિતસ્સ પાતુકમ્માયા’’તિ. આયસ્મા ચ ભન્તે મહામોગ્ગલ્લાનો ‘‘ઇધાહં આવુસો ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અદ્દસં મંસપિણ્ડં વેહાસં ગચ્છન્તં, તમેનં ગિજ્ઝાપિ કાકાપિ કુલલાપિ અનુપતિત્વા અનુપતિત્વા વિતચ્છેન્તિ વિરાજેન્તિ. સા સુદં અટ્ટસ્સરં કરોતી’’તિ એવમાદિના આરોચેસિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘ચક્ખુભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, ઞાણભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, યત્રહિ નામ સાવકો એવરૂપં ઞસ્સતિ વા દક્ખતિ વા સક્ખિં વા કરિસ્સતી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

અસિલોમસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકેહિ મહાથેરેહિ સંગીતં અસિલોમસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે આયસ્મન્તઞ્ચ લક્ખણં આયસ્મન્તઞ્ચ મહામોગ્ગલ્લાનં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે લક્ખણો ભગવતો સમ્મુખે આયસ્મન્તં મહામોગ્ગલ્લાનં એતદવોચ ‘‘કો નુ ખો આવુસો મોગ્ગલ્લાન હેતુ, કો પચ્ચયો સિતસ્સ પાતુકમ્માયા’’તિ. આયસ્મા ચ ભન્તે મહામોગ્ગલ્લાનત્થેરો ‘‘ઇધાહં આવુસો ગિજ્ઝકૂટા પબ્બતા ઓરોહન્તો અદ્દસં અસિલોમં વેહાસં ગચ્છન્તં’’તિ એવમાદિના આરોચેસિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ચક્ખુભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, ઞાણભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ. (પેય્યાલ) એસો ભિક્ખવે સત્તો ઇમસ્મિંયેવ રાજગહે સૂકરિકો અહોસી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતં.

સૂચિલોમસુત્ત

પુચ્છા – તત્થેવ આવુસો પોરાણકેહિ ધમ્મસંગાહકમહાથેરેહિ સંગીતં સૂચિલોમસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – તત્થેવ ભન્તે રાજગહે આયસ્મન્તઞ્ચ લક્ખણં આયસ્મન્તઞ્ચ મહામોગ્ગલ્લાનં આરબ્ભ ભાસિતં. આયસ્મા ભન્તે લક્ખણો ભગવતો સમ્મુખે તથેવ અવોચ.

આયસ્મા ચ ભન્તે મહામોગ્ગલ્લાનો તથેવ આરોચેસિ. તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં ‘‘ચક્ખુભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, ઞાણભૂતા વત ભિક્ખવે સાવકા વિહરન્તિ, (પેય્યાલ) એસો ભિક્ખવે સત્તો ઇમસ્મિંયેવ રાજગહે સૂતો અહોસી’’તિ એવમાદિના ભગવતા ભાસિતા.

પાપભિક્ખુસુત્ત