યક્ખસંયુત્ત

ઇન્દકસુત્ત

પુચ્છા – યક્ખસંયુત્તે પનાવુસો પઠમં સંગીતં ઇન્દકસુત્તં ભગવતા કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – રાજગહે ભન્તે ઇન્દકૂટે પબ્બતે ઇન્દકસ્સ યક્ખસ્સ ભવને ઇન્દકં યક્ખં આરબ્ભ ભાસિતં. ઇન્દકો ભન્તે યક્ખો અત્તવાદો ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા ગાથાય અજ્ઝભાસિ–

‘‘રૂપં ન જીવન્તિ વદન્તિ બુદ્ધા,

કથં ન્વયં વિન્દતિમં સરીરં;

કુતસ્સ અટ્ઠીયકપિણ્ડમેભિ,

કથં ન્વયં સજ્જતિ ગબ્ભરસ્મિ’’ન્તિ.

તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં–

‘‘પઠમં કલલં હોતિ, કલલા હોતિ અબ્બુદં,

અબ્બુદા જાયતે પેસિ, પેસિ નિબ્બત્તતી ઘનો;

ઘના પસાખા જાયન્તિ, કેસા લોમા નખાપિચ;

યઞ્ચસ્સ ભુઞ્જતી માતા, અન્નં પાનઞ્ચ ભોજનં;

તેન સો તત્થ યાપેતિ, માતુકુચ્છિગતોનરો’’તિ.

એવં ખો ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

આળવકસુત્ત

પુચ્છા – તેનાવુસો ભગવતા…પે… સમ્માસમ્બુદ્ધેન યક્ખસંયુત્તે આળવકસુત્તં કત્થ કં આરબ્ભ કિસ્મિં વત્થુસ્મિં કથઞ્ચ ભાસિતં.

વિસ્સજ્જના – આળવિયં ભન્તે આળવકસ્સ યક્ખસ્સ ભવને આળવકં યક્ખં આરબ્ભ ભાસિતં. આળવકો ભન્તે યક્ખો ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ–

કિં સૂધવિત્તં પુરિસસ્સ સેટ્ઠં,

કિં સુ સુચિણ્ણં સુખમાવહાતિ;

કિં સુ હવે સાદુતરં રસાનં,

કથં જીવિં જીવિતામાહુ સેટ્ઠન્તિ.

તસ્મિં ભન્તે વત્થુસ્મિં–

સદ્ધીચ વિત્તં પુરિસસ્સ સેટ્ઠં,

ધમ્મો સુચિણ્ણો સુખમાવહાતિ;

સચ્ચં હવે સાદુતરં રસાનં,

પઞ્ઞાજીવિં જીવિતમાહુ સેટ્ઠન્તિ.

એવમાદિના ભન્તે ભગવતા ભાસિતં.

ન ખ્વાહં તં આવુસો નિક્ખમિસ્સામિ, યં તે કરણીયં, તં કરોહિ,

પઞ્હં તં સમણ પુચ્છિસ્સામિ, સચે મે ન બ્યાકરિસ્સસિ, ચિત્તં વા તે ખિપિસ્સામિ, હદયં વા તે ફાલેસ્સામિ, પાદેસુ વા ગહેત્વા પારગઙ્ગાય ખિપિસ્સામિ–

કિં સૂખ વિત્તં પુરિસસ્સ સેટ્ઠં, કિં સુ સુચિણ્ણં સુખમાવહાતિ;

કિં સુ હવે સાદુભરં રસાનં, કથં જીવિં જીવિતમાહુ સેટ્ઠં–

સદ્ધીધ વિત્તં પુરિસસ્સ સેટ્ઠં, ધમ્મો સુચિણ્ણો સુખમાવહાતિ;

સચ્ચં હવે સાદુતરં રસાનં, પઞ્ઞાજીવિં જીવિતમાહુ સેટ્ઠં;

કથંસુ તરતિ ઓઘં, કથંસુ તરતિ અણ્ણવં;

કથંસુ દુક્ખ મચ્ચેતિ, કથંસુ પરિસુજ્ઝતિ.

સદ્ધાય તરતિ ઓઘં, અપ્પમાદેન અણ્ણવં;

વીરિયેન દુક્ખ મચ્ચેતિ, પઞ્ઞાય પરિસુજ્ઝતિ–

કથંસુ લભતે પઞ્ઞં, કથંસુ વિન્દતે ધનં;

કથંસુ કિત્તિં પપ્પોતિ, કથં મિત્તાનિ ગન્થતિ;

અસ્મા લોકા પરં લોકં, કથં પેચ્ચ ન સોચતિ–

સદ્દહાનો અરહતં, ધમ્મં નિબ્બાનપત્તિયા;

સુસ્સૂસં લભતે પઞ્ઞં, અપ્પમત્તો વિચક્ખણો;

પતિરૂપકારી ધુરવા, ઉટ્ઠાતા વિન્દતે ધનં;

સચ્ચેન કિત્તિં પપ્પોતિ, દદં મિત્તાનિ ગન્થતિ;

અસ્મા લોકા પરં લોકં, એવં પેચ્ચ ન સોચતિ;

યસ્સેતે ચતુરો ધમ્મા, સદ્ધસ્સ ઘરમેસિનો;

સચ્ચં ધમ્મો ધિતિ ચાગો, સ વે પેચ્ચન સોચતિ–