૯. તં નપુંસકન્તિ

નપુંસકલિઙ્ગે ચ ‘‘પુબ્બસ્મા+માદિતો’’તિ સબ્બવિભત્તીનં લોપે ચ કતે અધિત્થિ તિટ્ઠતિ, ભો અધિત્થિ, અધિત્થિ પસ્સ, અધિત્થિ કતં, અધિત્તિ ચરતિ, અધિત્થિ દેહિ, અધિત્થિ અપેહિ, અધિત્થિ આયત્તં, અધિત્થિ પતિટ્ઠિતં. એવં અધિકુમારિ, અન્તભૂતસ્સ અપ્પધાનસ્સ ઘપસ્સ ‘‘ઘપસ્સ+ન્તસ્સા+પ્પધાનસ્સા’’તિ પસ્સ રસ્સો.

સહ=સમ્પન્નં બ્રહ્મં સબ્રહ્મં. વુત્તનયેન એત્થ ચ ઉપરિ ચ સમાસાદયો હોન્તિ, એત્થ ‘‘અકાલે સતત્થે’’તિ સહસ્સ સાદેસો. સ્યાદિમ્હિ કતે ‘‘પુબ્બસ્મા+માદિતો’’તિ સ્યાદીનં લોપે ચ સમ્પત્તે ‘‘ના+તો+મપઞ્ચમિયા’’તિ અપઞ્ચમિયા પટિસેધો ચ અકારન્તઅસંખ્યસમાસતો પરાસં સબ્બવિભત્તીનં અંઆદેસો ચ હોતિ. એવ+મુપરિપિ.

ભિક્ખાનં સમિદ્ધિ સુભિક્ખં, એત્થ ઘસ્સ રસ્સો. સુભિક્ખં તિટ્ઠતિ ભો સુભિક્ખં, સુભિક્ખં પસ્સ. ના+સ્મિંસુ ‘‘વા તતિયા સત્તમીનં’’તિ વિકપ્પેન અં, સુભિક્ખં સુભિક્ખેન વા કતં, સુભિક્ખં સુભિક્ખેન વા ચરતિ, સુભિક્ખં દેહિ. પઞ્ચમિયં અ+મબ્ભાવા સુભિક્ખા અપગચ્છ, સુભિક્ખ+માયત્તં, સુભિક્ખં સુભિક્ખે વા પતિટ્ઠિતં.

સમીપત્થે-કુમ્ભસ્સ સમીપં ઉપકુમ્ભં, એવં ઉપનગરં, ભો ઉપકુમ્ભં ઇચ્ચાદિ.

સાકલ્યે-તિણમ્પિ અસેસેત્વાતિ સતિણં, તિણમ્પિ અસેસેત્વા અજ્ઝોહરણીય+મજ્ઝોહરતીત્યત્થો. સેસં સબ્રહ્મસમં. અગ્ગિમ્પિ અસેસેત્વાતિ સાગ્ગિ, અગ્ગિગન્થંપિ અસેસેત્વા અધીતેત્યત્થો. વારગ્ગહણં અધિત્થિસમં.

અભાવો સમ્બન્ધીભેદા બહુવિધો, તત્ર ઇદ્ધાભાવેવિગતા ઇદ્ધિ=વિભૂતિ સદ્દિકાનન્તિ દુસ્સદ્દિકં. અત્થાભાવેમક્ખિકાનં અભાવો નિમ્મક્ખિકં, નિદ્દરથં, નિમ્મસકં. અતિક્કમાભાવે-અતિગતાનિ તિણાનિ નિત્તિણં. ઉપભોગસમ્બન્ધીવત્તમાનકાલસ્સ અભાવે-અતિગતં લહુપાવુરણં અતિલહુપાવુરણં, લહુપાવુરણસ્સ ના+યં ઉપભોગતા લોતિ અત્થો.

યથાત્થો+નેકવિધો, તત્ર યોગ્ગતાયં-યોગ્ગં રૂપ+મનુરૂપં. વિચ્છાયં-અદ્ધમાસં અદ્ધમાસં અનુ અન્વદ્ધમાસં, એવં પચ્ચત્તં. અત્થાનતિવત્તિયં-સત્તિં અનતિક્કમ્મ યથાસત્તિ. એવં યથાક્કમં, યથાબલં. બહુલાધિકારા યા યા પરિસા યથાપરિસા. સદિસત્થે-કિખિયા કણ્હવિચ્છિતધેનુયા સદિસો સકિખિ, સહસ્સ સાદેસો. આનુપુબ્બિયં-જેટ્ઠાનુક્કમેન અનુજેટ્ઠં.

પચ્છાઅત્થે-રથસ્સ પચ્છા અનુરથં.

યુગપદત્થે-ચક્કેન સહ=એકકાલં સચક્કં, ચક્કેન એકક્ખણે નિધેતીતિ અત્થો.