૩. યથા ન તુલ્યે

યથાસદ્દો તુલ્યત્થે વત્તમાનો સ્યાદ્યન્તેન સહે+કત્થો ન ભવતિ. યથા દેવદત્તો, તથા યઞ્ઞદત્તો. એત્થ ઉપમાનભૂતો યથાસદ્દો ‘તથા યઞ્ઞદત્તો’તિ ઉપમેય્ય+મપેક્ખતિ, તસ્મા ‘‘સાપેક્ખ+મસમત્થં ભવતી’’તિ ઞાયા અસમાસે ‘‘ન તુલ્યે’’તિ પટિસેધો કિમત્થ+મિતિ ચે. યસ્મા ‘‘યથા દેવદત્તો’’તિ સમુદાયમેવ ઉપમાનં ભવતિ, ન વિસું યથાસદ્દો, તસ્મા સમુદાયસ્સેવ ઉપમેય્યસાપેક્ખત્તે ન અસામત્થિયતા ન વિસું યથાસદ્દસ્સ, તસ્મા સાદિસ્સે પત્તસમાસસ્સ પટિસેધત્થ+મિદં. તુલ્યત્થેતિ વત્તબ્બે તુલ્યં વિના તુલ્યતા નત્થીતિ તુલ્યત્થેતિ અવત્વા તુલ્યેતિ વુત્તં.

યથાકથઞ્ચિ સાદિસ્સં, ઞાયતે યત્થ સમ્ભવં;

ઉપમા નામ સા તસ્સા, પપઞ્ચો બહુધા ભવે.