૨૧. સઙ્ખ્યા

અથ ‘‘સમાહારે નપુંસક’’ન્તિ (૩-૨૦) વિજ્જમાને કિં ‘‘સઙ્ખ્યાદી’’ તિ ઇમિના સત્થગારવકરેનાતિ આસઙ્કિય ચોદેતિ ‘નનુચે’ચ્ચાદિ. તથાહિચ્ચાદિના ‘‘સમાહારે નપુંસક’’ન્તેવ સિજ્ઝનં સમત્થેતિ. યથાવુત્તચોદનાચાલને પરાધિપ્પાયં પરિકપ્પેન્તો’ચત્થે’તિઆદિમાહ.

નેતિ ઇમિના ચત્થેતિઆદિના કતપરિકપ્પના ન સિજ્ઝતીતિ દસ્સેતિ, તત્થ હેતુમાહ- ‘સમ્બન્ધસ્સ પુરિસાધીનત્તા’તિ, સતિચેચ્ચાદિના ‘સમાહારે નપુંસક’ન્તેત્થ વિસેસનગ્ગહણે પયોજનં વત્વા ‘સઙ્ખ્યાદી’તિ ઇમસ્સ નિરત્થકત્તમેવ થિરીકરોતિ.

પયોજનેતિ લાઘવપ્પયોજને;

સમ્બન્ધીયતીતિ વિસેસનગ્ગહણં સમ્બન્ધીયતિ;

એત્થાતિ એતસ્મિં ‘સઙ્ખ્યાદી’સુત્તે;

તન્નેતિ ઇમિના યથાવુત્તં ચોદનં નિવત્તેતિ.

‘સઙ્ખ્યાદી’તિ સુત્તસ્સ સાત્થકત્તમાહ- ‘ચત્થસમાસાનન્તર’મિચ્ચાદિના. એકત્તબ્યપદેસો કાતબ્બોતિ ‘‘સઙ્ખ્યાપુબ્બો દિગૂ’’તિ (૨-૧-૫૨) સઙ્ખ્યાપુબ્બસ્સ સમાસસ્સ દિગુસઞ્ઞં વિધાય તદત્થસ્સ ‘‘દિગુરેકવચન’’ન્તીમિના (૨-૪-૧) એકત્તબ્યપદેસો પરેહિ વિય કાતબ્બો.

સમાહરણં સમાહારોતિ ઇમિના ભાવસાધનો-યં સમાહારસદ્દો. યદિ સમાહરીયતીતિ સમાહારોતિ કમ્મસાધનો સિયા, તદા પઞ્ચ કુમારિયો સમાહટાતિ વાક્યસ્સાત્થે વુત્તિ સિયા પઞ્ચકુમારીત્યેત્થ સકપદત્થપ્પધાનત્તા બહુવચનં સિયા ‘‘ઘાપસ્સાન્તસ્સાપ્પધાનસ્સા’’તિ (૩-૨૪) અપ્પધાનરસ્સત્તઞ્ચ ન સિયા… સમાહટાનમેવ કુમારીનં પધાનત્તા, તસ્મા પઞ્ચ ગાવો સ માહટાત્યેતસ્મિં વાક્યે સમાસોવ નત્થિ કમ્મસાધનસ્સાનુપગમતો. પઞ્ચન્નં ગુન્નં સમાહારો, ચતુન્નં પથાનં સમાહારોતિ વાક્યે પન અત્થિ, સમાહારસ્સેકત્તા તુ સતં યૂથં વનન્તિ એત્થ વિય સાભાવિકમેકવચનં સિદ્ધમેવેતિ વિઞ્ઞાપેતિ.