૪૧. અતો
સુત્તે ‘અતો’તિ વુત્તં ‘અકારન્તતો’તિ કથં વુત્તીતિ આહ ‘અતો’તિઆદિ, આદેસા હોન્તીતિ સેસો, યકારાનંયેવ સિયું… આએઆદેસાનમેકવણ્ણત્તા, લોપે કતેતિ ઓકારસ્સ લોપે કતે, તન્નેતિ યથાવુત્તં ધચાદ્યપ્પટિક્ખિપતિ, પટિક્ખેપે કારણમાહ-‘પરલોપસ્સા’તિઆદિ, કારણન્તરં વત્તુમારભતે ‘કિઞ્ચા’તિઆદિ, નિચ્ચમ્પરલોપોવ સિયા, ન પુબ્બલોપોપિ આગમપ્પયોગાનુકૂલ્યેનાતિપિ સક્કા વત્તુન્તિ આહ-‘નચા’તિઆદિ, નિચ્ચમ્પરલોપોયેવાતિ ન ચ સક્કા મન્તુન્તિ સમ્બન્ધો, એવં સન્તેત્યાદિના તત્થ વિરોધમાહ, અતોસમ્ભવાતિ આદેસાકારતો સમ્ભવા, ઝિસ્સાકારવિધાનં ‘‘યોસુ ઝિસ્સ પુમે’’તિ (૨-૯૩) એતદેવપયોજનન્તિઆદિના વુત્તપ્પયોજનાભાવે કારણમાહ-‘અનિટ્ઠત્તા’તિ, અનભિમતત્તાતિ અત્થો, પયોજનાભાવાનભિમતત્તમેવ દસ્સેસુમાહ-‘એતદત્થમેવા’તિઆદિ, ઇમસ્સાતિ ‘‘અતો યોનં ટાટે’’તી મસ્સ સુત્તસ્સ, ઝિસ્માત્વેવાતિ ‘ઝિસ્મા’ ઇતિ એતાદિસં સુત્તમેવ, ઝિસ્મા યોનં ટાટેતિવાતિ ‘‘ઝિસ્મા યોનં ટાટે’’તિ સુત્તં વા, અતોતિ ‘અતો’ ઇતિ સુત્તં, તાદિસસ્સપયોગસ્સાતિ અગ્ગા, અગ્ગે ઇતિ પયોગસ્સ.