૩૭. પઠમા

પઠમાત્થમત્તેતિ એત્તકે વુત્તેપિ વાક્યત્થો પદત્થો વા ન વિઞ્ઞાયતે નામગ્ગહણાનુવત્તિતોતિ દસ્સેતુમાહ-‘દ્વેદ્વેકાનેકાદિ સુત્તતો’તિઆદિ, નામેનાત્થો પટિપાદિયમાનો નામસઙ્ખાતે-ત્તનિ અભિધેય્યત્તેનાજ્ઝારોપ્ય પટિપાદયત્યનપેક્ખિત વિભત્તિવિસેસન્તિ આહ-‘અભિધીયતિ’ચ્ચાદિ, પકતિરૂપેનાતિ નામેન, તસ્સ અભિધેય્યસ્સ, મત્તસદ્દસ્સાતિઆદિના સામઞ્ઞન્તીદં મત્તસદ્દસ્સત્થવચનન્તિ દસ્સેતિ, ઇદં વુત્તં હોતીતિ નામસ્સાભિધેય્યમત્તેતિ ઇમિના ઇદં વક્ખમાનં વુત્તં હોતિ. ‘‘પાટિપદિકત્થલિઙ્ગપરિમાણવચનમત્તે પઠમા’’તિ (૨-૩-૪૬) લિઙ્ગાદીસુ ભેદેન પઠમાવિધાનમ્પટિપન્ના, તદાહ-‘લિઙ્ગપરિમાણે’ચ્ચાદિ, લિઙ્ગં ઇત્થિપુન્નપુંસકાનિ, પરિમાણં પરિચ્છેદો, સઙ્ખ્યા એકત્તબહુત્તાનિ, તબ્બન્તોપિ સદ્દત્થોએવાતિ લિઙ્ગાદિવન્તોપિ સરૂપા બ્યતિરિત્તો સદ્દત્થો એવ, ઉચ્ચત્તનીચત્તસામઞ્ઞમ્પુરોધાય પવત્તિયા ઉચ્ચનીચસદ્દેહિ પઠમા હોતેવ, તંયુત્તસ્સાપિ સદ્દત્થભાવતો ‘ઉચ્ચં ઘરાનિ’ત્યાદીનિપિ ઉચ્ચત્તં ગુણં નિમિત્તં કત્વા સોયમિત્યભેદસમ્બન્ધ ઘરેસુ વત્તન્તીતિ. પલમ્બતે અજ્ઝાગચ્છતિત્યાદો ‘‘અસઙ્ખ્યેહિ સબ્બાસં’’તિ (૨-૧૧૯) લોપવિધાનસામત્થિયા પાદીહ્યનત્થકેહિપિ પઠમા સિદ્ધાયેવ.