૧૧૮. અસં

લિઙ્ગવચનભેદેપિ બ્યયરહિતત્તા અબ્યયવન્તઉપસઙ્ગનિપાતાનં પુબ્બાચરિયસઞ્ઞા, અસતી સઙ્ખ્યા યેસન્ત્યાન્યસઙ્ખ્યાનીત્યાહ- ‘એકત્તે’ચ્ચાદિ, એકાનેકેસૂતિ વુત્તત્તા સઙ્ખ્યાવિસેસે વિધીયમાનાસ્યાદયો કથમસઙ્ખ્યેહિ ઉપ્પજ્જિતુમુસ્સહન્તે ઇચ્ચાસયેનાહ- ‘કથમસઙ્ખ્યેહિ સ્યાદીનં સમ્ભવો’તિ. અથ નિસ્સઙ્ખ્યેહિ હોતુસ્યાદીનમસમ્ભવો ઉચ્ચં રુક્ખસ્સિચ્ચાદોતુ સઙ્ખ્યાસમ્ભવે ભવિતબ્બમેવ સ્યાદીહિચ્ચાહ-‘સઙ્ખ્યાસમ્ભવેવે’ચ્ચાદિ. વુત્તિગન્થસ્સાધિપ્પાયં વિવરતિ ‘અઞ્ઞથે’ ત્યાદિના, કિમેસમુપ્પત્તિયમ્પયોજનં યેનાસઙ્ખ્યેહિ તદુપ્પત્તિ નો-નુમીયતે ચ્ચાસઙ્કિયાહ-‘તસ્સઞ્ચ સતિય’ન્ત્યાદિ, અસતિ હિ સ્યાદીનમુપ્પત્તિયમુચ્ચમાદીનમસઙ્ખ્યાનમ્પદત્તં નત્થીતિ યો આદીસુ પદસ્મા પરેસં તુમ્હામ્હસદ્દાનં સવિભત્તીનં વોનોઆદિકં પદનિમિત્તં કારિયં ન સિયાતિ ‘ઉચ્ચં વો, ઉચ્ચં નો’તિઆદયો પયોગા ન સિજ્ઝન્તિ, સતિ તુ સ્યાદુપ્પત્તિયં લુત્તેસુપિ તેસુ પદત્તનિપ્ફત્તિયાયેવ તદુપ્પત્તિતો પદત્તે સિદ્ધે પદલક્ખણં કારિયં સિજ્ઝતેવાતિ ભાવો. પરેહિ એત્થ ‘તસ્સં સાલાય’ન્તિ વચનિચ્છાયં ‘તત્ર સાલાય’ન્તિ યથા સિયાતિ ‘‘અબ્યયત્વા સ્યાદિનો’’તિ (પા, ૨-૪-૮૨) અબ્યયતો પરસ્સિત્થિયમાપ્પચ્ચયસ્સાપિ લોપો વિહિતો, તેનાહ- ‘અસઙ્ખ્યેહિ’ચ્ચાદિ, તદયુત્તન્તિ આપ્પચ્ચયસ્સ લોપવિધાન મયુત્તંત્યત્થો. અથ કેનાત્ર આપ્પચ્ચયો વિધીયતે યેનાસ્સાપિ લોપો-નુસાસીયતે ‘‘ઇત્થિયમત્વા’’તિ (૩-૨૬) ચે નેતદત્થિ, ઇત્થિયમાપ્પચ્ચયસ્સ વિધાનતો-સઙ્ખ્યાનઞ્ચાલિઙ્ગત્તા, તસ્મા અસઙ્ખ્યેહિ આપ્પચ્ચયસ્સ સમ્ભવોયેવ નત્થીત્યનત્થકમાપ્પચ્ચયસ્સ લોપવચનન્તિ નાનત્થકં ઇત્થિયન્તિ (૩-૨૬) હિ ગુણિપ્પધાનો નિદ્દેસો ઇત્થત્તવતિ આપ્પચ્ચયાદયો વિધીયન્તે ‘તસ્સં સાલાય (મિચ્ચે તસ્મિં પદત્થે) તત્રે’તિ અસઙ્ખ્યમિદમિત્થત્તવતિ વત્તતે, તસ્મા સિયાયે વેતસ્મા આપ્પચ્ચયોત્યવસ્સમાપ્પચ્ચયસ્સ લોપો વિધેય્યોતિ યો મઞ્ઞતે, તમ્પતિ આહ-‘યદીપિ’ચ્ચાદિ, વિસેસાભિધાનાત્યુપગમે વત્ત માનોયમસઙ્ખ્યસમુદાયો‘નિદ્દેસો વત્તતે’તિ ચોભયમિક્ખતે, ઇત્થિયન્તિ નિદ્દેસસ્સ ગુણિપ્પધાનત્તં સાધેતું ‘ઇત્થત્તવતિ હિ આપ્પચ્ચયાદયો’તિઆહ, તત્રેતીમસ્સાસઙ્ખ્યસ્સ સાલાયં વત્તનતો આહ- ‘ઇત્થત્તવતિ ચા’તિ, અયમ્પસિદ્ધિરૂપેન ન વત્તતેતિ સમ્બન્ધો, યદિ અયમ્પસિદ્ધિરૂપેન વત્તતે, કુતો ચરહિ ઇત્થત્તાવસાયોત્યાહ- ‘ઇત્થત્તાવસાયો’ચ્ચાદિ. ઇદાનિ જિનિન્દબુદ્ધિવચનમાનીય તસ્સા યુત્તત્તમુબ્ભાવયિતુમાહ- ‘યોપ્યાહિ’ચ્ચાદિ, યદીપિચ્ચાદિ જિનિન્દબુદ્ધિવચનં, તસ્સાતિ ઇત્થત્તસ્સ, પદત્થો ચ ઇત્થત્તં સિયાતિ યોપ્યાહેતિ સમ્બન્ધો, ગમ્મમાનત્થત્તા ઇતિસદ્દાપ્પયોગો, તસ્સાયુત્તન્તિ તસ્સેવં વાદિનો જિનિન્દબુદ્ધિનો વચનમયુત્તંત્યત્થો, કુતોચ્ચાહ- ‘એવં હિ’ચ્ચાદિ, યદિ ઇત્થત્તસ્સ વાક્યત્થતા ઇત્થિપ્પચ્ચયનિવત્તિકતા, એવં સતિ સાલાયમિચ્ચાદિસદ્દન્તરાપેક્ખા ઇત્થત્તપ્પતીતિ તત્રેત્યાદીસુ સિયાતિ અત્થો, નેવ તથા પતીયતીતિ ભાવો, વુત્તમેવત્થં ફુટયિતુમાહ- ‘તથાહિ’ચ્ચાદિ, અવિદ્દસુઅયન્તિ દિટ્ઠન્તો પઞ્ઞાસો, અવિદ્દસુ અયન્તિ ઉભયત્રાપ્યત્રેકવચનસિસ્સ નિવત્તિયા કતં યમેકત્તં, તં સદ્દન્તરાદ્યનપેક્ખમેવ પતીયતેત્યત્થો, ઇત્થત્ત વુત્તિના સાલાદિસદ્દેન સામાનાધિકરણ્યં તત્રેત્યેતસ્સાતિ એતાવતા આપ્પચ્ચયો ઉપ્પજ્જતીતિ ચ ન સક્કા વત્તુન્તિ દસ્સેન્તો આહ-‘સમાનાધિકરણત્તમ્પિ’ચ્ચાદિ, સમાનાધિકરણત્તમ્પીતિ (ઇત્થિ) વુત્તિના સાલાદિસદ્દેન સામાનાધિકરણ્યમ્પિ, આપ્પચ્ચયાદીનં નાઙ્ગન્તિ સમ્બન્ધો.