એકૂનસટ્ઠિમ પરિચ્છેદ

ચતુરાજચરિય નિદ્દેસો

૧. તદારઞ્ઞો નુજામિત્તા, તસ્સ પુત્તા તયો’પિ ચ;

મહામચ્ચા ચયતયો, તથા યતનવાસિનો.

૨. તબ્બેતે આદિપાદસ્સ, રોહણે વસતો સતો;

અનારોચાપયિત્વાન, ભૂપાલમતસાસનં.

૩. સમ્ભૂયમન્તયિત્વાન, સમાનચ્છન્દતં ગતા;

અદંસુ યુવરાજસ્સ, લઙ્કારજ્જાભિસેચનં.

૪. ઓપરજ્જે નિવેસેસું, માનભરણનામકં;

કુમારં પુબ્બચારિત્ત-મગ્ગં લઙ્ઘિત્થ તે’ખિલા.

૫. તયો’થ ભાતરો સબ્બે, તે માણભરણાદયો;

જયબાહુમહીપાલ-સહિતા સહસા તદા.

૬. મુત્તામણિપ્પભૂતિકં, રતનં સારસમ્મતં;

સબ્બં હત્થગતં કત્વા, વાહનઞ્ચ ગજાદિકં.

૭. સકલં બલમાદાય, પુલત્થિનગરા તદા;

ખિપ્પં તં વિક્કમભુજં, ગણ્હિસામા’તિ નિક્ખમું.

૮. સુત્વા પવત્તિં સકલં, ઇમં વિક્કમબાહુસો;

તા તસ્સન્તિમસક્કારં, વિધાતું હન્દનો લભિં.

૯. ઇદાનિ ખિપ્પં ગન્ત્વાન, પુલત્થિનગરં તહિં,

તા તસ્સાળાહનટ્ઠાન દસ્સને નેવ સો અહં.

૧૦. સોકભારં વિનોદેસ્સં, મમ ચેતો ગતં ઇતિ;

કતદળ્હ વવત્થાનો, વિનિગ્ગમ્મ તતો પુરા.

૧૧. પુલત્થિપુરમાગચ્છં, આદિપાદો’તિ સાસસો;

સત્તટ્ઠસતસઙ્ખેન, બલેન પરિવારિતો.

૧૨. અન્તરાલપથેયેવ, ગુત્તહાલકમણ્ડલે;

ગામે પન સમુક્કવ્હે, દિસ્વા સેનઙ્ગમાગતં.

૧૩. મહન્તં યુદ્ધસન્નદ્ધં, એકવીરો ભયાતિકો;

યુજ્ઝિત્વા તે પલાપેસિ, ખણેનેવ દિસોદિસં.

૧૪. તયો તે ભાતરો તત્થ, સમ્પત્તાવ જયા તતો;

અભિમાનુદ્ધતા ખિપ્પં, અન્નય્હ બલવાહનં.

૧૫. આદિપાદકજમ્બૂતિ, વિસ્સુતમ્હિ પદેસકે;

સઙ્ગામેસું પરાજેસિ, ભિય્યો યુજ્ઝિત્થ સો તયો.

૧૬. તતિયં કટગામસ્મિં, કાળવાપ્યં ચતુત્થકં;

પઞ્ચમં ઉદ્ધટદ્વારે, છટ્ઠંસો પઙ્કવેલકે.

૧૭. તેહિ યુદ્ધં કરિત્વાન, ગહીતવિજયો સદા;

પુલત્થિપુરમાગઞ્ચિ, સહામચ્ચ પરિજ્જનો.

૧૮. સચિન્તિતક્કમેનેવ, પસ્સિત્વાળાહનં પિતુ;

વિદૂરિતમહાસેકો, લદ્ધસ્સાસો પુરેવસં.

૧૯. દુક્ખે સહાય ભૂતાન-મત્તનો સો યથારહં;

અમચ્ચાનમદા સબ્બ-ભોગે ઠાનન્તરે હિ સો.

૨૦. ભટાનઞ્ચાપિ સબ્બેસં, સહાયાતાનમત્તનો;

અનુરૂપમદા વુત્તિં, સરં દુક્ખસહાયતં.

૨૧. માણાભરણભૂપોપિ, સદ્ધિં સેસેહિ ભાતૂહિ;

કરિત્વા રોહણં પસ્સં, રોહણઞ્ચ સહત્થગં.

૨૨. તતો કિત્તિસિરીમેઘે, સદ્વાદસસહસ્સકં;

રટ્ઠં દત્વાન વસિતું, તહિંયેવ સમાદિસિ.

૨૩. આણત્તો ભાતરાકિત્તિ-સિરીમેઘો જનાધિપો;

ગન્ત્વા વસિ પુરેતત્થ, મહાનાગહુલવ્હયે.

૨૪. સિરીવલ્લભનામસ્સ, કુમારસ્સાપિ ચાદિસિ;

દેસમટ્ઠસહસ્સવ્હં, દત્વાન વસિતું તહિં.

૨૫. તથેવ સોપિ ગન્ત્વાન, ઉદ્ધનદ્વારનામકં;

ગામં કત્વા રાજદાનિં, વસન્તો અનુસાસિતં.

૨૬. સયઞ્ચ સહસેનાય, ગન્ત્વા દક્ખિણપસ્સકં;

વીરબાહૂતિ પઞ્ઞાતો, પુઙ્ખગામં સમાવસિ.

૨૭. માતા ચ તિણ્ણં ભાતૂનં, જયબાહુ ચ ભૂમિપો;

નિવસિંસુ તદા કિત્તિ-સિરિમેઘસ્સ સન્તિકે.

૨૮. તતો સંવચ્છરે’તીતે, તે માણભરણાદયો;

તેનત્તનિ કતં યુદ્ધે, સબ્બં વિક્કમબાહુના.

૨૯. દુરારોહં મહન્તં તં, પરાજયતરાભવં;

અનુસ્સરન્તબહુસો, અભિમાનસમુન્નતા.

૩૦. મુદ્ધાભિસિત્તરાજૂન-મેકાકીરાજરટ્ઠકં;

વિનાયમભિસેકેન, કથં નામાનુભોસ્સતિ.

૩૧. ઇતિ ઇસ્સા પરત્તઞ્ચ, યાતા સઙ્ગય્હસાવકે;

ભિય્યો સમ્ભૂયસઙ્ગામ-કરણત્થાય નિક્ખમું.

૩૨. સુત્વા તમત્થં દૂતેહિ, સો વિક્કમભુજોપિ ચ;

અગા તેસંવ વિસયં, મહાસેનાપુરક્ખતો.

૩૩. દેસે દક્ખિણકે બોધિ-સેનપબ્બતગામકે;

યુજ્ઝિત્વા તે પરાજેસિ, તયો વિક્કમબાહુસો.

૩૪. રિપવો દાનિ મે સબ્બે, ઉમ્મૂલેસ્સામહં ઇતિ;

પલાયન્તે નુબન્ધિત્થ, પદાનુપદિકં’વ તે.

૩૫. તે ચ દુગ્ગં પલાયિંસુ, પઞ્ચયોજનરટ્ઠકે;

ખિપ્પં પાવેક્ખિ કલ્યાણિં, સો’પિ તે ગહણત્થિકો.

૩૬. વીરો અરિયદેસિયો, વીરદેવોતિ પાકટો;

પળન્દીપિસ્સરો એકો, ભૂસં સહસિકો તદા.

૩૭. સદ્ધિં સૂરેહિ યોધેહિ, મહાતિત્થમ્હિ ઓતરિ;

કાતું હત્થગહં સક્કા, લંકાદીપન્તિ ચિન્તિય.

૩૮. સો વિક્કમભુજો સુત્વા, પવત્તિં ભૂભુજો તદા;

યાવતા નાત્ર લંકાયં, લદ્ધોગાહો ભવિસ્સતિ.

૩૯. તાવ ઉમ્મૂલનીયોતિ, કલ્યાણિમ્હા વિનિગ્ગતો;

મહાતિત્થમ્હિ મન્નાર-નામકં ગામકં ગતો.

૪૦. કત્વાન વીરદેવો’પિ, સઙ્ગામં તેન રાજિના;

અનીકઙ્ગાદયો રાજ-પુત્તે દ્વે ભાતરોપિ ચ.

૪૧. સેનાધિનાયકઞ્ચેવ, કિત્તિનામપ્પકાસિતં;

ઘાતેત્વા સહસા વીર-સમ્મતે ચ બહૂજને.

૪૨. ગાહેત્વા જીવગ્ગાહંસો, રક્ખકઞ્ચ ચમૂપતિં;

સબલં તં પરાજેત્વા, અનુબન્ધિ પદાપદં.

૪૩. પલાયમાનો સો ભીતો, આગન્ત્વાન નિજં પુરં;

હત્થસારં સમાદાય, કોટ્ઠસારં ગતો લહું.

૪૪. પચ્છતો પચ્છતો વીર-દેવો તમનુબન્ધિય;

આગન્ત્વાન પુરેવાસં, કતિપાહં વિધાયસો.

૪૫. ગણ્હિતું વિક્કમભુજં, તત્થેવ તુરિતં અગા;

પેસયિત્વા સકં સોપિ, મહન્તં સકલં બલં.

૪૬. યુજ્ઝાપેત્વાન ઘાતેત્વા, ગામે અન્તરવિટ્ઠિકે;

મહાકદ્દમદુગ્ગમ્હિ, વીરદેવં મહબ્બલો.

૪૭. અભિસેકં વિનાયેવ, પુલત્થિ નગરે વસં;

અકાસિ રાજરટ્ઠસ્સ, પસાસનવિધિં વિભૂ.

૪૮. અપનીયરણે છન્દં, ભાતરોપિ તયો તતો;

આવસિંસુ યથાપુબ્બં, ગન્ત્વા રટ્ઠં સકં સકં.

૪૯. ચતુરોપિ મહીપાલા, યતમાના ચિરં તહિં;

એકચ્છત્તઙ્કિતં કાતું, નેવ સક્ખિંસુ સબ્બસો.

૫૦. અનિસમ્મકારિભાવેન, કુલીને પરિહાપયું;

ઠપેસુઞ્ચ મહન્તત્તે, હીને સાભિમતે જને.

૫૧. વડ્ઢિતંનેકધા સમ્મા, રઞ્ઞા વિજયબાહુના;

સાસનઞ્ચ તથાલોકં, હાપયિંસુ સુબુદ્ધિનો.

૫૨. કુલીનાનં મનુસ્સાન-મભાવેપિ ચ તાદિસે;

દોસે વિત્તં તદાયત્તં, પસય્હાવહરિંસુ ચ.

૫૩. પીળેતું સકલં લોક-મુદ્ધરન્તાધિકં બલિં;

ઉચ્છૂવ ઉચ્છુયન્તેતે, ખીણકો સાધનેસિનો.

૫૪. ઉદ્ધરિત્વાન બુદ્ધાદિ-સન્તકે ભોગગામકે;

સો વિક્કમભુજો રાજા, સેવકેસુ સમપ્પયી.

૫૫. પુલત્થિનગરે નેક-વિહારે ધાતુમણ્ડિતે;

સોવ દેસન્તરીયાનં, ભટાનં વસિતું અદા.

૫૬. સદ્ધેહિ પત્તધાતુસ્સ, દાઠાધાતુવરસ્સ ચ;

પૂજનત્થાય દિન્નાનિ, મણિમુત્તાદિકાનિ ચ.

૫૭. ચન્દનાગરુકપ્પુરં, સુવણ્ણાદિમયા બહૂ;

પટિમાયો ચ અચ્છિજ્જ, યથાકામં વયં નયી.

૫૮. સાસનસ્સ ચ લોકસ્સ, ક્રિયમાનમુપદ્દવં;

પસ્સન્તા બહુસો તસ્મિં, તદા નિબ્બન્નમાનસા.

૫૯. અટ્ઠમૂલવિહારેસુ, યતયો ગરુસમ્મતા;

પંસુકૂલિકભિક્ખૂ ચ, કોટ્ઠાસદ્વયનિસ્સિતા.

૬૦. એવં તિત્થિયતુલ્યાનં, સાસનોપદ્દવં બહું;

કરોન્તાનં સકા સમ્ભા-પયાતં પવરં ઇતિ.

૬૧. દાઠાધાતુવરં પત્ત-ધાતુમાદાય રોહણં;

ગન્ત્વા વાસમકપ્પેસું, ફાસુઠાને તહિં તહિં.

૬૨. તથેવ ફાસુઠાનેસુ, વિપ્પકિણ્ણા તહિં તહિં;

તે કુલીના નિલીના’વ, હુત્વા વાસમકપ્પયું.

૬૩. પક્ખદ્વયમહીપાલ-ગય્હાસીમા સુઠાપિતા;

સામન્તા અઞ્ઞમઞ્ઞેહિ, કરોન્તો બહુસો રણં.

૬૪. સુસમિદ્ધેસુ નેકેસુ, ગામેસુ નિગમેસુ ચ;

અગ્ગિં દેન્તા તળાકે ચ, છિન્દન્તા જલપૂરિતે.

૬૫. નાસેન્તા સબ્બથા સબ્બ-માતિકાવરણાનિ ચ;

છિન્દન્તા નાળિકેરાદિ, સો પકારે ચ ભૂરુહે.

૬૬. યથા પોરાણકગ્ગામ-ઠાનન્તિપિ ન ઞાયતે;

વિનાસેસું તથા રટ્ઠં, અઞ્ઞમઞ્ઞવિરોધિનો.

૬૭. તે ચ ભૂમિ પતીગામ-વિલોપં પત્થમોસનં;

કારેન્તા નિજચારેહિ, આચરું લોકુપદ્દવં.

૬૮. કુલીનાનં મનુસ્સાનં, દાસકમ્મકરાપિ ચ;

સસામિનો’તિ વત્તન્તા, નિસ્સઙ્કા વીતભીતિકા.

૬૯. હુત્વા યુધીયા રાજૂનં, અબ્ભન્તરપવત્તિનો;

બલવન્તતરા જાતા, લદ્ધઠાનન્તરા તદા.

૭૦. જના સમન્તકૂટાદિ-નેકદુગ્ગનિવાસિનો;

અદેન્તા ભૂમિપાલાનં, પુબ્બપટ્ઠપિતં કરં.

૭૧. રાજાણમગણેન્તા તે, ગતા દામરિકત્તનં;

સકં સકં’વ વિસય-માવસિંસુ સમુદ્ધતા.

૭૨. અનત્થે નિચિતા નામ, પરિવત્તન્તિ સબ્બતા;

ઇતિ વત્તબ્બ તંયેવ, યાતં લઙ્કાતલં તદા.

૭૩. એવં ગામકભોજકા વિય ભુસંતેજો વિહીના સદા;

અચ્ચન્તં બ્યસનાતિ સત્તહદયા રાજાભિમાનુજ્ઝિતા.

૭૪. નિચ્ચં અત્તપરત્થસિદ્ધિવિધુરાસઙ્ગા વિહીનાસયા;

સબ્બે તે વિહરિંસુ ભૂમિપતયો ચારિત્તમગ્ગાતિગા.