નમો તસ્સ ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ

મહાવંસપાળિ

પથમપરિચ્છેદ

મહિયઙ્ગણાગમનં

૧. નમસ્સિત્વાન સમ્બુદ્ધં, સુસુદ્ધં સુદ્ધવંસજં;

મહાવંસં પવક્ખામિ, નાનાનૂનાધિકારિકં.

૨. પોરાણેહિ કતો’પેસો, અતિવિત્થારિતો ક્વચિ;

અતીવ ક્વચિ સંખિત્તો, અનેકપુનરુત્તકો.

૩. વજ્જિતં તેહિ દોસેહિ, સુખગ્ગહણધારણં;

પસાદસંવેગકરં, સુતિતો ચ ઉપાગતં.

૪. પસાદજનકે ઠાને, તથા સંવેગકારકે;

જનયન્તો પસાદઞ્ચ, સંવેગઞ્ચ સુણાથ તં.

૫. દીપઙ્કરઞ્હિ સમ્બુદ્ધં, પસ્સિત્વા નો જિનો પુરા;

લોકં દુક્ખા પમોચેતું, બોધાય પણિધિં અકા.

૬. તતો તઞ્ચેવ સમ્બુદ્ધં, કોણ્ડઞ્ઞં મઙ્ગલં મુનિં;

સુમનં રેવતં બુદ્ધં, સોભિતઞ્ચ મહામુનિં.

૭. અનોમદસ્સિં સમ્બુદ્ધં, પદુમં નારદં જિનં;

પદુમુત્તરસમ્બુદ્ધં, સુમેધઞ્ચ તથાગતં.

૮. સુજાતં પિયદસ્સિઞ્ચ, અત્થદસ્સિઞ્ચ નાયકં;

ધમ્મદસ્સિઞ્ચ સિદ્ધત્થં, તિસ્સં ફુસ્સજિનં તથા.

૯. વિપસ્સિં સિખીસમ્બુદ્ધં, સમ્બુદ્ધં વેસ્સભું વિભું;

કકુસન્ધઞ્ચ સમ્બુદ્ધં, કોણાગમનમેવ ચ.

૧૦. કસ્સપં સુગતઞ્ચ’મે, સમ્બુદ્ધે ચતુવીસતિ;

આરાધેત્વા મહાવીરો, તેહિ બોધાય બ્યાકતો.

૧૧. પુરેત્વા પારમી સબ્બા, પત્વા સમ્બોધિમુત્તમં;

ઉત્તમો ગોતમો બુદ્ધો, સત્તે દુક્ખા પમોચયિ.

૧૨. મગધેસુ રુવેલાયં, બોધિમૂલે મહામુનિ;

વિસાખપુણ્ણમાયં સો, પત્તો સમ્બોધિમુત્તમં.

૧૩. સત્તાહાનિ તહિં સત્ત, સો વિમુત્તિસુખં પરં;

વિન્દન્તં મધુરત્તઞ્ચ, દસ્સયન્તો વસી વસિ.

૧૪. તતો બારાણસિં ગન્ત્વા, ધમ્મચક્કં પગત્તયિ;

તત્થ વસ્સ વસન્તો’વ, સટ્ઠિં અરહતં અકા.

૧૫. તે ધમ્મદેસનત્થાય, વિસ્સજ્જેત્વાન ભિક્ખવો;

વિનેત્વા ચ તતો તિંસ-સહા યે ભદ્દવગ્ગિયે.

૧૬. સહસ્સજટિલે નાથો, વિનેતું કસ્સપાદિકે;

હેમન્તે ઉરુવેલાયં, વસિતે પરિપાચયં.

૧૭. ઉરુવેલકસ્સપસ્સ, મહાયઞ્ઞે ઉપટ્ઠિતે;

તસ્સ’ત્તનો નાગમને, ઇચ્છાચારં વિજાનિય.

૧૮. ઉત્તરકુરુતો ભિક્ખં, આહરિત્વા રિમદ્દનો;

અનોતત્તદહે ભુત્વા, સાયન્હસમયે સયં.

૧૯. બોધિતો નવમે માસે, ફુસ્સપુણ્ણમિયં જિનો;

લઙ્કાદીપં વિસોધેતું, લઙ્કાદીપમુપાગમિ.

૨૦. સાસનુજ્જોતનં ઠાનં, લંકા ઞાતા જિનેન હિ;

યક્ખપુણ્ણાય લઙ્કાય, યક્ખા નિબ્બા સિયાતિ ચ.

૨૧. ઞાતોવ લઙ્કામજ્ઝમ્હિ, ગઙ્ગાભીરે મનોરમે;

તિયોજનાય તે રમ્મે, એકયોજનવિત્થતે.

૨૨. મહાનાગવનુય્યાને, યક્ખસઙ્ગામભૂમિયા;

લઙ્કાદીપટ્ઠયક્ખાનં, મહાયક્ખસમાગમો.

૨૩. ઉપાગતો તં સુગતો, મહાયક્ખસમાગમં;

સમાગમસ્સ મજ્ઝમ્હિ, તત્થ તેસં સિરોપરિ.

૨૪. મહિયઙ્ગણથૂપસ્સ, ઠાને વેહાયસં જિનો;

વુટ્ઠિવાતન્ધકારેસિ, તેસં સંવેજનં અકા.

૨૫. તે ભયટ્ઠા’ભયં યક્ખા, અયાચું અભયં જિનં;

જિનો અભયદો આહ, યક્ખે તે’તિ ભયદ્દીતે.

૨૬. યક્ખા ભયં વો દુક્ખઞ્ચ, હરિસ્સામિ ઇદં અહં;

તુમ્હે નિસજ્જઠાનં મે, સમગ્ગા દેથ નો ઇધ.

૨૭. આહુ તે સુગતં યક્ખા, દેમ મારિસ તે ઇધ;

સબ્બેપિ સકલં દીપં, દેહિ નો અભયં તુવં.

૨૮. ભયં સીતં તમં તેસં, હન્ત્વા તં દિન્નભૂમિયં;

ચમ્મક્ખન્ધં અત્થરિત્વા, તત્થા’ સીનો જિનો તતો.

૨૯. ચમ્મક્ખણ્ડં પસારેસિ, આદિત્તં તં સમન્તતો;

ઘમ્માભિભૂતા તે ભીતા, ઠિતા અન્તે સમન્તતો.

૩૦. ગિરિદીપં તતો નાથો, રમ્મં તેસં ઇધા’નયિ;

તેસુ તત્થ પવિટ્ઠેસુ, યથાઠાને ઠપેસિ ચ.

૩૧. નાથો તં સંખિપિ ધમ્મં, તદા દેવા સમાગમું;

તસ્મિં સમાગમે તેસં, સત્થા ધમ્મ મદેસયિ.

૩૨. નેકેસં પાણકોટીનં, ધમ્માભિસમયો અહુ;

સરણેસુ ચ સીલેસુ, ઠિતા આસું અસંખિયા.

૩૩. સોતાપત્તિફલં પત્વા, સેલે સુમનકૂટકે;

મહાસુમનદેવિન્દો, પૂજિયં યાચિ પૂજિયં.

૩૪. સિરં પરામસિત્વાન, નીલામલસિરોરુહો;

પાણિમત્તેઅદા કેસે, તસ્સ પાણ હિતો જિનો.

૩૫. સો તં સુવણ્ણચઙ્કોટ-વરેનાદાય સત્થુનો;

નિસિન્નટ્ઠાનરચિતે, નાનારતનસઞ્ચયે.

૩૬. સબ્બતો સત્તરતને, તે ઠપેત્વા સિરોરુહે;

સો ઇન્દનીલથૂપેન, પિદહેસિ નમસ્સિ ચ.

૩૭. પરિનિબ્બુતમ્હિ સમ્બુદ્ધે, ચિતકતો ચ ઇદ્ધિયા;

આદાય જિનગીવટ્ઠિં, થેરો સરભૂનામકો.

૩૮. થેરસ્સ સારિપુત્તસ્સ, સિસ્સો આનીય ચેતિયે;

તસ્મિંયેવ ઠપેત્વાન, ભિક્ખૂહિ પરિવારિતો.

૩૯. છાદાપેત્વા મેદવણ્ણ-પાસાણેહિ મહિદ્ધિકો;

થૂપં દ્વાદસહત્થુચ્ચં, કારાપેત્વાન પક્કમિ.

૪૦. દેવાનંપિયતિસ્સસ્સ, રઞ્ઞો ભાતુકુધારકો;

ઉદ્ધચૂળાભયો નામ, દિસ્વા ચેતિય મબ્ભુતં.

૪૧. તં છાદયિત્વા કારેસિ, તિંસહત્થુચ્ચ ચેતિયં;

મદ્દન્તો દમિળે રાજા, તત્રટ્ઠો દુક્ખગામણિ.

૪૨. અસીતિહત્થં કારેસિ, તસ્સ કઞ્જુકચેતિયં;

મહિયઙ્ગણથૂપોય-મેસો એવં પતિટ્ઠિતો.

૪૩. એવં દીપમિમંકત્વા, મનુસ્સારહમિસ્સરો;

ઉરુવેલમગા ધીરો, ઉરુવીર પરક્કમોતિ.

મહિયઙ્ગણાગમનં નિટ્ઠિતં.

નાગદીપાગમન

૪૪. મહાકારુણિકો સત્થા, સબ્બલોકહિતે રતો;

બોધિતો પઞ્ચમે વસ્સે, વસં જેતવને જિનો.

૪૫. મહોદરસ્સ નાગસ્સ, તથા ચૂળોદરસ્સ ચ;

માતુલભાગિનેય્યાનં, મણિપલ્લઙ્કહેતુકં.

૪૬. દિસ્વા સપારિસજ્જાનં, સઙ્ગામં પચ્ચુપટ્ઠિતં;

સમ્બુદ્ધો ચિત્તમાસસ્સ, કાળપક્ખે ઉપોસથે.

૪૭. પાતોયેવ સમાદાય, પવરં પત્તચીવરં;

અનુકમ્પાય નાગાનં, નાગદીપમુપાગમિ.

૪૮. મહાદરો’પિસો નાગો, તદા રાજા અહિદ્ધિકો;

સમુદ્દે નાગભવને, દસદ્ધસતયોજને.

૪૯. કણિટ્ઠિકા તસ્સ કણ્હા, વડ્ઢમાનમ્હિ પબ્બતે;

નાગરાજસ્સ દિન્ના’સિ, તસ્સ ચૂળોદરો સુતો.

૫૦. તસ્સ માતા મહામાતુ, મણિપલ્લઙ્કમુત્તમં;

દત્વા કાલકતા નાગી, માતુલેન તથા હિ સો.

૫૧. અહોસિ ભાગિનેય્યસ્સ, સઙ્ગામો પચ્ચુપટ્ઠિતો;

પબ્બતેય્યા’પિ નાગા તે, અહેસુઞ્હિ મહિદ્ધિકા.

૫૨. સમિદ્ધિસુમનો નામ, દેવો જેતવને ઠિતં;

રાજાયતનમાદાય, અત્તનો ભવનં સુભં.

૫૩. બુદ્ધાનુમતિયાયેવ, છત્તાકારં જિનોપરિ;

ધારયન્તો ઉપાગઞ્છિ, ઠાનં તં પુબ્બવુટ્ઠકં.

૫૪. દેવો હિ સો નાગદીપે, મનુસ્સો’નન્તરે ભવે;

અહોસિ રાજાયતન-ઠિતઠાને સ અદ્દસ.

૫૫. પચ્ચેકબુદ્ધ ભુઞ્જન્તે, દિસ્વા ચિત્તં પસાદિય;

પત્તસોધનસાખાયો, તેસં પાદાસિ તેન સો.

૫૬. નિબ્બત્તિતસ્મિં રુક્ખસ્મિં, જેતુય્યાને મનોરમે;

દ્વારકોટ્ઠકપસ્સમ્હિ, પચ્છા બહિ અહોસિ સો.

૫૭. દેવાતિદેવો દેવસ્સ, તસ્સ વુદ્ધિઞ્ચ પસ્સિય;

ઇદં ઠાન હિતત્થઞ્ચ, તં સરુક્ખં ઇધાનયિ.

૫૮. સઙ્ગામમજ્ઝે આકાસે, નિસિન્નો તત્થ નાયકો;

તમં તમોનુદો તેસં, નાગાનં હિંસનં અકા.

૫૯. અસ્સાસેન્તો ભયટ્ટે તે, આલોકં પવિદ્ધંસયિ;

તે દિસ્વા સુગતં તુટ્ઠા, પાદે વન્દિંસુ સત્થુનો.

૬૦. તેસં ધમ્મમદેસેસિ, સામગ્ગિકરણં જિનો;

ઉભો’પિ તે પતીતા તં, પલ્લઙ્કં મુનિનો અદું.

૬૧. સત્થા ભૂમિગતો તત્થ, પસીદિસ્વાન આસને;

તેહિ દિબ્બન્નપાનેહિ, નાગરાજેહિ તપ્પિતો.

૬૨. તે જલટ્ઠે તલટ્ઠે ચ, ભુજગે’સીતિકોટિયો;

સરણેસુ ચ સીલેસુ, પતિટ્ઠાપેસિ નાયકો.

૬૩. મહોદરસ્સ નાગસ્સ, માતુલો મણિઅક્ખિકો;

કલ્યાણિયં નાગરાજા, યુદ્ધં કાતું તહિં ગતો.

૬૪. બુદ્ધગામમ્હિ પઠમે, સુત્વા સદ્ધમ્મદેસનં;

ઠિતો સરણસીલેસુ, તત્થા’યાચિ તથાગતં.

૬૫. મહતી અનુકમ્પાનો, કતા નાથ તયા અયં;

તવાનાગમને સબ્બે, મયં ભસ્મી ભવામહે.

૬૬. અનુકમ્પા મહી પિતે, વિસું હોતુ મહોદય;

પુનરાગમનેનેત્થ, વાસભૂમિં મમા મમ.

૬૭. અધિવાસયિત્વા ભગવા, તુણ્હિભાવે નિધાગમં;

પતિટ્ઠાપેસિ તત્થેવ, રાજાયતનચેતિયં.

૬૮. તઞ્ચપિ રાજાયતનં, પલ્લઞ્ચઙ્ક મહારહં;

અપ્પેસિ નાગરાજૂનં, લોકનાથો નમસ્સિતું.

૬૯. પરિભોગચેતિયં મય્હં, નાગરાજા નમસ્સથ;

તં ભવિસ્સતિ વોતાતા, હિતાય ચ સુખાય ચ.

૭૦. ઇચ્ચેવમાદિં સુગતો, નાગાનં અનુસાસનં;

કત્વા જેતવનં એવ, ગતો લોકાનુકમ્પકોતિ.

નાગદીપાગમનં

કલ્યાણાગમનં

૭૧. તતો સો તતિયે વસ્સે,

નાગિન્દો મણિઅક્ખિકો;