ચત્તાલીસતિમ પરિચ્છેદ

અટ્ઠરાજકો

૧. તસ્સચ્ચયે કુમારાદિ-ધાતુસેનોતિ વિસ્સુતો;

અહુ તસ્સ સુતો રાજા, દેવરૂપો મહાબલો.

૨. કારિતે પિતરા’કાસિ, વિહારે નવકમ્મકં;

કારેત્વા ધમ્મસઙ્ગીતિં પરિસોધેતિ સાસનં.

૩. સન્તપ્પેસિ મહાસઙ્ઘં, પચ્ચયેહિ ચતૂહિપિ;

કત્વા પુઞ્ઞાનિ’નેકાનિ, નવમે હાયને’તિગા.

૪. તિત્તિસેનો સુતો તસ્સ, રાજા હુત્વા અનેકધા;

કત્વા પુઞ્ઞાનિ રજ્જં તં, માસમ્પિ નવમે જહિ.

૫. સિવો તં માતુલો હન્ત્વા, હુત્વા રાજા અનપ્પકં;

પુઞ્ઞં કત્વો’પતિસ્સેન, પઞ્ચવીસ દિને હતો.

૬. ઉપતિસ્સો તતો આસિ, રાજા હન્ત્વાન સીવકં;

મોગ્ગલ્લાનસ્સ ભગિની, સામિકો ધજિનીપતિ.

૭. રાજા ઠાનન્તરાદીહિ, કત્વાન જનસઙ્ગહં;

સીલાકાળસ્સ પાદાસિ, સહ ભો કનધીવરં.

૮. એકો પુત્તો અહુ રઞ્ઞો, ઉપતિસ્સસ્સ કસ્સપો;

સસોળસ સહાયેહિ, સૂરો સૂપેહિ સઞ્ઞુતો.

૯. એક વુત્તિસહાયેહિ, દાનમાન મહાધનો;

ધમ્મટ્ઠો વીરિયાજીવિ, સાધુ જેટ્ઠપચાયકો.

૧૦. સિલા કાળોતતો રજ્જ-લોભવઞ્ચિત માનસો;

દક્ખિણં મલયં ગન્ત્વા, સઙ્ગણ્હિત્વા મહા બલં.

૧૧. વિલુમ્પમાનો પચ્ચન્તિ, સમ્પત્તો નગરન્તિકં;

તં સુત્વા કસ્સપો જેટ્ઠો, વરમારુય્હ કુઞ્જરં.

૧૨. અસ્સા સેત્વાન પિતરં, સમાદાય સહાયકે;

નિક્ખમ્મ નગરા ગચ્છિ, સિલાકાલસ્સ દસ્સનં.

૧૩. એવં સત્ત’ટ્ઠ વારેસુ, પલાતો લીનવુત્તિકો;

હત્થે કત્વા ઉપાયેન, દેસે પાચિન પચ્છિમે.

૧૪. યુજ્ઝિતું પુન પાચિન-તિસ્સ પબ્બતમાગમિ;

કસ્સપોપિ સહાયેહિ, સદ્ધિમારુય્હ દન્તિનં.

૧૫. તત્થ ગન્ત્વા પલાપેત્વા, ચોરં પબ્બતમત્થકં;

આરોપેસિ મહાનાગં, તેના’સિ ગિરિકસ્સપો.

૧૬. માનત્થદ્ધો સિલાકાળો, ભિય્યો રટ્ઠં પભિન્દિય;

સબ્બં હત્થગતં કત્વા, અજેય્ય બલવાહનો.

૧૭. આગમ્મ નગરં રુન્ધિ, સત્થાહં રાજસેવકા;

યુજ્ઝિત્વા વિરલા આસું, તતો ચિન્તેસિ કસ્સપો.

૧૮. એતે નગરરોધેન, સબ્બે ભિજ્જન્તિ પાણિનો;

પરિહીનં બલં રાજા, અન્ધકો ચ મહલ્લકો.

૧૯. મેરુકન્દરકે કત્વા, માતરં પિતરઞ્ચ મે;

અઙ્ગહેત્વા બલં પચ્છા, ચોરો નિગ્ગણ્હિ યો ઇતિ.

૨૦. રત્તિયં સો સહાયે ચ, રાજસાધનમેવચ;

આદાય પિતરો ચેવ, મલયં ગન્તુમારભિ.

૨૧. તદા મગ્ગમજાનન્તા, સમ્મૂળા મગ્ગદેસકા;

નગરસ્સ સમીપેવ, સમ્ભમિંસુ ઇતો તતો.

૨૨. સિલાકાળો પવત્તિં તં, સુત્વા સઙ્ગમ્મ વેગસા;

પરિવારેસિ સઙ્ગામો, તત્થ ભિંસનકો અહુ.

૨૩. દેવાસુરરણાકારે, વત્તમાને મહાહવે;

પતિતેસુ સહાયેસુ, સીદમાને મહાગજે.

૨૪. હત્થારોહસ્સ દત્વા, છિન્દિત્વા સીસમત્તનો;

પુઞ્છિત્વા લોહિતં કત્વા, કોસિયં અસિ પુત્તિકં.

૨૫. હત્થિકુમ્ભે ઉભો હત્થે, ઠપેત્વાન અવત્થરિ;

ઉપતિસ્સોપિ તં સુત્વા, સોકસલ્લાહતો મરિ.

૨૬. એવં દિયડ્ઢવસ્સેન, ઉપતિસ્સે દિવંગતે;

રાજા’હોસિ સિલાકાળો, પુબ્બનામેન એકતો.

૨૭. તં અમ્બસામણેરાદિ-સિલાકાળોતિ વોહરું;

તિત્થં તેરસવસ્સાનિ, દિપં ધમ્મેન પાલયિ.

૨૮. મહાપાળિમ્હિ દાપેસિ, પચ્ચગ્ઘં રાજભોજનં;

વેજ્જસાલાસુ ભોગે ચ, વડ્ઢેસિ જનતાહિતો.

૨૯. અન્વહં પૂજયિ બોધિં, પટિમાયો ચ કારયિ;

સબ્બેસં દીપવાસીનં, ભિક્ખૂનં’દા તિચીવરં.

૩૦. માઘાતં કારયિદીપે, સબ્બેસંયેવ પાણિનં;

આનિતં અત્તના કેસ-ધાતું સમ્મા અપૂજયિ.

૩૧. રહેરદકવારઞ્ચ, અદાસિ અભયુત્તરે;

પુરત્થિમા થેરીયાનં, વિહારકુન્થનામ સો.

૩૨. આનેત્વા આસનં તત્થ, ઠપેસિ દુમરાજકે;

યાવજીવં પવત્તેસિ, પુઞ્ઞકમ્મમસઙ્ખિયં.

૩૩. મોગ્ગલ્લાનો તથા દાઠા, પભુતિ ચો’પતિસ્સકો;

પુત્તો તસ્સા’સુમગ્ગસ્સ, દેસં દત્વા પુરત્થિમં.

૩૪. દત્વા ઠાનન્તરઞ્ચાદિ-પાદસઞ્ઞં વિસજ્જયિ;

ગન્ત્વા તત્થ વસાહીતિ, સોપિ ગન્ત્વા તહિં વસિ.

૩૫. ઠાનં મલયરાજગ્ગં, દેસં દત્વાન દક્ખિણં;

રક્ખણત્થં સમુદ્દસ્સ, મજ્ઝિમં તુ નિયોજયિ.

૩૬. ઉપતિસ્સં તુ વાસેસિ, સન્તિકેયેવ અત્તનો;

વિસેસેન મમાયન્તો, યૂનં કલ્યાનદસ્સનં.

૩૭. તસ્સ દ્વાદસમે વસ્સે, ઇતો કાસિ પુરં ગતો;

ધમ્માતુ મિધા’નેસિ, તતો વાણિજ માણવો.

૩૮. રાજા દિસ્વા’સમત્થો સો, ધમ્માધમ્મવિચારણે;

હેમસઞ્ઞાય દીપમ્હિ, પતન્તો સલભો વિય.

૩૯. બુદ્ધધમ્મોતિ સઞ્ઞાય, તં ગહેત્વાન સાધુકં;

કત્વા સક્કારસમ્માનં, ગેહે રાજઘરન્તિકે.

૪૦. ઠપેત્વા અનુવસ્સં તુ, નેત્વા જેતવનં મહં;

કાતું કારેસિ ચારિત્તં, હિતં મન્ત્વાન પાણિનં.

૪૧. એવં કત્વા સિલાકાળો, પુઞ્ઞકમ્મમનપ્પકં;

પત્તે તેરસમે વસ્સે, યથાકમ્મમુપાગમિ.

૪૨. દાઠપ્પભુતિકો રજ્જં, ગહેત્વા ભાતરંસકં;

અક્કમોતિ નિવારેન્તં, મારાપેસિ વિબુદ્ધિકો.

૪૩. મોગ્ગલ્લાનો’થ તં સુત્વા, અપ્પત્તં રજ્જમગ્ગહિ;

અકારણે મે મારેસિ, કણિટ્ઠં ધમ્મવાદીનં.

૪૪. કારાપેસ્સામહમ્પજ્જ, રજ્જન્તિ પરિકુપ્પિય;

સમાદાય મહાસેનં, અગારાહેર પબ્બતં.

૪૫. રાજાપિ સુત્વા સન્નદ્ધ-બલકાયો કરિન્દકે;

પબ્બતે સિવિરં બન્ધિ, મોગ્ગલ્લાનો નિસમ્મતં.

૪૬. સાપરાધાન તે મે વા, મનુસ્સા દીપવાસિનો;

એકસ્મિઞ્ચ મતે રજ્જ-મુભિન્નંયેવ નોસિયા.

૪૭. તસ્મા અઞ્ઞેન યુજ્ઝન્તુ, ઉભોયેવ મયં ઇધ;

હત્થિયુદ્ધં કરોમાતિ, રઞ્ઞો પેસેસિ સાસનં.

૪૮. સોપિ સાધૂતિ વત્વાન, બદ્ધપઞ્ચાયુધો ગજં;

આરુય્હ મુનિનો મારો વિય ઓત્થરિ તાવદે.

૪૯. મોગ્ગલ્લાનોપિ સન્નદ્ધો, આરુય્હ કરીનં વરં;

તત્થા’ગો અઞ્ઞમઞ્ઞં તે, પાપુણિંસુ મહાગજા.

૫૦. સદ્દો સૂયિત્થ સઙ્ઘટ્ટે, અસનિરાવ સન્નિભો;

દન્તઘાતેન ઉટ્ઠાસિ, જાલા વિજ્જુલ્લતા વિય.

૫૧. સઞ્ઝાઘનસભાગા’સું, ગજા લોહિતમક્ખિતા;

મોગ્ગલ્લાનગજાવિદ્ધો, રઞ્ઞોઓસક્કિ કુઞ્જરો.

૫૨. રાજા આરભિ તં દિસ્વા, છિન્દિતું સીસમત્તનો;

મોગ્ગલ્લાનો’થ વન્દન્તો, યાચિ’મે’વં કિરીઇતિ.

૫૩. યાચમાનેપિ સોમાનં, માનેન્તો છિન્દિકન્ધરં;

છડ્ડેસિ છહિ સો રજ્જં, માસેહિ દિવસેહિ ચ.

૫૪. મોગ્ગલ્લાનો તતો રાજા, આસિ દીપે મહાબલો;

માતુલઞ્ચ પટિચ્ચેમં, ચૂલનામેન વોહરું.

૫૫. આસાધારણકાવેય્યો, વત્થુત્તય પરાયણો;

દાનસંયમ સોચેય્યો, સોરચ્ચાદિગુણાલયો.

૫૬. દાનેન પિયવાચાય, અત્થસ્સ ચરિયાય ચ;

સમાનત્તસ્સભાવેન, સઙ્ગહેસિ મહાજનં.

૫૭. પિણ્ડપાતવિહારેહિ, ભેસજ્જચ્છાદનેહિ ચ;

ભિક્ખુસઙ્ઘઞ્હિ સઙ્ગણ્હિ, ધમ્મિકાય ચ ગુત્તિયા.

૫૮. અતિરેકાય પૂજાય, પૂજેત્વા ધમ્મભાણકે;

પિટકે તીણિ વાચેસિ, સદ્ધિમટ્ઠકથાય સો.

૫૯. કુમારે ઉપલાલેત્વા, નિવાપેન યથારુચિં;

સજ્ઝાપેસિ સદા ધમ્મં, ધમ્મદીપો મહામતિ.

૬૦. ધમ્મદીપઞ્ચ સો કત્વા, કુઞ્જરસેખરેનિ સા;

ધમ્માવાસાને વાચેસિ, પુરમ્હિ પુરિસુત્તમો.

૬૧. બન્ધાપેસિ કદમ્બઞ્ચ, નદિંપબ્બતમજ્ઝતો;

પત્તપસાણવાપિઞ્ચ, ધનવાપિં ગરિતરં.

૬૨. ગણ્હાપેસિ સદીઘાયુ-હેતુ કમ્મન્તિ સાદરો;

લિખાપેસિ ચ સદ્ધમ્મં, વત્થુપૂજઞ્ચ કારયિ.

૬૩. લોકં સો અનુકમ્પિત્વા, માતાપુત્તંવ ઓરસં;

દત્વા ભુત્વા યથાકામં, વસ્સે વીસતિમે મરિ.

૬૪. મહેસી તસ્સ ઘાતેત્વા, વિસયોગેન ઞાતકે;

પુત્તં રજ્જે’ભિસિઞ્ચિત્વા, સયં રજ્જં વિચારયિ.

૬૫. તથાભિસિત્તો સો કિત્તિ-સિરિમેઘો નરાધિપો;

તિપુપત્તેહિ છાદેસિ, દુમિન્દધરમાદિતો.

૬૬. કપણદ્ધિવણિબ્બાનં, મહાદાનં પવત્તયિ;

મગ્ગપાલો તથાકારો, અહુ સબ્બોપભોગિયો.

૬૭. મહેસી સા સદા આસિ, પધાના સબ્બકમ્મસુ;

રજ્જં તસ્સા’સિ તેનેવ, હેટ્ઠુપરિયવત્તિકં.

૬૮. રાજાપાદા મહામચ્ચા’-હેસું લઞ્ચપરાયના;

દુબ્બલે ચ વિહેઠેસું, બલી જાનપદા નરા.

૬૯. સિલાકાળસ્સ કાલમ્હિ, ગામે સઙ્ગિલ્લનામકે;

ભયવસીવ્હયો પોસો, અહુ મોરિયવંસજો.

૭૦. અહોસિ પુત્તો સીવસ્સ, અગ્ગબોધિ સનામકો;

ભાગિનેય્યોપિ તસ્સાસિ, મહાનાગોતિ વિસ્સુતો.

૭૧. ભાગિનેયો મહાનાગો, અગ્ગબોધિ ચ સુન્દરો;

ઉળારજ્ઝાસયત્તા સો, મહાનાગો મહબ્બલો.

૭૨. હિત્વા કસ્સકકમ્માનિ, ચોરકમ્મમકા વને;

ગોધં લદ્ધાન પેસેસિ, માતુલાનિય સન્તિકં.

૭૩. ગોધં દિસ્વા’વસા ઞત્વા, ધઞ્ઞપચ્છિમપેસયિ;

કમ્મારસ્સા’પિ પેસેસિ, સસં સોપિ તથેવકા.

૭૪. બીજં ભગિની માયાચિ, બીજગાહઞ્ચ તસ્સ સા;

દાસઞ્ચ ઞત્વા પેસેસિ, અન્નપાનાદિના રહો.