સત્તતિંસતિમ પરિચ્છેદ
પઞ્ચરાજકો
૧. જેટ્ઠતિસ્સચ્ચયે તસ્સ, મહાસેનો કનિટ્ઠકો;
સત્તવીસતિવસ્સાનિ, રાજા રજ્જમકારયિ.
૨. તસ્સ રજ્જાભિસેકં તં,
કારેતું પરતીરતો;
સો સઙ્ઘમિત્તત્થેરો તુ,
કાલં ઞત્વા ઇધાગતો.
૩. તસ્સાભિસેકં કારેત્વા, અઞ્ઞં કિચ્ચઞ્ચનેકધા;
મહાવિહાર વિદ્ધંસં, કાતુકામો અસઞ્ઞતો.
૪. અવિનયવાદિનો એતે, મહાવિહારવાસિનો;
વિનયવાદી મયં રાજ, ઇતિ ગાહિય ભૂપભિં.
૫. મહાવિહારવાસિસ્સ, આહારં દેતિ ભિક્ખુનો;
યો સો સતં દણ્ડિયો’તિ, રઞ્ઞા દણ્ડં ઠપાપયિ.
૬. ઉપદ્દુતા તેહિ ભિક્ખૂ, મહાવિહારવાસિનો;
મહાવિહારં છડ્ડેત્વા, મલયં રોહણં અગું.
૭. તેન મહાવિહારો’યં, નવવસ્સાનિ છડ્ડિતો;
મહાવિહારવાસીહિ, ભિક્ખૂહિ આસિ સુઞ્ઞકો.
૮. ‘‘હોતિ અસ્સામિકં વત્થુ, પુતુવિસામિનો’’ઇતિ;
રાજાનં સઞ્ઞાપેત્વા સો, થેરો દુમ્મતિ દુમ્મતિં.
૯. મહાવિહારં નાસેતું, લદ્ધાનુમતિ રાજતો;
તથા કાતું મનુસ્સે સો, યોજેસિ દુટ્ઠમાનસો.
૧૦. સઙ્ઘમિત્તસ્સ થેરસ્સ, સેવકો રાજવલ્લભો;
સોણામચ્ચો દારણો ચ, ભિક્ખવો ચ અલજ્જિનો.
૧૧. ભિન્દિત્વા લોહપાસાદં, સત્તભૂમક મુત્તમં;
ઘરે નાનપ્પકારે ચ, ઇતો’ભયગિરિં નયું.
૧૨. મહાવિહારા નીતેહિ, પાસાદેહિ બહૂહિ ચ;
અભયગિરિવિહારોયં, બહુપાસાદકો અહુ.
૧૩. સઙ્ઘમિત્તં પાપમિત્તં, થેરં સોણઞ્ચ સેવકં;
આગમ્મ સુબહું પાપં, અકાસિ સો મહીપતિ.
૧૪. મહાસિલાપટિમં સો, પાચિનતિસ્સપબ્બતા;
આનેત્વા’ભયગિરિમ્હિ, પતિટ્ઠાપેસિ ભૂપતિ.
૧૫. પટિમાઘરં બોધિઘરં, ધાતુસાલં મનોરમં;
ચતુસાલઞ્ચ કારેસી, સઙ્ખરી કુક્કુટવ્હયં.
૧૬. સઙ્ઘમિત્તેન થેરેન, તેન દારુણકમ્મુના;
વિહારો સો’ભયગિરિ, દસ્સનેય્યો અહુ તદા.
૧૭. મેઘવણ્ણાભયો નામ, રઞ્ઞો સબ્બત્થ સાખકો;
સખા અમચ્ચો કુજ્ઝિત્વા, મહાવિહારનાસને.
૧૮. ચોરો હુત્વાન મલયં, ગન્ત્વા લદ્ધમહબ્બલો;
ખન્ધાવારં નિવેસેસિ, દુરતિસ્સકવાપિયં.
૧૯. તત્રા’ગતં તં સુત્વા, સહાયં સો મહીપતિ;
યુદ્ધાહ પચ્ચુગ્ગન્ત્વાન, ખન્ધાવારં નિવેસયિ.
૨૦. સાધું પાનઞ્ચ મંસઞ્ચ, લભિત્વા મલયાગતં;
‘‘ન સેવિસ્સં સહાયેન, વિના રઞ્ઞા’’તિ ચિન્તિય.
૨૧. આદાય તં સયંયેવ, રત્તિં નિક્ખમ્મ એકકો;
રઞ્ઞો સન્તિકમાગમ્મ, તમત્થં પટિવેદયિ.
૨૨. તેના’ભતં તેન સહ, વિસ્સત્થો પરિભુઞ્જિય;
‘‘કસ્મા ચોરો અહુ મે ત્વં, ‘‘ઇતિ રાજા અપુચ્છિતં.
૨૩. ‘‘તયા મહાવિહારસ્સ, નાસિતત્તા’’તિ અબ્રુવિ;
‘‘વિહારં વાસયિસ્સામિ, ખેમમેતં મમચ્ચયં.
૨૪. ઇચ્છેવ મબ્રવી રાજા, રાજાનં સો ખમાપયિ;
તેન સઞ્ઞાપિતો રાજા, નગરંયેવ આગમિ.
૨૫. રાજાનં સઞ્ઞપેત્વા સો, મેઘવણ્ણાભયો પન;
રઞ્ઞા સહ ન આગઞ્છિ, દબ્બસમ્ભારકારણા.
૨૬. વલભા ભરિયા રઞ્ઞો, એકં લેખકધીતિકા;
મહાવિહારનાસમ્હિ, દુક્ખિતં તં વિનાસકં.
૨૭. થેરં મારાપયિ કુદ્ધા, સંગહેત્વાન વડ્ઢકિં;
થૂપારામં વિનાસેતું, આગતં દુટ્ઠમાનસં.
૨૮. મારાપેત્વા સઙ્ઘમિત્ત-ત્થેરં દારુણકારકં;
સોણામચ્ચદારણઞ્ચ, ઘાતયિંસુ અસઞ્ઞકા.
૨૯. આનેત્વા દબ્બસમ્ભારં, મેઘવણ્ણાભયો તુ સો;
મહાવિહારેનેકાનિ, પરિવેણાનિ કારયિ.
૩૦. અભયેનભયો તસ્મિં, વૂપસન્તે તુ ભિક્ખવો;
મહાવિહારં વાસેસું, આગન્ત્વાન તતો તતો.
૩૧. રાજા મહાબોધિઘરે, પચ્છિમાય દિસાય તુ;
કારેત્વા લોહરૂપાનિ, ઠપાપેસિ દુવે તુ સો.
૩૨. દક્ખિણારામવાસિમ્હિ, કુહકે જિમ્હમાનસે;
પસીદિત્વા પાપમિત્તે, તિસ્સત્થેરે અસઞ્ઞતે.
૩૩. મહાવિહારસીમન્તે, ઉય્યાને જોતિનામકે;
જેતવનવિહારં સો, વારયન્તોપિ કારયિ.
૩૪. તતો સીમં સમુગ્ઘાતું, ભિક્ખુસઙ્ઘમયાચિસો;
અદાતુકામા તં ભિક્ખૂ, વિહારમ્હા અપક્કમું.
૩૫. ઇધ સીમાસમુગ્ઘાતં, પરેહિ કરિયમાનકં;
કોપેતું ભિક્ખવો કેચિ, નિલીયિંસુ તહિં તહિં.
૩૬. મહાવિહારો નવમાસે, એવં ભિક્ખૂહિ વજ્જિતો;
‘‘સમુગ્ઘાતં કરિમ્હા’’તિ-પરે ભિક્ખૂ અમઞ્ઞિસું.
૩૭. તતો સીમાસમુગ્ઘાતે, બ્યાપારે પરિનિટ્ઠિતે;
મહાવિહારં વાસેસું, ઇધાગન્ત્વાન ભિક્ખવો.
૩૮. તસ્સ વિહારગાહિસ્સ, તિસ્સત્થેરસ્સ ચોદના;
અન્તિમવત્થુના આસિ, ભૂતત્થં સઙ્ઘમજ્ઝગા.
૩૯. વિનિચ્છિય મહામચ્ચો, તથા ધમ્મિકસમ્મતો;
ઉપ્પબ્બાજેસિ ધમ્મેન, તં અનિચ્છાય રાજિનો.
૪૦. સોયેવ રાજા કારેસિ, વિહારં મણિહીરકં;
તયો વિહારે કારેસિ, દેવાલયં વિનાસિય.
૪૧. ગોકણ્ણં એરકાપિલ્લં, કલન્દબ્રાહ્મણગામકે;
મિગગામવિહારઞ્ચ, ગઙ્ગસેનકપબ્બતં.
૪૨. પચ્છિમાય દિસાયાથ, ધાતુસેનઞ્ચ પબ્બતં;
રાજા મહાવિહારઞ્ચ, કોકવાતમ્હિ કારયિ.
૪૩. રૂપારમ્મવિહારઞ્ચ, ચૂળવિટ્ટઞ્ચ કારયિ;
ઉત્તરાભયસવ્હે ચ, દુવે ભિક્ખૂનુપસ્સયે.
૪૪. કાલવેળકયક્ખસ્સ, ઠાને થૂપઞ્ચ કારયિ;
દીપમ્હિ જિણ્ણકાવાસે, બહૂ ચ પટિસઙ્ખરિ.
૪૫. સઙ્ઘત્થેરસહસ્સસ્સ, સહસ્સગ્ઘમદાસિ સો;
થેરદાનઞ્ચ સબ્બેસં, અનુવસ્સઞ્ચ ચીવરં.
૪૬. અન્નપાનાદિદાનસ્સ, પરિચ્છેદો ન વિજ્જતિ;
સુભિક્ખત્થાય કારેસિ, સો’વ સોળસ વાપિયો.
૪૭. મણિહીરમહાવાપિં, જલ્લુરં ખાણુનામકં;
મહામણિં કોકવાતં, મોરકપરકવાપિકં.
૪૮. કુબ્બાહકં વાહકઞ્ચ, રત્તમાલકણ્ડકમ્પિ ચ;
તિસ્સવડ્ઢમાનકઞ્ચ, વેળઙ્ગવિટ્ઠિકમ્પિ ચ.
૪૯. મહાગલ્લચીરવાપિં, મહાદારગલ્લકમ્પિ ચ;
કાળપાસાણવાપિઞ્ચ, ઇમા સોળસ વાપિયો.
૫૦. ગઙ્ગાય પબ્બવવ્હંસો, મહામાતિઞ્ચ કારયિ;
એવં પુઞ્ઞમપુઞ્ઞઞ્ચ, સુબહું સો ઉપાચિનીતિ.
૫૧. અસાધુસઙ્ગમેનેવં, યાવજીવં સુભાસુભં;
કત્વા ગતો યથાકમ્મં, સો મહાસેનભૂપતિ.
૫૨. તસ્મા અસાધુસંસગ્ગં, આરકા પરિવજ્જિય;
અહિં વા’સિ વિસં ખિપ્પં, કરેય્ય’ત્થહિતં બુધો.
૫૩. અહુ રાજા સિરિમેઘ-વણ્ણો તસ્સ સુતો તતો;
વન્ધાતા વિય લોકસ્સ, સબ્બસમ્પત્તિદાયકો.
૫૪. મહાસેનેન પાપાનં, વસગેન વિનાસિતે;
મહાવિહારે સબ્બેપિ, સન્નિપાતિય ભિક્ખવો.
૫૫. ઉપસઙ્કમ્મ વન્દિત્વા, નિસિન્નો પુચ્છિ સાદરો;
‘‘પિતરા સઙ્ઘમિત્તસ્સ, સહાયેન વિનાસિતં.
૫૬. કિં કિમેવા’’તિ આહંસુ, ભિક્ખવો તં નરિસ્સરં;
‘‘સીમાયુગ્ઘાટનં કાતું, વાયમિત્વાપિ તે પિતા.
૫૭. નાસક્ખિ અન્તોસીમાયં, ભિક્ખૂનં વિજ્જમાનતો;
ભૂમિગબ્ભનિલીનાહિ, સત્તાસું એત્થ ભિક્ખવો.
૫૮. અમચ્ચો સોણામચ્ચો ચ, સઙ્ઘમિત્તો ચ પાપિયો;
રાજાનં સઞ્ઞાપેત્વાન, અપુઞ્ઞં તેન કારયું.
૫૯. ભિન્દિત્વા લોહપાસાદં, સત્તભૂમકમુત્તમં;
ઘરે નાનપ્પકારે ચ, ઇતો’ભયગિરિં નયું.
૬૦. માસકે ચતુબુદ્ધેહિ, નિવુત્થે ચેતિયઙ્ગણે;
વપાપેસુઞ્ચ દુપ્પઞ્ઞા, પસ્સ બાલસમાગમં’’.
૬૧. તં સુત્વા પિતુકમ્મં સો, નિબ્બિન્નો બાલસઙ્ગમે;
પિતરા નાસિતં તત્થ, સબ્બં પાકતિકં અકા.
૬૨. લોહપાસાદમગદો’વ, કાસિ પાસાદમુત્તમં;
રઞ્ઞો મહાપનાદસ્સ, દસ્સેન્તો વિય ભૂતલે.
૬૩. પરિવેણાનિ સબ્બાનિ, નાસિતાનિ નિવેસયિ;
ભોગે આરામિકાનઞ્ચ, યથાઠાને ઠપેસિ સો.
૬૪. પિતરા પચ્ચયાનઞ્ચ, પચ્છિન્નત્તા વિબુદ્ધિના;
છિદ્દાવાસં ઘનાવાસં, વિહારં’કાસિ બુદ્ધિમા.
૬૫. કારિતે પિતરા જોતિ વનેચે’સો વિહારકે;
કમ્મં વિપ્પકતં સબ્બં, નિટ્ઠાપેસિ નરિસ્સરો.
૬૬. થેરસ્સા’થ મહિન્દસ્સ, સમણિન્દસ્સ સુનુનો;
સુત્વાન મનુજિન્દો સો, પવત્તિં સબ્બમાદિતો.
૬૭. પસીદિત્વા ગુણે તસ્સ, રાજા દિપ્પપસાદકે;
‘‘ઇસ્સરો વત દીપસ્સ, થેરો’’ ઇતિ વિચિન્તિય.
૬૮. પટિબિમ્બં સુવણ્ણસ્સ, કત્વા તમ્માણ નિસ્સિતં;
પુબ્બકત્તિકમાસસ્સ, પબ્બપક્ખે તુ સત્તમે.
૬૯. દિને નેત્વા ચેતિયમ્બ-થલે થેરમ્બસઞ્ઞિતે;
તત્રટ્ઠમે નિવાસેત્વા, તતો તુ નવમે પન.
૭૦. મહાસેનં ગહેત્વા સો, દેવસેના સમૂપમં;
ઓરોધે નગરે ચેવ, ગેહરક્ખણકે વિના.
૭૧. લંકાદીપે ચ સકલે, સબ્બે આદાય ભિક્ખવો;
વિસ્સજ્જેત્વા મનુસ્સે ચ, નગરે ચારકટ્ઠિતે.
૭૨. પટ્ઠપેત્વા મહાદાનં, અયઞ્ચાખિલપાણિનં;
પૂજં સબ્બોપહારેહિ, કરોન્તો ચ અનૂપમં.
૭૩. પચ્ચુગ્ગમનમેતસ્સ, દીપસત્થુસ્સ સત્થુનો;
વરપુત્તસ્સ સો કત્વા, દેવરાજા’વ સત્થુનો.