સત્તરસમ પરિચ્છેદ

ધાતુઆગમનો

૧. વુત્થવસ્સો પવારેત્વા, કત્તિકપુણ્ણમાસિયં;

અવોચે’દં મહારાજં, મહાથેરો મહામતિ.

૨. ચિરદિટ્ઠો હિ સમ્બુદ્ધો, સત્થા નો મનુજાધિપ;

અનાથવાસં અવસિમ્હ, નત્થિ નો પૂજિયં ઇધ.

૩. ‘‘ભાસિત્થ નનુ ભન્તેમે, સમ્બુદ્ધો નિબ્બુતો’’ ઇતિ;

આહ ધાતૂસુ દિટ્ઠેસુ, દિટ્ઠો હોતિ જિનો’’ ઇતિ.

૪. વિદિતો વો અધિપ્પાયો, થૂપસ્સ કારણે મયા;

કારેસ્સામિ અહં થૂપં, તુમ્હે જાનાથ ધાતુયો.

૫. મન્તેહિ સુમનેનાતિ, થેરો રાજાનમબ્રવિ;

રાજા’હ સામણેરં તં, કુતો લચ્છામ ધાતુયો.

૬. વિભૂસયિત્વા નગરં, મગ્ગઞ્ચ મનુજાધિપ;

ઉપોસથી સપરિસો, હત્થિં આરુય્હ મઙ્ગલં.

૭. સેતચ્છત્તં ધારયન્તો, તાલાવચરસંહિતો;

મહાનાગવનુય્યાનં, સાયન્હસમયે વજ.

૮. ધાતુભેદઞ્ઞુનો રાજ, ધાતુયો તત્થ લચ્છસિ;

ઇચ્છાહ સામણેરો સો, સુમનો તં સુમાનસં.

૯. થેરો’થ રાજકુલતો, ગન્ત્વા ચેતિયપબ્બતં;

આમન્તિય સામણેરં, સુમનં સુમનો ગતિં.

૧૦. એહિ ત્વં ભદ્ર સુમન, ગન્ત્વા પુપ્ફપુરં વરં;

અય્યકં તે મહારાજં, એવં નો વચનં વદ.

૧૧. સહાયો તે મહારાજ, મહારાજા મરુપ્પિયો;

પસન્નો બુદ્ધસમયે, થૂપં કારેતુમિચ્છતિ.

૧૨. મુનિનો ધાતુયો દેહિ, પત્તં ભુત્તઞ્ચ સત્થુના;

સરીરધાતુયો સન્તિ, બહવો હિ તવન્તિકે.

૧૩. પત્તપૂરા ગહેત્વા તા, ગન્ત્વા દેવપુરં વરં;

સક્કં દેવાનમિન્દં તં, એવં નો વચનં વદ.

૧૪. તિલોકદક્ખિણેય્યસ્સ, દાઠાધાતુ ચ દક્ખિણા;

તવન્તિકમ્હિ દેવિન્દ, દક્ખિણક્ખકધાતુ ચ.

૧૫. દાઠં ત્વમેવ પૂજેહિ, અક્ખકં દેહિ સત્થુનો;

લંકાદીપસ્સ કિચ્ચેસુ, માપમજ્જ સુરાધિપ.

૧૬. ‘‘એવં ભન્તે’’તિ વત્વા સો, સામણેરો મહિદ્ધિકો;

તઙ્ખણંયેવ અગમા, ધમ્માસોકસ્સ સન્તિકં.

૧૭. સાલમૂલમ્હિ ઠપિતં, મહાબોધિં તહિં સુતં;

કત્તિકચ્છણપૂજાહિ, પૂજિયં તઞ્ચ અદ્દસ.

૧૮. થેરસ્સ વચનં વત્વા, રાજતો લદ્ધધાતુયો;

પત્તપૂરં ગહેત્વાન, હિમવન્તમુપાગમિ.

૧૯. હિમવન્તે ઠપેત્વાન, સધાતું પત્તમુત્તમં;

દેવિન્દસન્તિકં ગન્ત્વા, થેરસ્સ વચનં ભણિ.

૨૦. ચૂળામણિ ચેતિયમ્હા, ગહેત્વા દક્ખિણક્ખકં;

સામણેરસ્સ પાદાસિ, સક્કો દેવાનમિસ્સરો.

૨૧. તં ધાતું ધાતુપત્તઞ્ચ, આદાય સુમનો તતો;

આગમ્મ ચેતિયગિરિં, થેરસ્સ’દાસિ તં યતિ.

૨૨. મહાનાગવનુય્યાનં, વુત્તેના વિધિના’ગમા;

સાયન્હાસમયે રાજા, રાજસેના પુરક્ખતો.

૨૩. ઠપેસિ ધાતુયો સબ્બા, થેરો તત્થેવ પબ્બતે;

મિસ્સકં પબ્બતં તસ્મા, આહુ ચેતિય પબ્બતં.

૨૪. ઠપેત્વા ધાતુપત્તં તં, થેરો ચેતિયપબ્બતે;

ગહેત્વા અક્ખકં ધાતું, સઙ્કેતં સગણો’ગમા.

૨૫. સચાયં મુનિનો ધાતુ, છત્તં નમતુ મે સયં;

જણ્ણુકેહિ કરીધાતુ, ધાતુચઙ્કોટકો અયં.

૨૬. સિરસ્મિં મે પતિટ્ઠાતુ, આગમ્મ સહ ધાતુકો;

ઇતિ રાજા વિચિન્તેસિ, ચિન્તિતં તં તથા અહુ.

૨૭. અમતેના’ભિસિત્તોવ, અહુ હટ્ઠો’તિ ભૂપતિ;

સીસતો તં ગહેત્વાન, હત્થિક્ખન્ધે ઠપેસિતં.

૨૮. હટ્ઠો હત્તી કુઞ્ચનાદં, અકા કમ્પિત્થ મેદિની;

તતો નાગો નિવત્તિત્વા, સથેર બલવાહનો.

૨૯. પુરત્થિમેન દ્વારેન, પવિસિત્વા પુરં સુભં;

દક્ખિણેન ચ દ્વારેન, નિક્ખમિત્વા તતો પુન.

૩૦. થૂપારામે ચેતિયસ્સ, ઠાનતો પચ્છતો કતં;

પમોજવત્થું ગન્ત્વાન, બોધિઠાને નિવત્તિય.

૩૧. પુરત્થાવદનો અઠા, થૂપઠાનં તદા હિતં;

કદમ્બપુપ્ફઆદારિ-વલ્લીહિ ચિતકં અહુ.

૩૨. મનુસ્સદેવો દેવેહિ, તં ઠાનં રક્ખિતં સુચિં;

સોધાપેત્વા ભૂસયિત્વા, તઙ્ખણંયેવ સાધુકં.

૩૩. ધાતું ઓરોપનત્થાય, આરભી હત્થિક્ખન્ધતો;

નાગો ન ઇચ્છિતં રાજા, થેરં પુચ્છિત્થ તં મનં.

૩૪. અત્તનો ખન્ધસમકે, ઠાને ઠપનમિચ્છતિ;

ધાતુઓરોપનં તેન, ન ઇટ્ઠમી’તિ સો બ્રવિ.

૩૫. આણાપેત્વા ખણંયેવ,

સુક્ખાતો’ભયવાપિતો;

સુક્ખકદ્દમ ખણ્ડેહિ,

ચિતા પેત્વાન તં સમં.

૩૬. અલઙ્કરિત્વાન બહુધા, રાજા તં ઠાનમુત્તમં;

ઓરોપેત્વા હત્થિક્ખન્ધા, ધાતું તત્થ ઠપેસિતં.

૩૭. ધાતારક્ખં સંવિધાય, ઠપેત્વા તત્થ હત્થિનં;

ધાતુથૂપસ્સ કરણે, રાજા તુરિતમાનસો.

૩૮. બહૂ મનુસ્સે યોજેત્વા, ઇત્થિકાકરણે લહું;

ધાતુકિચ્ચં વિચિન્તેન્તો, સામચ્ચો પાવિસી પુરં.

૩૯. મહામહિન્દત્થેરો તુ, મહા મેઘવનં સુભં;

સગણો અભિગન્ત્વાન, તત્થ વાસમકપ્પયિ.

૪૦. રત્તિં નાગો’નુપરિયાતિ, તં ઠાનં સો સધાતુ કં;

બોધિઠાનમ્હિ સાલાય, દિવાઠાતિ સધાતુકો.

૪૧. વત્થુસ્સ તસ્સો’પરિતો, થૂપં થેરમતાનુ ગો;

જઙ્ઘામત્તં ચિતાપેત્વા, કતિપાહેન ભૂપતિ.

૪૨. તત્થ ધાતુપતિટ્ઠાનં, ઘોસાપેત્વા ઉપાગમિ;

તતો તતો સમન્તો ચ, સમાગમિ મહાજનો.

૪૩. તસ્મિં સમાગમે ધાતુ, હત્થિક્ખન્ધા નગાગ્ગતા;

સત્તતાલપ્પમાણમ્હિ, દિસ્સન્તિ નભસિટ્ઠિતા.

૪૪. વિમ્હાપયન્તિ જનતં, યમકં પાટિહારિયં;

કણ્ણમ્બમૂલે બુદ્ધો’વ, અકરિ લોમહંસનં.

૪૫. તતો નિક્ખન્તજાલાહિ, જલધારાહિ ચા’સકિં;

અયં ઓભાસિતા’સિત્તા, સબ્બાલંકામહી મહુ.

૪૬. પરિનિબ્બાનમઞ્ચમ્હિ, નિપન્નેન જિનેન હિ;

કતં મહાઅધિટ્ઠાન-પઞ્ચકં પઞ્ચચક્ખુના.

૪૭. ગય્હમાના મહાબોધિ સાખાસોકેન દક્ખિણા;

છિજ્જિત્વાન સયંયેવ, પતિટ્ઠાતુ કટાહકે.

૪૮. પતિટ્ઠહિત્વા સા સાખા, છબ્બણ્ણરસ્મિયો સુભા;

રઞ્જયન્તી દિસા સબ્બા, ફલપત્તેહિ મુચ્ચતુ.

૪૯. સસુવણ્ણકટાહા સા, ઉગ્ગન્ત્વાન મનોરમા;

અદિસ્સમાના સત્તાહં, હિમગબ્ભમ્હિ તિટ્ઠતુ.

૫૦. થૂપારામે પતિટ્ઠન્તં, મમ દક્ખિણઅક્ખકં;

કરોતુ નભમુગ્ગન્ત્વા, યમયં પાટિહારિયં.

૫૧. લઙ્કા લઙ્કારભૂતમ્હિ, હેમમાલિકચેતિયે;

પતિટ્ઠહન્તિયો ધાતુ, દોણમત્તા પમાણતો.

૫૨. બુદ્ધવેસધરા હુત્વા, ઉગ્ગન્ત્વા નભસિટ્ઠિતા;

પતિટ્ઠં તુ કરિત્વાન, યમકં પાટિહારિયં.

૫૩. અધિટ્ઠાનાનિ પઞ્ચે’વ, અધિટ્ઠાસિ તથાગતો;

અકાસિ તસ્મા સા ધાતુ, તદા તં પાટિહારિયં.

૫૪. આકાસા ઓતરિત્વા સા, અટ્ઠાભૂપસ્સ મુદ્ધનિ;

અતીવહટ્ઠો તં રાજા, પતિટ્ઠાપેસિ ચેતિયે.

૫૫. પતિટ્ઠિતાય તસ્સા ચ, ધાતુયા ચેતિયે તદા;

અહુ મહાભૂમિચાલો, અબ્ભુતો લોમહંસનો.

૫૬. એવં અચિન્તિયા બુદ્ધા, બુદ્ધધમ્મા અચિન્તિયા;

અચિન્તિયે પસન્નાનં, વિપાકો હોતિ અચિન્તિયો.

૫૭. તં પાટિહારિયં દિસ્વા, પસીદિંસુ જને જના;

મત્તાભયો રાજપુત્તો, કનિટ્ઠો રાજિનો પન.

૫૮. મુનિસ્સરે પસીદિત્વા, યાચિત્વાન નરિસ્સરં;

પુરિસાનં સહસ્સેન, સહ પબ્બજિસાસને.

૫૯. ચેતારિગામતો ચાપિ, દ્વારમણ્ડલતોપિ ચ;

વિહીરબીજતો ચાપિ, તથા ગલ્લકપિટ્ઠિતો.

૬૦. તથો’પતિસ્સગામા ચ, પઞ્ચ પઞ્ચ સતાનિ ચ;

પબ્બજું દારકા હટ્ઠા, જાતસદ્ધા તથાગતે.

૬૧. એવં પુરા બાહિરા ચ, સબ્બે પબ્બજિતા તદા;

તિંસ ભિક્ખુસહસ્સાનિ, અહેસું જિનસાસને.

૬૨. થૂપારામે થૂપવરં, નિટ્ઠાપેત્વા મહીપતિ;

રતનાદીહિ’નેકેહિ, સદા પૂજમકારયિ.

૬૩. રાજોરોધા ખત્તિયા ચ, અમચ્ચા નાગરા તથા;

સબ્બે જનપદા ચેવ, પુજા’કંસુ વિસું વિસું.

૬૪. થૂપપુબ્બઙ્ગમં રાજા, વિહારં તત્થ કારયિ;

થૂપારામોતિ તેને’સ, વિહારો વિસ્સુતો અહુ.

૬૫. સકધાતુસરીરકેન ચે’વં,

પરિનિબ્બાનગતોપિ લોકનાથો;

જનકાયહિતં સુખઞ્ચ સમ્મા,

બહુધા’કાસિ ઠિતે જિને કથાવકાતિ.

સુજનપ્પસાદસંવેગત્થાય કતે મહાવંસે

ધાતુઅગમનો નામ

સત્તરસમો પરિચ્છેદો.