અટ્ઠારસમ પરિચ્છેદ

મહાબોધિગ્ગહણો

૧. મહાબોધિઞ્ચ થેરિઞ્ચ, આણાપેતું મહીપતિ;

થેરેન વુત્તવચનં, સરમાનો સકે ઘરે.

૨. અન્તોવસ્સે’ક દિવસં, નિસિન્નો થેરસન્તિકે;

સહા’મચ્ચેહિ મન્તેત્વા, ભાગિનેય્યં સયં સકં.

૩. અરિટ્ઠનામકા’મચ્ચં, તસ્મિં કમ્મે નિયોજિતું;

મન્ત્વા આમન્તયિત્વાન, ઇદં વચનમબ્રવિ.

૪. તા સક્ખિસ્સસિ…, ધમ્માસોકસ્સ સન્તિકા;

મહાબોધિં સઙ્ઘમિત્તં, થેરિં આનયિતું ઇધ.

૫. સક્ખિસ્સામિ અહં દેવ, આનેતું તં દુવે તતો;

ઇધા’ગતો પબ્બજિતું, સચે લચ્છામિ માનદ.

૬. એવં હોતૂતિ વત્વાન, રાજા તં તત્થ પેસયિ;

સો થેરસ્સ ચ રઞ્ઞો ચ, સાસનં ગય્હ વન્દિય.

૭. અસ્સયુજસુક્કપક્ખે, નિક્ખન્તો દુતિયે’હનિ;

સાનુયુત્તો જમ્બુકોલે, નાવમારુય્હ પટ્ટને.

૮. મહોદમિં કરિત્વાન, થેરાધિટ્ઠાનયોગતો;

નિક્ખન્તદિવસેયેવ, રમ્મં પુપ્ફપુરં અગા.

૯. તદા તુ અનુલાદેવી, પઞ્ચકઞ્ઞાસતેહિ ચ;

અન્તેપુરિકઇત્થીનં, સદ્ધિં પઞ્ચસતેહિ ચ.

૧૦. દસસીલં સમાદાય, કાસાય વસના સુચિ;

પબ્બજ્જાપેક્ખિ નિસેખા, પેક્ખન્તિ થેરિયા’ગમં.

૧૧. નગરસ્સે’કદેસમ્હિ, રમ્મે ભિક્ખુનુપસ્સયે;

કારાપિતે નરિન્દેન, વાસં કપ્પેસિ સુબ્બતા.

૧૨. ઉપાસિકાહિ તાહે’સ, વુત્તો ભિક્ખુનુપસ્સયો;

ઉપાસિકા વિહારોતિ, તેન લંકાય વિસ્સુતો.

૧૩. ભાગિનેય્યો મહા’રિટ્ઠો, ધમ્માસોકસ્સ રાજિનો;

અપ્પેત્વા રાજસન્દેસં, થેરસન્દેસ’મબ્રવિ.

૧૪. ભાતુજયા સહાયસ્સ, રઞ્ઞો તે રાજકુઞ્જર;

આકઙ્ખમાના પબ્બજ્જં, નિચ્ચં વસતિ સઞ્ઞતા.

૧૫. સઙ્ઘમિત્તં ભિક્ખુનિં તં, પબ્બાજેતું વિસજ્જય;

તાય સદ્ધિં મહાબોધિ-દક્ખિણસાખમેવ ચ.

૧૬. થેરિયા ચ તમેવત્થં, અબ્રવિ થેરભાસિતં;

ગન્ત્વા પિતુસમીપં સા, થેરી થેરમતં બ્રવી.

૧૭. આહ રાજા તુવં અમ્મ, અપસ્સન્તો કથં અહં;

સોકં વિનોદયિસ્સામિ, પુત્તનત્તવિયોગજં.

૧૮. આહ સા મે મહારાજ, ભાતુનો વચનં ગરુ;

પબ્બાજનીયા ચ બહૂ, ગન્તબ્બં તત્થ તેન મે.

૧૯. ‘‘સત્થઘાતમનારહા, મહાબોધિમહીરુહા;

કથન્નુ સાખં ગણિસ્સં’’, ઇતિ રાજા વિચિન્તયી.

૨૦. અમચ્ચસ્સ મહાદેવ-નામકસ્સ મતેન સો;

ભિક્ખુસઙ્ઘં નિમન્તેત્વા, ભોજેત્વા પુચ્છિ ભૂપતિં.

૨૧. ભન્તે લંકં મહાબોધિ, પેસેતબ્બા નુ ખો ઇતિ;

થેરો મોગ્ગલિપુત્તો સો, પેસેતબ્બાતિ ભાસિય.

૨૨. કતં મહાઅધિટ્ઠાન-પઞ્ચકં પઞ્ચચક્ખુના;

આભાસિ રઞ્ઞો તં સુત્વા, તુસ્સિત્વા ધરણીપતિ.

૨૩. સત્તયોજનિકં મગ્ગં, સો મહાબોધિગામિનં;

સોધાપેત્વાન સક્કચ્ચં, ભૂસાપેતિ અનેકધા.

૨૪. સુવણ્ણં નીહરાપેસિ, કટાહકરણાય ચ;

વિસ્સકમ્મો ચ આગન્ત્વા, સતુલાધારરૂપવા.

૨૫. ‘‘કટાહં કિં પમાણં નુ, કરોમી’તિ અપુચ્છિતં;

‘‘ઞત્વા પમાણં ત્વંયેવ, કરોહિ’’ ઇતિ ભાસિય.

૨૬. સુવણ્ણા ગહેત્વાન, હત્થેન પરિમજ્જિય;

કટાહં તઙ્ખણંયેવ, નિમ્મિનિત્વાન પક્કમિ.

૨૭. નવહત્થપરિક્ખેપં, પઞ્ચહત્થં ગભીરતો;

તિહત્થવિક્ખમ્ભયુતં, અટ્ઠઙ્ગુલઘનં સુભં.

૨૮. યુવસ્સ હત્થિનો સોણ્ડ-પમાણમુખવટ્ટિકં;

ગાહા પેત્વાન તં રાજા, બાલસુરસમપ્પકં.

૨૯. સત્તયોજનદીઘાય, વિત્થતાયતિ યોજનં;

સેનાય ચતુરઙ્ગિન્યા, મહાભિક્ખુગણેન ચ.

૩૦. ઉપગમ્મ મહાબોધિં, નાનાલઙ્કારભૂસિતં;

નાનારતનચિત્તં તં, વિવિધદ્ધજમાલિનિં.

૩૧. નાનાકુસુમસંકિણ્ણં, નાનાતુરિયઘોસિતં;

સેનાય પરિવારેત્વા, પરિક્ખિપિય સાણિયા.

૩૨. મહાથેરસહસ્સેન, પમુખેન મહાગણે;

રઞ્ઞં પત્તાભિસેકાનં, સહસ્સેના’ધિકેન ચ.

૩૩. અત્તાનં પરિવારેત્વા, મહાબોધિઞ્ચ સાધુકં;

ઓલોકેસિ મહાબોધિં, પગ્ગહેત્વાન અઞ્જલિં.

૩૪. તસ્સા દક્ખિણસાખાય, ચતુહત્થપમાણકં;

ઠાનં ખન્ધઞ્ચ વજ્જેત્વા, સાખા અન્તરધાયિસું.

૩૫. તં પાટિહારિયં દિસ્વા, પતીતો પુથવીપતિ;

‘‘પૂજેમ’હં મહાબોધિં, રજ્જેના’હિ ઉદીરિય.

૩૬. અભિસિઞ્ચિ મહાબોધીં, મહારજ્જે મહીપતિ;

પુપ્ફાદીહિ મહાબોધિં, પૂજેત્વાન પદક્ખિણં.

૩૭. કત્વા અટ્ઠસુ ઠાનેસુ, વન્દિત્વાન કતઞ્જલી;

સુવણ્ણખચિતે પીઠે, નાનારતનમણ્ડિતે.

૩૮. સ્વારોહે યાવ સાઉચ્ચે, તં સુવણ્ણકટાહકં;

ઠપાપેત્વાન આરુય્હ, ગહેતું સાખમુત્તમં.

૩૯. આદિયિત્વાન સોવણ્ણ તુલિકાય મનોસિલં;

લેખં દત્વાન સાખાય, સચ્ચક્રિયમકા ઇતિ.

૪૦. ‘‘લંકાદીપં યદિ ઇતો, ગન્તબ્બં ઉરુબોધિયા;

નિબ્બેમતિકો બુદ્ધસ્સ, સાસનમ્હિ સચે અહં.

૪૧. સયંયેવ મહાબોધિ-સાખાયં દક્ખિણા સુભા;

છિજ્જિત્વાન પતિટ્ઠાતુ, ઇધ હેમકટાહકે.

૪૨. લેખઠાને મહાબોધિ, છિજ્જિત્વા સયમેવ સા;

ગન્ધકદ્દમપૂરસ્સ, કટાહસ્સો’પરિટ્ઠિતા.

૪૩. મૂલલેખાય ઉપરિ, તિયઙ્ગુલતિયઙ્ગુલે;

દદં મનોસિલા લેખા, પરિક્ખિપિ નરિસ્સરો.

૪૪. આદિયા થૂલમૂલાનિ, ખુદ્દકાનિ’તરાહિ તુ;

નિક્ખમિત્વા દસ દસ, જાલીભૂતા નિઓતરું.

૪૫. તં પાટિહારિયં દિસ્વા, રાજા’તીવ પમોદિતો;

તત્થેવા’કાસિ ઉક્કુટ્ઠિં, સમન્તા પરિસાપિ ચ.

૪૬. ભિક્ખુસઙ્ઘો સાધુકારં, તુટ્ઠચિત્તો પમોદયિ;

ચેલુક્ખેપસહસ્સાનિ, પવત્તિંસુ સમન્તતો.

૪૭. એવં સતેન મૂલાનં, તત્થ સા ગન્ધકદ્દમે;

પતિટ્ઠાસિ મહાબોધિ, પસાદેન્તી મહાજનં.

૪૮. તસ્સા ખન્ધો દસહત્થો, પઞ્ચસાખા મનોરમા;

ચતુહત્થા ચતુહત્થા, દસડ્ઢફલમણ્ડિતા.

૪૯. સહસ્સન્તુ પસાખાનં, સાખાનં તાસમાસિ ચ;

એવં આસિ મહાબોધિ, મનોહરસિરિધરા.

૫૦. કટાહમ્હિ મહાબોધિ-પતિટ્ઠિતક્ખણે મહી;

અકમ્પિ પાટિહીરાનિ, અહેસું વિવિધાનિ ચ.

૫૧. સયં નાદેહિ તૂરિયાનં, દેવેસુ માનુસેસુ ચ;

સાધુકારનિનાદેતિ, દેવબ્રહ્મગણસ્સ ચ.

૫૨. મેઘાનં મિગપક્ખિનં, યક્ખાદીનં રવેહિ ચ;

રવેહિચમહીકમ્પે, એકકોલાહલં અહુ.

૫૩. બોધિયા ફલપત્તેહિ, છબ્બણ્ણરસ્મિયો સુભા;

નિક્ખમિત્વા ચક્કવાળં, સકલા સોભયિંસુ ચ.

૫૪. સકટાહા મહાબોધિ, ઉગ્ગન્ત્વાન તતો નભં;

અટ્ઠાસિ હિમગબ્ભમ્હિ, સત્તાહાનિ અદસ્સના.

૫૫. રાજા ઓરુય્હ પીઠમ્હા, તં સત્તાહં તહિં વસં;

નિચ્ચં મહાબોધિપૂજં, અકાસિ ચ અનેકધા.

૫૬. અતીતે તમ્હિ સત્તાહે, સબ્બે હિમવલાવકા;

પવિસિંસુ મહાબોધિં, સબ્બાકા રંસિયોપિ ચ.

૫૭. સુદ્ધેનકદિસિસ્સિત્થ, સાકટાહે પત્તિટ્ઠિતા;

મહાજનસ્સ સબ્બસ્સ, મહાબોધિ મનોરમા.

૫૮. પવત્તમ્હિ મહાબોધિ, વિવિધે પાટિહારિયે;

વિમ્હાપયન્તિ જનતં, પથવીતલમોરુહિ.

૫૯. પાટિહિરેહિ’નેકેહિ, તેહિ સો પીણિતો પુન;

મહારાજા મહાબોધિં, મહારજ્જેન પૂજયિ.

૬૦. મહાબોધિં મહારજ્જે-નાભિસિઞ્ચિય પૂજયં;

નાનાપૂજાહિ સત્તાહં, પુન તત્થેવ સો વસિ.

૬૧. અસ્સયુજસુક્કપક્ખે, પન્નરસઉપોસથે;

અગ્ગહેસિ મહાબોધિં, દ્વિસત્તાહમચ્ચયે તતો.

૬૨. અસ્સયુજકાળપક્ખે, ચતુદ્દસઉપોસથે;

રથે સુભે ઠપેત્વાન, મહાબોધિં રથેસભો.

૬૩. પૂજેન્તો તં દિનંયેવ, ઉપનેત્વા સકં પુરં;

અલઙ્કરિત્વા બહુધા, કારેત્વા મણ્ડપં સુભં.

૬૪. કત્તિકસુક્કપક્ખસ્સ, દિને પાટિપદે તહિં;

મહાબોધિં મહાસાલ-મૂલે પાચિનતે સુભે.

૬૫. ઠપાપેત્વાન કારેસિ, પૂજા’નેકા દિને દિને;

ગાહતો સત્તરસમે, વિવસે તુ નવઙ્કિરા.

૬૬. સકિં યેવઅજાયિંસુ, તસ્સા’નેકનરાધિપો;

તુટ્ઠચિત્તો મહાબોધિં, પુન રજ્જેન પૂજયિ.

૬૭. મહારજ્જે’ભિ સિઞ્ચિત્વા, મહાબોધિં મહિસ્સરો;

કારેસિ ચ મહાબોધિ-પૂજા નાનપ્પકારકં.

૬૮. ઇતિ કુસુમપુરે સરેસરંસા,

બહુવિધચારુધજાકુલાવિસાલા;

સુરુચિરપવરોરુ બોધિપૂજા,

મરુનરચિત્તવિકાસિની અહોસીતિ.

સુજનપ્પસાદસંવેગત્થાય કતે મહાવંસે

મહાબોધિગ્ગહણો નામ

અટ્ઠારસમો પરિચ્છેદો.