બાલદુજ્જનકણ્ડ

૨૦૬. કાયદુચ્ચરિતાદીહિ, સમ્પન્નો પાપમાનુજો;

બાલોતિ લોકનાથેન, કિત્તિતો ધમ્મસામિના.

૨૦૭. દુચિન્તિતચિન્તી ચેવ, દુબ્ભાસિતભાસીપિ ચ;

દુક્કટકમ્મકારી ચ, પાપકો બાલમાનુજો.

૨૦૮. અતિપિયો ન કાતબ્બો, ખલો કોતુહલં કરો;

સિરસા વહમાનોપિ, અડ્ઢપૂરો ઘટો યથા.

૨૦૯. સપ્પો દુટ્ઠો ખલો દુટ્ઠો, સપ્પા દુટ્ઠતરો ખલો;

મન્તોસધેહિ તં સપ્પં, ખલં કેનુપસમ્મતિ.

૨૧૦. યો બાલો મઞ્ઞતિ બાલ્યં, પણ્ડિતો વાપિ તેનસો;

બાલો ચ પણ્ડિતમાની, સ વે બાલોતિ વુચ્ચતિ.

૨૧૧. મધૂવ મઞ્ઞતિ બાલો, યાવ પાપં ન પચ્ચતિ;

યદા ચ પચ્ચતિ પાપં, અથ દુક્ખં નિગચ્છતિ.

૨૧૨. ન સાધુ બલવા બાલો, સાહસા વિન્દતે ધનં;

કાયસ્સ ભેદા દુપ્પઞ્ઞો, નિરયં સોપપજ્જતિ.

૨૧૩. ઘરે દુટ્ઠો મૂસિકો ચ, વને દુટ્ઠો ચ વાનરો;

સકુણે ચ દુટ્ઠો કાકો, નરેદુટ્ઠો ચ બ્રાહ્મણો.

૨૧૪. દીઘા જાગરતો રત્તિ, દીઘં સન્તસ્સ યોજનં;

દીઘો બાલાનસંસારો, સદ્ધમ્મં અવિજાનતં.

૨૧૫. તિલમત્તં પરેસઞ્ચ, અપ્પદોસઞ્ચ પસ્સતિ;

નાળિકેરમ્પિ સદોસં, ખલજાતો ન પસ્સતિ.

૨૧૬. નત્તદોસં પરે જઞ્ઞા, જઞ્ઞા દોસં પરસ્સતુ;

ગુય્હો કુમ્માવ અઙ્ગાનિ, પરદોસઞ્ચ લક્ખયે.

૨૧૭. લુદ્ધં અત્થેન ગણ્હેય્ય, થદ્ધં અઞ્જલિકમ્મુના;

છન્દાનુવત્તિયા મૂળ્હં, યથાભૂતેન પણ્ડિતં.

૨૧૮. યથા ઉદુમ્બરપક્કા, બહિ રત્તકા એવ ચ;

અન્તોકિમિલ સમ્પુણ્ણા, એવં દુજ્જનહદયા.

૨૧૯. યાવજીવમ્પિ ચે બાલો, પણ્ડિતં પયિરુપાસતિ;

ન સો ધમ્મં વિજાનાતિ, દબ્બી સૂપરસં યથા.

૨૨૦. ચરઞ્ચે નાધિગચ્છેય્ય, સેય્યં સદિસમત્તનો;

એકચરિયં દળ્હં કયિરા, નત્થિ બાલે સહાયતા.

૨૨૧. અજાતમતમૂળ્હાનં, વરમાદયો ન ચન્તિમો;

સકિં દુક્ખકરાવાદ-યોન્તિમો તુ પદે પદે.

૨૨૨. દુજ્જનેન સમં વેરં, સખ્યઞ્ચાપિ ન કારયે;

ઉણ્હો દહતિ ચઙ્ગારો, સીતો કણ્હાયતે કરં.

૨૨૩. દુજ્જનો પિયવાદી ચ, નેતં વિસ્સાસકારણં;

મધુ તિટ્ઠતિ જિવ્હગ્ગે, હદયે હલાહલં વિસં.

૨૨૪. દુજ્જનો પરિહાતબ્બો, વિજ્જાયાલઙ્કતોપિ ચ;

મણિના ભૂસિતો સપ્પો, કિમેસો ન ભયઙ્કરો.

૨૨૫. નાળિકેરસમાકારા, દિસ્સન્તેપિ હિ સજ્જના;

અઞ્ઞે બદરિકાકારા, બહિરેવ મનોહરા.

યથાપિ પન સપક્કા, બહિ કણ્ટકમેવ ચ;

અન્તો અમતસમ્પુણ્ણા, એવં સુજનહદયા.

યથા ઉદુમ્બરપક્કા, બહિ રત્તકમેવ ચ;

એવં કિમિલસમ્પુણા, એવં દુજ્જનહદયા.

૨૨૬. દોસભીતો અનારમ્ભો, તં કા પુરિસલક્ખણં;

કોહ્યજિણ્ણભયા નનુ, ભોજનં પરિહીયતે.

૨૨૭. પયોપાનં ભુજઙ્ગાનં, કેવલં વિસવડ્ઢનં;

ઉપદેસો હિ મૂળ્હાનં, પકોપાય ન સન્તિયા.

૨૨૮. ન ઠાતબ્બં ન ગન્તબ્બં, દુજ્જનેન સમં ક્વચિ;

દુજ્જનો હિ દુક્ખં દેતિ, ન સો સુખં કદાચિપિ.

૨૨૯. અબદ્ધા તત્થ બજ્ઝન્તિ, યત્થ બાલા પભાસરે;

બદ્ધાપિ તત્થ મુચ્ચન્તિ, યત્થ ધીરા પભાસરે.

૨૩૦. પરિત્તં દારુમારુય્હ, યથા સીદે મહણ્ણવે;

એવં કુસિતમાગમ્મ, સાધુ જીવિપિ સીદતિ;

તસ્મા તં પરિવજ્જેય્ય, કુસીતં હીનવીરિયં.

૨૩૧. સદ્ધાસીલાદિસમ્પન્નો, સુમિત્તો સાધુમાનુસો;

તાદિસં મિત્તં સેવેય્ય, વુદ્ધિકામો વિચક્ખણો.

૨૩૨. દાનાદિગુણસેટ્ઠેહિ, મિદિતબ્બો મિત્તો હિ ખો;

તાદિસં અવઙ્કેનેવ, મનસા ભજેય્ય સુધી.

૩૩૩. હિતક્કરો પરો બન્ધુ, બન્ધુપિ અહિતો પરો;

અહિતો દેહજો બ્યાધિ, હિતં અરઞ્ઞમોસધં.

૨૩૪. પરોક્ખે કિચ્ચહન્તારં, પચ્ચક્ખે પિયવાદિનં;

વજ્જયે તાદિસં મિત્તં, વિસકુમ્ભં પયોમુખં.

૧૩૫. ધનહીને ચજે મિત્તો, પુત્તદારા સહોદરા;

ધનવન્તેવ સેવન્તિ, ધનં લોકે મહાસખા.

૨૩૬. જાનિયા પેસને ભચ્ચે, બન્ધવે બ્યસનાગમે;

મિત્તઞ્ચ આપદિકાલે, ભરિયઞ્ચ વિભવક્ખયે.

૨૩૭. ઉસ્સવે બ્યસને ચેવ, દુબ્ભિક્ખે સત્તુવિગ્ગહે;

રાજદ્વારે સુસાને ચ, યો તિટ્ઠતિ સો બન્ધવા.

૨૩૮. ન ૨ વિસ્સસે અમિત્તસ્સ, મિત્તઞ્ચાપિ ન વિસ્સસે;

કદાચિ કુપિતે મિત્તે, સબ્બદોસં પકાસતિ.

૨૩૯. માતા મિત્તં પિતા ચેતિ, સભાવા તં તયં હિતં;

કમ્મકરણતો ચઞ્ઞે, ભવન્તિ હિતબુદ્ધિયો.

૨૪૦. આપદાસુ મિત્તં જઞ્ઞા, યુદ્ધે સૂરં ઇણે સુચિં;

ભરિયં ખીણેસુ વિત્તેસુ, બ્યસનેસુ ચ બન્ધવં.

૨૪૧. સકિં દુટ્ઠઞ્ચ યો મિત્તં, પુન સન્ધાતુમિચ્છતિ;

સ મચ્ચુમુપગણ્હાતિ, ગબ્ભં અસ્સતરી યથા.

૨૪૨. ઇણસેસો અગ્ગિસેસો, રોગસેસો તથેવ ચ;

પુનપ્પુનં વિવડ્ઢન્તિ, તસ્મા સેસં ન કારયે.

૨૪૩. પદુમંવ મુખં યસ્સ, વાચા ચન્દનસીતલા;

તાદિસં નો પસેવેય્ય, હદયે તુ હલાહલં.

૨૪૪. ન સેવે ફરુસં સામિં, ન ચ સેવેય્ય મચ્છરિં;

તતો અપગ્ગણ્હ સામિં, નેવ નિગ્ગહિતં તતો.

૨૪૫. કુદેસઞ્ચ કુમિત્તઞ્ચ, કુકુલઞ્ચ કુબન્ધવં;

કુદારઞ્ચ કુદાસઞ્ચ, દૂરતો પરિવજ્જયે.

૨૪૬. સીતવાચો બહુમિત્તો, ફરુસો અપ્પમિત્તકો;

ઉપમા એત્થ ઞાતબ્બા, સૂરિયચન્દરાજૂનં.

૨૪૭. અહિતા પટિસેધો ચ, હિતેસુ ચ પયોજનં;

બ્યસને અપરિચ્ચાગો, ઇતિદં મિત્તલક્ખણં.

૨૪૮. પિયો ગરુ ભાવનીયો, વત્તા ચ વચનક્ખમો;

ગમ્ભીરઞ્ચ કથં કત્તા, નો ચટ્ઠાને નિયોજકો;

તાદિસં મિત્તં સેવેય્ય, ભૂતિકામો વિચક્ખણો.

પિયો ગરુ ભાવ નીયો, વત્તા ચ વચનક્ખમો;

ગમ્ભિરઞ્ચ કથં કત્તા, નો ચટ્ઠાને નિયોજકો.

યમ્હિ એતાનિ ઠાનાનિ, સંવિજ્જન્તિધ પુગ્ગલે;

સો મિત્તો મિત્તકામેન, અત્થકામાનુકમ્પતો;

અપિ નાસિયમાનેન, ભજિતબ્બો તથાવિધો.

૨૪૯. ઓરસં કતસમ્બન્ધં, તથા વંસક્કમાગતં;

રક્ખકો બ્યસનેહિ, મિત્તં ઞેય્યં ચતુબ્બિધં.

૨૫૦. પિયો ગરુ ભાવનિયો, વત્તા ચ વચનક્ખમો;

ગમ્ભિરઞ્ચ કથં કત્તા, ન ચટ્ઠાને નિયોજકો;

તં મિત્તં મિત્તકામેન, યાવજીવમ્પિ સેવિયં.

પિયો ગરુ ભાવનીયો, વત્તા ચ વચનક્ખમો;

ગમ્ભિરઞ્ચ કથં કત્તા, નો ચટ્ઠાને નિયોજકો;

તાદિસં મિત્તં સેવેય્ય, ભૂતિકામો વિચક્ખણો.