રાજકણ્ડ
૨૫૧. મહાજનં યો રઞ્જેતિ, ચતૂહિપિ વત્થૂહિ વા;
રાજાતિ વુચ્ચતે લોકે, ઇતિ સલ્લક્ખયે વિદ્વા.
૨૫૨. દાનઞ્ચ અત્થચરિયા, પિયવાચા અત્તસમં;
સઙ્ગહા ચતુરો ઇમે, મુનિન્દેન પકાસિતા.
દાનમ્પિ અત્થચરિયતઞ્ચ, પિયવાદિતઞ્ચ સમાનત્તતઞ્ચ;
કરિયચરિયસુસઙ્ગહં બહૂનં, અનવમતેન ગુણેન યાતિ સગ્ગં;
દાનઞ્ચ પેય્યવજ્જઞ્ચ, અત્થચરિયા ચ યા ઇધ;
સમાનત્તતા ચ ધમ્મેસુ, તત્થ તત્થ યથારહં;
એતે ખો સઙ્ગહા લોકે, રથસ્સાણીવ યાયતો.
૨૫૩. દાનં સીલં પરિચ્ચાગં, અજ્જવં મદ્દવં તપં;
અક્કોધં અવિહિંસઞ્ચ, ખન્તી ચ અવિરોધનં;
દસેતે ધમ્મે રાજાનો, અપ્પમત્તેન ધારય્યું.
૨૫૪. એકયામં સયે રાજા, દ્વિયા મઞ્ઞેવ પણ્ડિતો;
ઘરાવાસો તિયામોવ, ચતુયામો તુ યાચકો.
૨૫૫. અપુત્તકં ઘરં સુઞ્ઞં, રટ્ઠં સુઞ્ઞં અરાજકં;
અસિપ્પસ્સ મુખં સુઞ્ઞં, સબ્બસુઞ્ઞં દલિદ્દત્તં.
૨૫૬. ધનમિચ્છે વાણિજેય્ય, વિજ્જમિચ્છે ભજે સુતં;
પુત્તમિચ્છે તરુણિત્થિં, રાજામચ્ચં ઇચ્છાગતે.
૨૫૭. પક્ખીનં બલમાકાસો, મચ્છાનમુદકં બલં;
દુબ્બલસ્સ બલં રાજા, કુમારાનં રુદં બલં.
૨૫૮. ખમા જાગરિયુટ્ઠાનં, સંવિભાગો દયિક્ખણા;
નાયકસ્સ ગુણા એતે, ઇચ્છિતબ્બા સતં સદા.
૨૫૯. સકિં વદન્તિ રાજાનો, સકિં સમણબ્રાહ્મણા;
સકિં સપ્પુરિસા લોકે, એસ ધમ્મો સનન્તનો.
૨૬૦. અલસો ગીહિ કામભોગી ન સાધુ,
અસઞ્ઞતો પબ્બજિતો ન સાધુ;
રાજા ન સાધુ અનિસમ્મકારી,
યો પણ્ડિતો કોધનો તં ન સાધુ.
૨૬૧. આયં ખયં સયં જઞ્ઞા, કતાકતં સયં જઞ્ઞા;
નિગ્ગહે નિગ્ગહારહં, પગ્ગહે પગ્ગહારહં.
૨૬૨. માતા પુત્તકતં પાપં, સિસ્સકતં ગુરુ તથા;
રાજા રટ્ઠકતં પાપં, રાજકતં પુરોહિતો.
૨૬૩. અક્કોધેન જિને કોધં, અસાધું સાધુના જિને;
જિને કદરિયં દાનેન, સચ્ચેનાલિકવાદિનં.
૨૬૪. અદન્તદમનં દાનં, દાનં સબ્બત્થસાધકં;
દાનેન પિયવાચાય, ઉન્નમન્તિ નમન્તિ ચ.
અદન્તદમનં દાનં, અદાનં દન્તદૂસકં;
દાનેન પિયવાચાય, ઉન્નમન્તિ નમન્તિ ચ.
૨૬૫. દાનં સિનેહભેસજ્જં, મચ્છેરં દોસનોસધં;
દાનં યસસ્સીભેસજ્જં, મચ્છેરં કપણોસધં.
૨૬૬. ન રઞ્ઞા સમકં ભુઞ્જે, કામભોગં કુદાચનં;
આકપ્પં રસભુત્તં વા, માલાગન્ધવિલેપનં;
વત્થસબ્બમલઙ્કારં, ન રઞ્ઞા સદિસં કરે.
૨૬૭. ન મે રાજા સખા હોતિ, ન રાજા હોતિ સમકો;
એસો સામિકો મય્હન્તિ, ચિત્તે નિટ્ઠં સણ્ઠાપયે.
૨૬૮. નાતિદૂરે ભજે રઞ્ઞો, નચ્ચાસન્ને પવાતકે;
ઉજુકે નાતિનિન્ને ચ, ન ભજે ઉચ્ચમાસને;
છ દોસે વજ્જે સેવકો, અગ્ગીવ સંયતો તિટ્ઠે.
ન પચ્છતો ન પુરતો, નાપિ આસન્નદૂરતો;
ન કચ્છે નોપિ પટિવાતે, ન ચાપિ ઓણતુણ્ણતે;
ઇમે દોસે વિવજ્જેત્વા, એકમન્તં ઠિતા અહુ –
૨૬૯. જપ્પેન મન્તેન સુભાસિતેન,
અનુપ્પદાનેન પવેણિયા વા;
યથા યથા યત્થ લભેથ અત્થં,
તથા તથા તત્થ પરક્કમેય્ય.
૨૭૦. કસ્સકો વાણિજો મચ્ચો, સમણો સુતસીલ વા;
તેસુ વિપુલજાતેસુ, રટ્ઠમ્પિ વિપુલં સિયા.
૨૭૧. તેસુ દુબ્બલજાતેસુ, રટ્ઠમ્પિ દુબ્બલં સિયા;
તસ્મા સરટ્ઠં વિપુલં, ધારયે રટ્ઠભારવા.
૨૭૨. મહારુક્ખસ્સ ફલિનો, આમં છિન્દતિ યો ફલં;
રસઞ્ચસ્સ ન જાનાતિ, બીજઞ્ચસ્સ વિનસ્સતિ.
૨૭૩. મહારુક્ખૂપમં રટ્ઠં, અધમ્મેન પસાસતિ;
રસઞ્ચસ્સ ન જાનાતિ, રટ્ઠઞ્ચસ્સ વિનસ્સતિ.
૨૭૪. મહારુક્ખસ્સ ફલિનો, પક્કં છિન્દતિ યો ફલં;
રસઞ્ચસ્સ વિજાનાતિ, બીજઞ્જસ્સ ન નસ્સતિ.
૨૭૫. મહારુક્ખૂપમં રટ્ઠં, ધમ્મેન યો પસાસતિ;
રસઞ્ચસ્સ વિજાનાતિ, રટ્ઠઞ્ચસ્સ ન નસ્સતિ.