૩. અનેકત્થવગ્ગવણ્ણના

૭૭૭. ઇદાનિ સંકિણ્ણવગ્ગતો અનન્તરં ગાથાતો, ગાથાય અદ્ધતો, પાદતો ચાતિ ઇમેહિ તીહિ પકારેહિ અનેકત્થે નાનત્થે સમયાદિકે સદ્દે કમા કમતો પવક્ખામિ. એત્થ અનેકત્થવગ્ગે એકસ્સ ભૂતસદ્દાદિકસ્સ યા પુનરુત્તતા, સા થીપુન્નપુંસકસઙ્ખાતલિઙ્ગવિસેસત્થં કતા.

૭૭૮. સમવાયત્થાદિવાચકે બહવો સમયસદ્દે જાતિયા સઙ્ગય્હ ‘‘સમયો’’તિ એકવચનનિદ્દેસો કતો. તત્ર ‘‘કાલઞ્ચ સમયઞ્ચ ઉપાદાયા’’ત્યાદીસુ [દી. નિ. ૧.૪૪૭] સમવાયે પચ્ચયસામગ્ગિયં. ‘‘મહાસમયો પવનસ્મિં, દેવકાયા સમાગતા’’ત્યાદીસુ સમૂહે. ‘‘સમયોપિ ખો તે ભદ્દાલિ અપ્પટિવિદ્ધો’’ત્યાદીસુ [મ. નિ. ૨.૧૩૫] કારણે. ‘‘એકોયેવ ચ ખો ખણો ચ સમયો ચા’’ત્યાદીસુ [અ. નિ. ૮.૨૯] ખણે ઓકાસે. ‘‘અભિસમયત્થો’’ત્યાદીસુ પટિવેધે. ‘‘એકં સમયં ભગવા’’ત્યાદીસુ [દી. નિ. ૧.૧] કાલે. ‘‘સમ્મા માનાભિસમયા’’ત્યાદીસુ [મ. નિ. ૧.૨૮] પહાને. ‘‘અત્થાભિસમયા ધીરો’’ત્યાદીસુ લાભે [સં. નિ. ૧.૧૨૯]. ‘‘સમયપ્પવાદકે તિન્દુકાચિરે’’ત્યાદીસુ [મ. નિ. ૨.૨૦૮] દિટ્ઠિયં.

તત્થ સહકારીકારણતાય સન્નિજ્ઝં સમેતિ સમવેતીતિ સમયો, સમવાયો. સમં, સહ વા અવયવાનં અયનં પવત્તિ અવટ્ઠાનન્તિ સમયો, સમૂહો, યથા – સમુદાયોતિ અવયવસહાવત્થાનમેવ હિ સમૂહોતિ. અવસેસપચ્ચયાનં સમાગમે એતિ ફલં એતસ્મા ઉપ્પજ્જતિ પવત્તતિ ચાતિ સમયો, કારણં, યથા ‘‘સમુદાયો’’તિ. સમેતિસમાગચ્છતિ એત્થ મગ્ગબ્રહ્મચરિયં તદાધારપુગ્ગલેહીતિ સમયો, ખણો. અભિમુખં ઞાણેન સમ્મા એતબ્બો અવગન્તબ્બોતિ અભિસમયો, ધમ્માનં અવિપરીતો સભાવો. અભિમુખભાવેન સમ્મા એતિ ગચ્છતિ બુજ્ઝતીતિ અભિસમયો, ધમ્માનં અવિપરીતસભાવાવબોધો. સમેતિ એત્થ, એતેન વા સઙ્ગચ્છતિ સત્તો, સભાવધમ્મો વા સહજાતાદીહિ, ઉપ્પાદાદીહિ વાતિ સમયો, કાલો, ધમ્મપ્પવત્તિમત્તતાય અત્થતો અભૂતોપિ હિ કાલો ધમ્મપ્પવત્તિયા અધિકરણં વિય, કરણં વિય ચ પરિકપ્પનામત્તસિદ્ધેન રૂપેન વોહરીયતીતિ. સમસ્સ નિરોધસ્સ યાનં, સમ્મા વા યાનં અપગમોતિ સમયો, પહાનં. સમિતિ સઙ્ગતિ સમોધાનન્તિ સમયો, પટિલાભો, સમેતિ સમ્બન્ધો એતિ અત્તનો વિસયે પવત્તતિ, દળ્હગ્ગહણભાવતો વા સમ્પયુત્તા અયન્તિ પવત્તન્તિ સત્તા યથાભિનિવેસં એતેનાતિ સમયો, દિટ્ઠિ. દિટ્ઠિસંયોજનેન હિ સત્તા અતિવિય બજ્ઝન્તીતિ, એવં તસ્મિં તસ્મિં અત્થે સમયસદ્દસ્સ પવત્તિ વેદિતબ્બા. સમયસદ્દસ્સ અત્થુદ્ધારે અભિસમયસદ્દસ્સ ઉદાહરણં સોપસગ્ગો, અનુપસગ્ગો ચ સમયસદ્દો સમવાયાદ્યત્થવાચકો હોતીતિ દસ્સનત્થં. એવં સબ્બત્ર ઉદાહરણં તંતદત્થાનુરૂપનિબ્બચનાદયો દટ્ઠબ્બા.

૭૭૯. સણ્ઠાનં દીઘરસ્સાદિ. રૂપં રૂપાયતનં, જાતિ ખત્તિયાદિકુલં. છવિ બહિચમ્મં, પમાણં મરિયાદો. અક્ખરં અકારાદિ, યસો પરિવારો, કિત્તિ ચ. ગુણો સીલાદિ, તપનિયેપિ વણ્ણો.

૭૮૦. પાતિમોક્ખસ્સ ભિક્ખુભિક્ખુનીનં વસેન દુવિધસ્સ પાતિમોક્ખસ્સ ઉદ્દેસે ‘‘સઙ્ઘો ઉપોસથં કરેય્યા’’તિ [મહાવ. ૧૩૪]. પણ્ણત્તિયં ‘‘ઉપોસથો નામ નાગરાજા’’તિ [દી. નિ. ૨.૨૪૬]. ઉપવાસો વુત્તો. અટ્ઠઙ્ગો ‘‘પાણાતિપાતા વેરમણિ’’આદિ. ઉપોસથદિનં ‘‘અજ્જુપોસથો પન્નરસો’’ત્યાદીસુ [મહાવ. ૧૬૮].

૭૮૧-૭૮૨. રથઙ્ગં ચક્કદ્વયં. લક્ખણં ચક્કલક્ખણં. ‘‘મયા પવત્તિતં ચક્ક’’ન્ત્યાદીસુ [સુ. નિ. ૫૬૨] ધમ્મચક્કે. ઉરચક્કં નામ ખુરચક્કં ‘‘ચક્કં ભમતિ મત્થકે’’તિ [જા. ૧.૧.૧૦૪; ૧.૫.૧૦૦]. ‘‘ચતુચક્કં નવદ્વાર’’ન્ત્યાદીસુ [સં. નિ. ૧.૨૯] ઇરિયાપથચક્કે. ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, ચક્કાનિ, યેહિ સમન્નાગતાનં દેવમનુસ્સાનં ચતુચક્કં વત્તતી’’ત્યાદીસુ [અ. નિ. ૪.૧૩૧] સમ્પત્તિચક્કે. ‘‘પિતરા પવત્તિતં ચક્કં અનુવત્તેતી’’ત્યાદીસુ [અ. નિ. ૫.૧૩૨] ચક્કરતને. મણ્ડલં ‘‘અલાતચક્ક’’ન્ત્યાદીસુ ‘‘અસનિવિચક્ક’’ન્તિ [દી. નિ. ૩.૬૧; સં. નિ. ૨.૧૬૨] ચ. બલં થામો. કુલાલો કુમ્ભકારો, તસ્સ ભણ્ડે કુલાલચક્કન્તિ. આણાયં ‘‘ચક્કં વત્તયતિ પાણીન’’ન્તિ [જા. ૧.૭.૧૪૯]. આયુધે ચક્કાકારે આયુધે. દાનં દેય્યધમ્મો. રાસિ ખન્ધો. સદ્ધગાથાપિ ગાથાયેવ.

‘‘દણ્ડકા ચણ્ડવુટ્ઠ્યાદિ, પાદેહિ છહિ તીહિ તુ;

ગાથાતિ ચ પરત્થેવં, છન્દોસઞ્ઞા પકાસિતા.

અનન્તરોદિતં ચઞ્ઞ-મેતં સામઞ્ઞનામતો;

ગાથાઇચ્ચેવ નિદ્દિટ્ઠં, મુનિન્દવચને પના’’તિ [વુત્તોદય ૧૪-૧૫ ગાથા] હિ વુત્તં.

૭૮૩. ‘‘કિં તે વતં કિં પન બ્રહ્મચરિયં,

કિસ્સ સુચિણ્ણસ્સ અયં વિપાકો;

ઇદ્ધિજુતિબલવિરિયૂપપત્તિ,

ઇદઞ્ચ તે નાગ મહાવિમાનં.

અહઞ્ચ ભરિયા ચ મનુસ્સલોકે,

સદ્ધા ઉભો દાનપતી અહુમ્હ;

ઓપાનભૂતં મે ઘરં તદાસિ,

સન્તપ્પિતા સમણબ્રાહ્મણા ચ.

તં મે વતં તં પન બ્રહ્મચરિયં,

તસ્સ સુચિણ્ણસ્સ અયં વિપાકો;

ઇદ્ધિજુતિબલવિરિયૂપપત્તિ,

ઇદઞ્ચ મે ધીર મહાવિમાન’’ન્તિ [જા. ૨.૨૨.૧૫૯૨, ૧૫૯૩, ૧૫૯૫]

ઇમસ્મિં વિધુરપણ્ડિતજાતકે દાનસ્મિં આગતો.

‘‘તં ખો પન પઞ્ચસિખ બ્રહ્મચરિયં નેવ નિબ્બિદાય ન વિરાગાય યાવદેવ બ્રહ્મલોકૂપપત્તિયા’’તિ [દી. નિ. ૨.૩૨૯] ઇમસ્મિં મહાગોવિન્દસુત્તે અપ્પમઞ્ઞાસુ. ‘‘તયિદં બ્રહ્મચરિયં ઇદ્ધઞ્ચેવ ફીતઞ્ચ વિત્થારિકં બાહુજઞ્ઞં પુથુભૂતં યાવદેવ મનુસ્સેસુ સુપ્પકાસિત’’ન્તિ [દી. નિ. ૩.૧૭૪] પાસાદિકસુત્તે સિક્ખત્તયસઙ્ગહે સકલસ્મિં સાસને. ‘‘પરે અબ્રહ્મચારી ભવિસ્સન્તિ, મયમેત્થ બ્રહ્મચારિનો ભવિસ્સામા’’તિ [મ. નિ. ૧.૮૩] ઇમસ્મિં સલ્લેખસુત્તે મેથુના વિરતિયં.

‘‘કેન પાણિ કામદદો, કેન પાણિ મધુસ્સવો;

કેન તે બ્રહ્મચરિયેન, પુઞ્ઞં પાણિમ્હિ ઇજ્ઝતિ.

તેન પાણિ કામદદો, તેન પાણિ મધુસ્સવો;

તેન મે બ્રહ્મચરિયેન, પુઞ્ઞં પાણિમ્હિ ઇજ્ઝતી’’તિ [પે. વ. ૨૭૫]. –

ઇમસ્મિં અઙ્કુરપેતવત્થુમ્હિ વેય્યાવચ્ચે.

‘‘મયઞ્ચ ભરિયા નાતિક્કમામ,

અમ્હે ચ ભરિયા નાતિક્કમન્તિ;

અઞ્ઞત્ર તા બ્રહ્મચરિયં ચરામ,

તસ્મા હિ અમ્હં દહરા ન મિય્યરે’’તિ [જા. ૧.૧૦.૯૭]. –

મહાધમ્મપાલજાતકે સદારતુટ્ઠિયં.

‘‘એવં ખો તં, ભિક્ખવે, તિત્તિરિયં નામ બ્રહ્મચરિયં અહોસી’’તિ [ચૂળવ. ૩૧૧] ઇમસ્મિં તિત્તિરજાતકે પઞ્ચસીલે.

‘‘ઇદં ખો પન પઞ્ચસિખ બ્રહ્મચરિયં એકન્તનિબ્બિદાય વિરાગાય…પે… અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો’’તિ [દી. નિ. ૨.૩૨૯] મહાગોવિન્દસુત્તેયેવ અરિયમગ્ગે.

‘‘હીનેન બ્રહ્મચરિયેન, ખત્તિયે ઉપપજ્જતિ;

મજ્ઝિમેન ચ દેવત્તં, ઉત્તમેન વિસુજ્ઝતી’’તિ [જા. ૧.૮.૭૫]. –

નિમિજાતકે અત્તદમનવસેન કતે અટ્ઠઙ્ગુપોસથે.

‘‘અભિજાનામિ ખો પનાહં, સારિપુત્ત, ચતુરઙ્ગસમન્નાગતં બ્રહ્મચરિયં ચરિત્વા તપસ્સિ સુદં હોમી’’તિ [મ. નિ. ૧.૧૫૫] લોમહંસસુત્તે ધિતિસઙ્ખાતે વીરિયે.

૭૮૪. સભાવો અવિપરીતત્થો. પરિયત્તિ પરિયાપુણિતબ્બા વિનયાભિધમ્મસુત્તન્તા. ઞાયો યુત્તિ, સપ્પટિપદા વા મગ્ગાદયો. ઞેય્યે સઙ્ખારવિકારલક્ખણનિબ્બાનપઞ્ઞત્તિવસેન પઞ્ચવિધે ઞેય્યે. નિસ્સત્તતા સત્તસભાવસ્સ અભાવતા. આપત્તિયં ‘‘પારાજિકં ધમ્મ’’ન્તિ. ‘‘સહ ધમ્મેન નિગ્ગય્હા’’ત્યાદીસુ કારણે. આદિના સમયઞ્ઞૂપમાહિંસાદીસુપિ ધમ્મો.

૭૮૫. પયોજનં ફલં. સદ્દાભિધેય્યે સદ્દત્થે. વુડ્ઢિયં વડ્ઢને. વત્થુમ્હિ દબ્બે. નાસે વિનાસે. પચ્છિમપબ્બતે અત્થગિરિમ્હિ. નિવત્તિવિસયુપ્પત્તિસભાવાદીસુપિ.

૭૮૬. યેભુય્યતા બાહુલ્યતા. અબ્યામિસ્સં અસમ્મિસ્સં. વિસંયોગે વિપ્પયોગે. દળ્હત્થે દળ્હસદ્દસ્સ અત્થે. અનતિરેકે અતિરેકાભાવે. અનવસેસમ્હિ સબ્બસ્મિં, તં કેવલવચનં તીસુ લિઙ્ગેસુ.

૭૮૭. પટલં ‘‘દિગુણં સઙ્ઘાટિં પારુપિત્વા’’ત્યાદીસુ [મહાવ. ૩૪૮]. ‘‘વયોગુણા અનુપુબ્બં જહન્તી’’તિ [સં. નિ. ૧.૪] રાસિમ્હિ. ‘‘સતગુણા દક્ખિણા પાટિકઙ્ખિતબ્બા’’તિ [મ. નિ. ૩.૩૭૯] આનિસંસે. બન્ધનં કામગુણં. અપ્પધાને વિસેસને. જિયાય ધનુનો.

૭૮૮-૭૮૯. રુક્ખાદો દુમાદિમ્હિ. વિજ્જમાને ભૂતગુણે. અરહન્તે ‘‘યો ચ કાલઘસો ભૂતો, સભૂતપચિનિં પચી’’તિ [જા. ૧.૨.૧૯૦]. ખન્ધપઞ્ચકે ‘‘ભૂતમિદં, સારિપુત્ત, સમનુપસ્સથા’’તિ [મ. નિ. ૧.૪૦૧]. સત્તે પાણિમ્હિ. મહાભૂતે પથવાદિકે. અમનુસ્સો દેવરક્ખસાદિ. વિજ્જમાનત્થવજ્જિતે રુક્ખાદો નારિયં ન ભવતિ, વિજ્જમાનત્થે, પન અતીતાદીસુ ચ વાચ્ચલિઙ્ગો. પત્તે સમ્પત્તે. સમે તુલ્યત્થે.

૭૯૦. સજ્જને સપ્પુરિસે.

૭૯૧. પદપૂરણે ‘‘સુત્તન્ત વનન્તા’’ત્યાદીસુ. દેહાવયવે ‘‘અન્તં અન્તગુણ’’ન્ત્યાદીસુ [ખુ. પા. ૩.દ્વત્તિંસાકાર]. દેહો ચ અવયવો ચાતિ એકે. કોટ્ઠાસે ‘‘અયમેકો અન્તો’’ત્યાદીસુ [અ. નિ. ૬.૬૧]. લામકં નિહીનકં.

૭૯૨. નિકાયો સધમ્મીનં ગણો. સન્ધિ પટિસન્ધિ. સામઞ્ઞે વિસેસાધારે. પસૂતિ માતુકુચ્છિતો નિક્ખમનં, કુલં ખત્તિયાદિકુલં. ભવો ભવનક્રિયા. વિસેસ્યો ઉપાધિ, યસ્સ વસેન ભિન્નેસુ સબલાદીસુ અભિન્ના ધીસદ્દા વત્તન્તે. સુમનાયં માલતિયં. સઙ્ખતલક્ખણે સઙ્ખતધમ્માનં લક્ખણે.

૭૯૩. ભવભેદો કામભવાદિ. પતિટ્ઠાયં નિસ્સયે. નિટ્ઠા નિપ્ફત્તિ. અજ્ઝાસયો અધિપ્પાયો. બુદ્ધિ ઞાણં. વાસટ્ઠાનં વસનટ્ઠાનં. વિસરત્તં વિસરણભાવો. ‘‘વિસદત્થે’’તિપિ પાઠો, તદા સદધાતુસ્સ વિસરણત્થતા દટ્ઠબ્બા.

૭૯૪. ફલે સોતાપત્તાદિકે. અનિચ્ચાદિઅનુપસ્સના વિપસ્સના નામ. મગ્ગે સોતાપત્તિમગ્ગાદિકે.

૭૯૫. કમ્મારુદ્ધનં કમ્મારાનં ઉદ્ધનં, કમ્મારાનં યથા ઉક્કાતિ. અઙ્ગારકપલ્લં અઙ્ગારાનં ભાજનં. દીપિકા નામ મધુચ્છિટ્ઠાદિમયા પદીપકિચ્ચકારિકા. સુવણ્ણકારમૂસા મત્તિકમયા એકા ભાજનવિકતિ. વાયુનો વેગે ચ ઉક્કાસદ્દો, યો ‘‘દેવદુદ્રભી’’તિ વુત્તો.

૭૯૬. કેસોહારણં કેસાનં લવનં. જીવિતવુત્તિ જીવિતસ્સ વત્તનં. વપનં બીજસ્સ વપનં. વાપસમકરણં વપિતસ્સ બીજસ્સ સમકરણં. પવુત્તભાવો બન્ધના મુત્તિ.

૭૯૭-૭૯૮. સુતો વિસ્સુતે પાકટે. અવધારિતે ઉપલક્ખિતે. ઉપચિતે રાસીકતે. અનુયોગો પુચ્છા. કિલિન્ને તિન્તે. સોતવિઞ્ઞેય્યં સદ્દાયતનં. સત્થં સદ્દસત્થાદિ, સુતનામકો વા એકો સત્થવિસેસો. એતેસુ દ્વીસુ અત્થેસુ સુતં નપુંસકં. પુત્તે સુતો પુલ્લિઙ્ગો, રાજિનિપિ સુતો.

૭૯૯. યુગે કતાદિચતુક્કે. લેસો અનુમાનઞાણવિસયો. પઞ્ઞત્તિયં ‘‘કપ્પત્થેરો’’તિ. પરમાયુમ્હિ ‘‘કપ્પં સગ્ગમ્હિ મોદતી’’તિ. અઞ્ઞત્ર કપ્પાદીસુ પુલ્લિઙ્ગે. સદિસે પન તીસુ લિઙ્ગેસુ. સમણવોહારો વિનયાગતો સમણાનં વોહારો. કપ્પબિન્દુ ચીવરે કતબિન્દુ. સમન્તત્તે સમન્તભાવે. અન્તરકપ્પો મહાકપ્પસ્સ અસીતિમો ભાગો. આદિસદ્દેન અસઙ્ખ્યેય્યમહાકપ્પે સઙ્ગણ્હાતિ. તક્કે વિતક્કે. વિધિ વિધાનં.

૮૦૦. વિરતિ વિરતિત્તયં. સપથો અક્કોસો. તચ્છે તથભાવે. અરિયસચ્ચમ્હિ દુક્ખસચ્ચાદિકે. દિટ્ઠિ મિચ્છાદિટ્ઠિ.

૮૦૧. સઞ્જાતિદેસો ‘‘કમ્બોજો અસ્સાયતન’’ન્તિ. વાસટ્ઠાનં નિવાસટ્ઠાનં ‘‘દેવાનં દેવાયતન’’ન્તિ. આકરોતિ યત્થ સુવણ્ણરજતાદયો ઉપ્પજ્જન્તિ. સમોસરણટ્ઠાનં બહૂનં સન્નિપાતટ્ઠાનં. પદપૂરણે ‘‘કમ્માયતનં, સિપ્પાયતન’’ન્તિ.

૮૦૨. વત્થં અમ્બરં. અઞ્ઞો યો સકો ન હોતિ. ઓધિ મરિયાદો. ભેદો વિસેસો. મનસિપિ ચિત્તેપિ.

૮૦૩. વિપાકે ઇટ્ઠવિપાકે કુસલો. અનવજ્જાદીસુ વાચ્ચલિઙ્ગિકો.

૮૦૪. દ્રવો મધ્વાદિ. મધુરાદીસુ છસુ રસેસુ. પારદો સૂતો. સિઙ્ગારાદો નવ નાટ્યરસે. રસરત્તમંસમેદટ્ઠિસુક્કટ્ઠિમિઞ્જવસેન સત્ત ધાતવો, તબ્ભેદે. કિચ્ચે ફસ્સાદિધમ્માનં સઙ્ઘટ્ટનાદિકિચ્ચે. સમ્પત્તિ તેસંયેવ.

૮૦૫. બોધિસદ્દો ઞાણદ્વયે નારિયં, બોધિરાજકુમારાદિપઞ્ઞત્તિયં પુમે. અસ્સત્થરુક્ખે પુમિત્થિયં.

૮૦૬. યેન કત્તુભૂતેન યો કમ્મભૂતો નિચ્ચસેવિતો, તત્થાપિ કમ્મભૂતે. વિસયો અનઞ્ઞથાભાવો. જનપદે કુરુઆદિકે. ગોચરે તબ્બહુલાચારે.

૮૦૭. સત્તાયં વિજ્જમાનતાયં.

૮૦૮. બન્ધવે સો પુમે. અત્તનિ સં નપુંસકે. ધનસ્મિં સો સં અનિત્થિયં. સુનખે સા પુમે વુત્તો. અત્તનિયે સો તિલિઙ્ગિકો.

૮૦૯. છવિસમ્પત્તિયં છવિયા સમ્પત્તિયં.

૮૧૦. જામાતા ધીતુસામિકો. મન્દપ્પિયે અપ્પપિયે વરં અબ્યયં.

૮૧૧. મકુલે અવિકાસસમ્પત્તે. નેત્તિંસાદિપિધાને ખગ્ગાદીનં ગેહે.

૮૧૨. પિતામહો બ્રહ્મા. પિતૂસુ માતાપિતૂસુ. તથા પક્ખન્તરે. તપસિ સીલે.

૮૧૩-૮૧૪. મજ્ઝબન્ધે ઉરોબન્ધને. પકોટ્ઠો કપ્પરસ્સાધોભાગો. કચ્છબન્ધનં અધોમ્બરસ્સ દળ્હબન્ધનં. મેખલાયઞ્ચાતિ કચ્છા ચતૂસ્વત્થેસુ. કચ્છો લતાદીસુ. કચ્છો બાહુમૂલમ્હિ પરૂળ્હકચ્છનખલોમે, ‘‘કચ્છેહિ સેદા મુઞ્ચન્તી’’તિ. અનૂપો બહૂદકદેસો.

૮૧૫. માનં તુલાપત્થઙ્ગુલીહિ. પમાતરિ પમાણસ્સ કત્તરિ.

૮૧૬. દબ્બં ધનં. અત્તભાવો પઞ્ચક્ખન્ધસમૂહો. પાણો જીવિતિન્દ્રિયં. દબ્બાદીસુ ચતૂસુ સત્તં. સત્તાયં વિજ્જમાનતાયં સત્તા. જને સત્તો. સો સત્તસદ્દો, આસત્તે લગ્ગિતે તિલિઙ્ગિકો.

૮૧૭. સેમ્હાદો તિદોસે. રસરત્તાદિ પુબ્બેવુત્તો. પભાદિકે રૂપધાતુમ્હિ. ચક્ખાદિકે વિસયધાતુમ્હિ.

૮૧૮. અમચ્ચાદિકા સત્ત પકતિયો વુત્તા. સત્તાદિસામ્યવત્થા સત્તરજતમભૂતાનં તિણ્ણં ગુણાનં સામ્યવત્થા. પચ્ચયા ણપચ્ચયાદિતો પઠમે પઠમસણ્ઠિતે કરોત્યાદિધાતુમ્હિ.

૮૧૯. પરિત્તાણં રક્ખણં. વત્થુમ્હિ ઓકાસે. તલ્લઞ્છનં પાદસ્સ ઠાનં.

૮૨૦. લોહમુગ્ગરે લોહમયે મુગ્ગરે. તાળાદિકે સમ્મતાળકંસતાળાદિકે. કઠિને કક્ખળે.

૮૨૧. મક્ખિકા નીલમક્ખિકાદિકા. તાસં ભેદા સવિસા મધુકતા પિઙ્ગલમક્ખિકા. મધુમ્હિ ખુદ્દં અપ્પકાદીસુ ચતૂસ્વત્થેસુ વત્તમાનં તીસુ લિઙ્ગેસુ. અધમો નિહીનો. કપણો એકચારી.

૮૨૨. તક્કે ગોરસવિસેસે. મરણલિઙ્ગે મરણઞાપકલક્ખણે. અસુભે, સુભે ચાતિ ચતૂસ્વત્થેસુ અરિટ્ઠં. આસવો મજ્જવિસેસો. ફેણિલદ્દુમો ‘‘બડી-ય્ौ-ખો’’.

૮૨૩. ગેહાનં દારુબન્ધપ્પયોજનં પીઠિકા નામ. પક્ખન્દદ્વયસ્સ, કણ્ણિકાદીનઞ્ચ નિસ્સયભૂતા પીઠિકા.

૮૨૪. મિત્તાકારે અમિત્તસ્સાપિ મિત્તસણ્ઠાને. બલે, રાસિમ્હિ, વિપત્તિયઞ્ચ, ‘‘બલસ્સ રાસી’’તિપિ એકે.

૮૨૫. ખન્ધે રૂપક્ખન્ધે. ભવે રૂપભવે. નિમિત્તમ્હિ કારણે. વપુ સરીરં.

૮૨૬. વત્થુકિલેસકામેસૂતિ વત્થુકામકિલેસકામેસુ. મદને મારદેવપુત્તે. રતે મેથુને. નિકામે ઇચ્છારહિતે કામં નપુંસકે. અનુઞ્ઞાયં કામમબ્યયં ભવે.

૮૨૭. વજ્જભણ્ડમુખે વીણાદોણિમુખે. માતઙ્ગસ્સ હત્થિનો કરકોટિ હત્થગ્ગં.

૮૨૮. રમ્ભો સઠ્યં, કેતવન્ત્યત્થો. અસચ્ચં મુસા. અયોઘનં યેન પહરતિ. ગિરિસિઙ્ગમ્હિ ગિરગ્ગે. સીરઙ્ગે ફાલઙ્ગે. યન્તે કૂટયન્તે.

૮૩૦. પટિવાક્યે પટિવચને. ઉત્તરાસઙ્ગે ઉપરિવત્થે. સેટ્ઠાદીસુ ઉત્તરો તીસુ, પરસ્મિં ઉપરિસ્મિઞ્ચ ઈરિતો.

૮૩૧. વિમુત્તિ અરહત્તફલં મગ્ગનિબ્બાનાનિપિ.

૮૩૨. સઙ્ખતે પચ્ચયાભિસઙ્ખતે ધમ્મે. પુઞ્ઞાભિસઙ્ખારો, અપુઞ્ઞાભિસઙ્ખારો, આનેઞ્જાભિસઙ્ખારોતિ પુઞ્ઞાભિસઙ્ખારાદિ. પયોગો ઉસ્સાહો. કાયસઙ્ખારો, વચીસઙ્ખારો, ચિત્તસઙ્ખારોતિ કાયસઙ્ખારાદિ. અભિસઙ્ખરણં અભિસઙ્ખરણક્રિયા.

૮૩૩. તબ્ભાવે દિટ્ઠિસહગતં.

૮૩૪. પતિરૂપે યુત્તે. છાદિતે તિણાદીહિ. રહો સુઞ્ઞટ્ઠાનં. પઞ્ઞત્તિયં છન્નો ભિક્ખુ, પઞ્ઞત્તિયંયેવ પુમે.

૮૩૫. બુદ્ધચક્ખુ બુદ્ધાનં ચક્ખુ. સમન્તચક્ખુ સબ્બઞ્ઞુતઞાણં. ધમ્મચક્ખુ હેટ્ઠામગ્ગત્તયે ઞાણં.

૮૩૬. અભિક્કમો અભિક્કમનીયો.

૮૩૭. વેવચનં અભિન્નત્થો સદ્દો. પકારસ્મિં ભેદે. અવસરો અવકાસો.

૮૩૮. ચિત્તકમ્મં ચિત્તકારાનં કમ્મં. વિચિત્તે નાનાવિધે. પઞ્ઞત્તિયં ચિત્તો ધનુધરોયેવ. ચિત્તમાસો પુણ્ણેન્દુયુત્તેન ચિત્તેન નક્ખત્તેન લક્ખિતો માસો. તારન્તરે ચિત્તનક્ખત્તે. થિયં નારિયં.

૮૩૯. સામલે નીલે. સયમત્થે સયંસદ્દસ્સ અત્થે. સારિવા ઉપાસકા.

૮૪૦. ‘‘પુમે’’ત્યાદિના પુબ્બદ્ધેન ગુરુસદ્દસ્સ અત્થા વુત્તા, અપરદ્ધેન ગરુસદ્દસ્સ, ‘‘એકદેસેકત્તમનઞ્ઞંવે’’તિ ન્યાયેન દ્વિન્નમ્પિ એકત્તમઞ્ઞમાનેન ગાથાનેકત્થવગ્ગે કથિતા. મહન્તે બહુત્તે. દુજ્જરે જીરાપેતુમસક્કુણેય્યે, દુક્કરે વા.

૮૪૧. અચ્ચિતે પૂજિતે. ખિન્ને કિલમથપ્પત્તે. સમિતે ઉપસમિતે.

ગાથાનેકત્થવગ્ગવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

૮૪૨. વિસુદ્ધિદેવો, સમ્મુતિદેવો, ઉપપત્તિદેવો ચાતિ વિસુદ્ધિદેવાદિ. નભં આકાસો.

તરુણાદીસુ તીસ્વત્થેસુ માણવો.

૮૪૩. આદ્યત્થાદીસુ અગ્ગં. વરે સેટ્ઠે તીસુ.

પચ્ચનીકો સત્તુ. અઞ્ઞે અઞ્ઞત્થે. પચ્છાભાગે ‘‘ધાતુલિઙ્ગેહિ પરા પચ્ચયા’’તિ.

૮૪૪. યોનિ ઇત્થીનં યોનિમગ્ગો. કામો ઇચ્છા. સિરી પઞ્ઞા, પુઞ્ઞો ચ. ઇસ્સરં પભુતા. ધમ્મો સીલાદિ. ઉય્યામો વીરિયં. યસો પરિવારો, કિત્તિ ચ.

૮૪૫. સમઙ્ગિનિ સમન્નાગતે.

૮૪૬. ઠિતિ ઠાનક્રિયા.

૮૪૮. ખન્ધકોટ્ઠાસો અણ્ડજાદિચતુક્કં. પસ્સાવમગ્ગો ઇત્થીનં યોનિ. સો પુલ્લિઙ્ગો. કૂલે તીરે.

૮૪૯. નાગોતુનાગસદ્દો તુ. ઉરગે સપ્પે, હત્થિનિ ચ.

૮૫૦. સઙ્ખ્યા ગણના. ‘‘અઞ્ઞત્થે’’ત્યેકે વદન્તિ.

૮૫૧. ભે નક્ખત્તવિસેસે. સન્તિકે સમીપે. મૂલમૂલે લોભાદિકે. પાભતે મૂલધને. અંસો સરીરાવયવો. પકણ્ડે રુક્ખાદીનં સરીરે.

૮૫૨. કમ્મે ક્રિયાયં. વિકોપનં વિદ્ધંસનં.

૮૫૩. પચ્છાતાપો વિપ્પટિસારો. અનુબન્ધો પુનપ્પુનં પવત્તનં. રાગાદો સત્તકે. માતઙ્ગસ્સ મુદ્ધનિ પિણ્ડદ્વયે કુમ્ભો.

૮૫૪. ખગ્ગકોસે ખગ્ગપિધાને. પટિચ્છદે સમન્તતો છાદને. સારમ્ભે કોલાહલે.

૮૫૫. કાલવિસેસો દસચ્છરકાલો. નિબ્યાપારટ્ઠિતિ અચિરટ્ઠિતિ, અચિરટ્ઠિતીતિ દસચ્છરતોપિ ઊનટ્ઠિતિ.

ઉપ્પત્તિભૂમિ જાતિભૂમિ.

૮૫૬. કબળીકારાહારાદીસુ ચતૂસુ.

૮૫૭. સદ્ધાય અપરપ્પચ્ચયે. ચીવરાદીસુ ચતૂસુ. આધારો નિસ્સયો.

દિબ્બવિહારો, અરિયવિહારો, બ્રહ્મવિહારો ચાતિ દિબ્બવિહારાદિ. સુગતાલયે ભિક્ખૂનમાવાસે.

૮૫૮. સમત્તને નિટ્ઠાયં. ચકારેન નિયમાદિકે સઙ્ગણ્હાતિ.

સઙ્ગે લગ્ગે. કામાદો ચતુક્કે.

૮૫૯. સપ્પફણઙ્ગેસૂતિ સપ્પસ્સ ફણે, અઙ્ગે ચ સરીરે. કોટિલ્લે કુટિલતાય. ભુઞ્જનં ભોજનક્રિયા.

ભૂમિભાગે રાજઙ્ગણાદિમ્હિ. કિલેસે સંકિલેસે. મલે રાગાદિકે.

૮૬૦. ધનાદિદપ્પેતિ ધનાદિકે પટિચ્ચ ઉપ્પન્ને દપ્પે.

નિમિત્તે કારણે. છલે સઠ્યે.

૮૬૧. સો પુલ્લિઙ્ગો. પરમત્તનિ દિટ્ઠીનં ગાહલદ્ધે અત્તનિ. થમ્ભસ્મિં ગેહાદીનં થમ્ભે. બલસજ્જનં યુદ્ધકાલે બલસ્સ સજ્જનં.

૮૬૨. કુસૂલો ધઞ્ઞાદીનં ગેહં.

સોપાનઙ્ગમ્હિ સોપાનસીસે.

૮૬૩. નિય્યાસે સિલેસે. સેખરે સીસે. નાગદન્તકે ભિત્તિઆદીસુ પવેસિતે નાગદન્તાકારે દણ્ડે.

સિખણ્ડો પિઞ્છં. તૂણીરે ઉસુનિધિમ્હિ. નિકરે સમૂહે.

૮૬૪. સંયતકેસેસુ બન્ધિતકેસેસુ.

કમ્બુ જલજન્તુવિસેસો. નલાટટ્ઠિ નલાટે જાતટ્ઠિ. ગોપ્ફકે પાદગણ્ઠિમ્હિ.

૮૬૫. કાલે પઞ્ચદસીદિવસપરિમાણે. સાધ્યે પત્તસાધનીયે. સખી સહાયો. વાજો પત્તં. પઙ્ગુળો પીઠસમ્પી.

દેસે દેસવિસેસે. અણ્ણવે સમુદ્દે, એતે પુમે. સો સિન્ધુસદ્દો સરિતાયં નદિયં ભવે.

૮૬૬. કરેણુસદ્દો ગજે હત્થિમ્હિ, પુરિસે પુલ્લિઙ્ગે વત્તતિ. હત્થિનિયં તુ ઇત્થિયં.

રતને રતનવિસેસે. મણિવેધો નામ યં લોકે ‘‘ચિન’’ ઇતિ વુચ્ચતિ. ઇન્દહેતિ ઇન્દાવુધો.

૮૬૭. કોટિયં અન્તે. વાદિત્તવાદને વીણાદિવાદિત્તવાદનોપાયે.

‘‘કોણો વજ્જપ્પભેદે ચ,

કોણો સેલગુળે ઇજે;

વીણાદિવાદનોપાયે,

એકદેસે ગતસ્સ ચે’’તિ. –

તિકણ્ડસેસો [તિકણ્ડસેસ ૩.૩.૧૨૫].

૮૬૮. વણિપ્પથે વાણિજાનં વોહારકમ્મપથે. વેદે વેદવિસેસે, વાણિજેપિ નિગમો.

વિવાદાદો ‘‘વિવાદાધિકરણ’’ [પાચિ. ૩૯૪] ન્ત્યાદીસુ. આધારો કારકવિસેસો, નિસ્સયો ચ. કારણે ‘‘યત્વાધિકરણમેન’’ન્તિ [ધ. સ. ૧૩૫૪].

૮૬૯. પસુમ્હિ ગોણે. વસુધા પથવી. વાચા વચનં. આદિના સગ્ગરંસિવજિરચન્દજલાદયો ગહિતા.

હરિતે સુકપત્તસદિસે વણ્ણવિસેસે. વાસુદેવે કણ્હે.

૮૭૦. આયત્તે નિસ્સયે.

કણ્ણપૂરો કણ્ણાલઙ્કારો. સેખરે અગ્ગે. એતે દ્વિન્નમ્પિ અત્થા.

૮૭૧. વિજ્જુયં ચઞ્ચલાયં. ઇત્થિપુરિસે પુરિસિત્થિયં.

કોણે અસ્સે. સઙ્ખ્યાવિસેસો ‘‘કોટિપકોટી’’ત્યાદીસુ. ઉક્કંસે પરિયોસાને.

૮૭૨. જાલા અગ્ગિજાલા. અગ્ગં કોટિ.

નારી આસીસદ્દો સપ્પદાઠાયં. ઇટ્ઠસ્સ વત્થુનો આસીસનાયં પત્થનાયમ્પિ ઇત્થી એવ.

૮૭૩. વિલીનતેલે વિસરણતેલે. વસગા વસં ગચ્છન્તી નારી. વઞ્ચ્યગાવી અનવચ્છા સોરભેયી.

અભિલાસે ઇચ્છાયં. કિરણે રંસિમ્હિ. અભિસઙ્ગે લગ્ગને.