૫. બલસુત્તં

૫. ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, બલાનિ. કતમાનિ ચત્તારિ? પઞ્ઞાબલં, વીરિયબલં, અનવજ્જબલં, સઙ્ગાહબલં. કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાબલં? યે ધમ્મા કુસલા કુસલસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અકુસલા અકુસલસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સાવજ્જા સાવજ્જસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અનવજ્જા અનવજ્જસઙ્ખાતા યે ધમ્મા કણ્હા કણ્હસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સુક્કા સુક્કસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સેવિતબ્બા સેવિતબ્બસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અસેવિતબ્બા અસેવિતબ્બસઙ્ખાતા યે ધમ્મા નાલમરિયા નાલમરિયસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અલમરિયા અલમરિયસઙ્ખાતા, ત્યાસ્સ ધમ્મા પઞ્ઞાય વોદિટ્ઠા હોન્તિ વોચરિતા. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાબલં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, વીરિયબલં? યે ધમ્મા અકુસલા અકુસલસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સાવજ્જા સાવજ્જસઙ્ખાતા યે ધમ્મા કણ્હા કણ્હસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અસેવિતબ્બા અસેવિતબ્બસઙ્ખાતા યે ધમ્મા નાલમરિયા નાલમરિયસઙ્ખાતા, તેસં ધમ્માનં પહાનાય છન્દં જનેતિ વાયમતિ વીરિયં આરભતિ ચિત્તં પગ્ગણ્હાતિ પદહતિ. યે ધમ્મા કુસલા કુસલસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અનવજ્જા અનવજ્જસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સુક્કા સુક્કસઙ્ખાતા યે ધમ્મા સેવિતબ્બા સેવિતબ્બસઙ્ખાતા યે ધમ્મા અલમરિયા અલમરિયસઙ્ખાતા, તેસં ધમ્માનં પટિલાભાય છન્દં જનેતિ વાયમતિ વીરિયં આરભતિ ચિત્તં પગ્ગણ્હાતિ પદહતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વીરિયબલં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, અનવજ્જબલં? ઇધ, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો અનવજ્જેન કાયકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ, અનવજ્જેન વચીકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ, અનવજ્જેન મનોકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અનવજ્જબલં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, સઙ્ગાહબલં? ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, સઙ્ગહવત્થૂનિ – દાનં, પેય્યવજ્જં, અત્થચરિયા, સમાનત્તતા. એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, દાનાનં યદિદં ધમ્મદાનં. એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, પેય્યવજ્જાનં યદિદં અત્થિકસ્સ ઓહિતસોતસ્સ પુનપ્પુનં ધમ્મં દેસેતિ. એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, અત્થચરિયાનં યદિદં અસ્સદ્ધં સદ્ધાસમ્પદાય સમાદપેતિ નિવેસેતિ પતિટ્ઠાપેતિ, દુસ્સીલં સીલસમ્પદાય… પે… મચ્છરિં ચાગસમ્પદાય…પે… દુપ્પઞ્ઞં પઞ્ઞાસમ્પદાય સમાદપેતિ નિવેસેતિ પતિટ્ઠાપેતિ. એતદગ્ગં, ભિક્ખવે, સમાનત્તતાનં યદિદં સોતાપન્નો સોતાપન્નસ્સ સમાનત્તો, સકદાગામી સકદાગામિસ્સ સમાનત્તો, અનાગામી અનાગામિસ્સ સમાનત્તો, અરહા અરહતો સમાનત્તો. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સઙ્ગાહબલં. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારિ બલાનિ.

‘‘ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, ચતૂહિ બલેહિ સમન્નાગતો અરિયસાવકો પઞ્ચ ભયાનિ સમતિક્કન્તો હોતિ. કતમાનિ પઞ્ચ? આજીવિકભયં, અસિલોકભયં, પરિસસારજ્જભયં, મરણભયં, દુગ્ગતિભયં. સ ખો સો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘નાહં આજીવિકભયસ્સ ભાયામિ. કિસ્સાહં આજીવિકભયસ્સ ભાયિસ્સામિ? અત્થિ મે ચત્તારિ બલાનિ – પઞ્ઞાબલં, વીરિયબલં, અનવજ્જબલં, સઙ્ગાહબલં. દુપ્પઞ્ઞો ખો આજીવિકભયસ્સ ભાયેય્ય. કુસીતો આજીવિકભયસ્સ ભાયેય્ય. સાવજ્જકાયકમ્મન્તવચીકમ્મન્તમનોકમ્મન્તો આજીવિકભયસ્સ ભાયેય્ય. અસઙ્ગાહકો આજીવિકભયસ્સ ભાયેય્ય. નાહં અસિલોકભયસ્સ ભાયામિ…પે… નાહં પરિસસારજ્જભયસ્સ ભાયામિ…પે… નાહં મરણભયસ્સ ભાયામિ…પે… નાહં દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયામિ. કિસ્સાહં દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયિસ્સામિ? અત્થિ મે ચત્તારિ બલાનિ – પઞ્ઞાબલં, વીરિયબલં, અનવજ્જબલં, સઙ્ગાહબલં. દુપ્પઞ્ઞો ખો દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયેય્ય. કુસીતો દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયેય્ય. સાવજ્જકાયકમ્મન્તવચીકમ્મન્તમનોકમ્મન્તો દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયેય્ય. અસઙ્ગાહકો દુગ્ગતિભયસ્સ ભાયેય્ય. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, ચતૂહિ બલેહિ સમન્નાગતો અરિયસાવકો ઇમાનિ પઞ્ચ ભયાનિ સમતિક્કન્તો હોતી’’તિ. પઞ્ચમં.