૬. વિમોક્ખસુત્તં
૬૬. ‘‘અટ્ઠિમે, ભિક્ખવે, વિમોક્ખા. કતમે અટ્ઠ? રૂપી રૂપાનિ પસ્સતિ. અયં પઠમો વિમોક્ખો.
‘‘અજ્ઝત્તં અરૂપસઞ્ઞી, બહિદ્ધા [અરૂપસઞ્ઞી એકો બહિદ્ધા (સ્યા. પી. ક.) દી. નિ. ૨.૧૨૯; દી. નિ. ૩.૩૩૮, ૩૫૮; અ. નિ. ૮.૧૧૯; મ. નિ. ૨.૨૪૮ પસ્સિતબ્બં] રૂપાનિ પસ્સતિ. અયં દુતિયો વિમોક્ખો.
‘‘સુભન્તેવ અધિમુત્તો હોતિ. અયં તતિયો વિમોક્ખો.
‘‘સબ્બસો રૂપસઞ્ઞાનં સમતિક્કમા પટિઘસઞ્ઞાનં અત્થઙ્ગમા નાનત્તસઞ્ઞાનં અમનસિકારા ‘અનન્તો આકાસો’તિ આકાસાનઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં ચતુત્થો વિમોક્ખો.
‘‘સબ્બસો આકાસાનઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ ‘અનન્તં વિઞ્ઞાણ’ન્તિ વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં પઞ્ચમો વિમોક્ખો.
‘‘સબ્બસો વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં સમતિક્કમ્મ ‘નત્થિ કિઞ્ચી’તિ આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં છટ્ઠો વિમોક્ખો.
‘‘સબ્બસો આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં સત્તમો વિમોક્ખો.
‘‘સબ્બસો નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં સમતિક્કમ્મ સઞ્ઞાવેદયિતનિરોધં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં અટ્ઠમો વિમોક્ખો. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, અટ્ઠ વિમોક્ખા’’તિ. છટ્ઠં.