૧૦. આનિસંસવગ્ગો

૧. પાતુભાવસુત્તં

૯૬. ‘‘છન્નં, ભિક્ખવે, પાતુભાવો દુલ્લભો લોકસ્મિં. કતમેસં છન્નં? તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પાતુભાવો દુલ્લભો લોકસ્મિં, તથાગતપ્પવેદિતસ્સ ધમ્મવિનયસ્સ દેસેતા પુગ્ગલો દુલ્લભો લોકસ્મિં, અરિયાયતને પચ્ચાજાતિ દુલ્લભા [પચ્ચાજાતો દુલ્લભો (સ્યા.)] લોકસ્મિં, ઇન્દ્રિયાનં અવેકલ્લતા દુલ્લભા લોકસ્મિં, અજળતા અનેળમૂગતા દુલ્લભા લોકસ્મિં, કુસલે ધમ્મે છન્દો [કુસલધમ્મચ્છન્દો (સી. સ્યા. પી.)] દુલ્લભો લોકસ્મિં. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, છન્નં પાતુભાવો દુલ્લભો લોકસ્મિ’’ન્તિ. પઠમં.

૨. આનિસંસસુત્તં

૯૭. ‘‘છયિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સોતાપત્તિફલસચ્છિકિરિયાય. કતમે છ? સદ્ધમ્મનિયતો હોતિ, અપરિહાનધમ્મો હોતિ, પરિયન્તકતસ્સ દુક્ખં હોતિ [દુક્ખં ન હોતિ (સ્યા. પી. ક.)], અસાધારણેન ઞાણેન સમન્નાગતો હોતિ, હેતુ ચસ્સ સુદિટ્ઠો, હેતુસમુપ્પન્ના ચ ધમ્મા. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, છ આનિસંસા સોતાપત્તિફલસચ્છિકિરિયાયા’’તિ. દુતિયં.

૩. અનિચ્ચસુત્તં

૯૮. ‘‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ સઙ્ખારં નિચ્ચતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. ‘અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. ‘સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં [અરહત્તફલં (ક.) પટિ. મ. ૩.૩૬] વા સચ્છિકરિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.

‘‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સબ્બસઙ્ખારે [સબ્બસઙ્ખારં (સી. પી.)] અનિચ્ચતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. ‘અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. ‘સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતી’’તિ. તતિયં.

૪. દુક્ખસુત્તં

૯૯. ‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ સઙ્ખારં સુખતો સમનુપસ્સન્તો…પે… સબ્બસઙ્ખારે દુક્ખતો સમનુપસ્સન્તો…પે… ઠાનમેતં વિજ્જતિ’’. ચતુત્થં.

૫. અનત્તસુત્તં

૧૦૦. ‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ કઞ્ચિ ધમ્મં અત્તતો સમનુપસ્સન્તો…પે… સબ્બધમ્મે [સબ્બધમ્મં (સી. પી.), કિઞ્ચિધમ્મં (ક.) પટિ. મ. ૩.૩૬] અનત્તતો સમનુપસ્સન્તો…પે… ઠાનમેતં વિજ્જતિ’’. પઞ્ચમં.

૬. નિબ્બાનસુત્તં

૧૦૧. ‘‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ નિબ્બાનં દુક્ખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. ‘અનુલોમિકાય ખન્તિયા અસમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ. ‘સમ્મત્તનિયામં અનોક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતી’તિ નેતં ઠાનં વિજ્જતિ.

‘‘‘સો વત, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ નિબ્બાનં સુખતો સમનુપસ્સન્તો અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો ભવિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. ‘અનુલોમિકાય ખન્તિયા સમન્નાગતો સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતિ. ‘સમ્મત્તનિયામં ઓક્કમમાનો સોતાપત્તિફલં વા સકદાગામિફલં વા અનાગામિફલં વા અરહત્તં વા સચ્છિકરિસ્સતી’તિ ઠાનમેતં વિજ્જતી’’તિ. છટ્ઠં.

૭. અનવત્થિતસુત્તં

૧૦૨. ‘‘છ, ભિક્ખવે, આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બસઙ્ખારેસુ અનોધિં કરિત્વા અનિચ્ચસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતું. કતમે છ? ‘સબ્બસઙ્ખારા ચ મે અનવત્થિતા [અનવટ્ઠિતતો (સી. સ્યા. પી.)] ખાયિસ્સન્તિ, સબ્બલોકે ચ મે મનો નાભિરમિસ્સતિ [ન રમિસ્સતિ (ક.)], સબ્બલોકા ચ મે મનો વુટ્ઠહિસ્સતિ, નિબ્બાનપોણઞ્ચ મે માનસં ભવિસ્સતિ, સંયોજના ચ મે પહાનં ગચ્છિસ્સન્તિ [ગચ્છન્તિ (સ્યા. પી. ક.)], પરમેન ચ સામઞ્ઞેન સમન્નાગતો ભવિસ્સામી’તિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, છ આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બસઙ્ખારેસુ અનોધિં કરિત્વા અનિચ્ચસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતુ’’ન્તિ. સત્તમં.

૮. ઉક્ખિત્તાસિકસુત્તં

૧૦૩. ‘‘છ, ભિક્ખવે, આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બસઙ્ખારેસુ અનોધિં કરિત્વા દુક્ખસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતું. કતમે છ? ‘સબ્બસઙ્ખારેસુ ચ મે નિબ્બિદસઞ્ઞા પચ્ચુપટ્ઠિતા ભવિસ્સતિ, સેય્યથાપિ ઉક્ખિત્તાસિકે વધકે. સબ્બલોકા ચ મે મનો વુટ્ઠહિસ્સતિ, નિબ્બાને ચ સન્તદસ્સાવી ભવિસ્સામિ, અનુસયા ચ મે સમુગ્ઘાતં ગચ્છિસ્સન્તિ [ગચ્છન્તિ (પી. ક.)], કિચ્ચકારી ચ ભવિસ્સામિ, સત્થા ચ મે પરિચિણ્ણો ભવિસ્સતિ મેત્તાવતાયા’તિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, છ આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બસઙ્ખારેસુ અનોધિં કરિત્વા દુક્ખસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતુ’’ન્તિ. અટ્ઠમં.

૯. અતમ્મયસુત્તં

૧૦૪. ‘‘છ, ભિક્ખવે, આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બધમ્મેસુ અનોધિં કરિત્વા અનત્તસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતું. કતમે છ? સબ્બલોકે ચ અતમ્મયો ભવિસ્સામિ, અહઙ્કારા ચ મે ઉપરુજ્ઝિસ્સન્તિ, મમઙ્કારા ચ મે ઉપરુજ્ઝિસ્સન્તિ, અસાધારણેન ચ ઞાણેન સમન્નાગતો ભવિસ્સામિ, હેતુ ચ મે સુદિટ્ઠો ભવિસ્સતિ, હેતુસમુપ્પન્ના ચ ધમ્મા. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, છ આનિસંસે સમ્પસ્સમાનેન અલમેવ ભિક્ખુના સબ્બધમ્મેસુ અનોધિં કરિત્વા અનત્તસઞ્ઞં ઉપટ્ઠાપેતુ’’ન્તિ. નવમં.

૧૦. ભવસુત્તં

૧૦૫. ‘‘તયોમે, ભિક્ખવે, ભવા પહાતબ્બા, તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતબ્બં. કતમે તયો ભવા પહાતબ્બા? કામભવો, રૂપભવો, અરૂપભવો – ઇમે તયો ભવા પહાતબ્બા. કતમાસુ તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતબ્બં? અધિસીલસિક્ખાય, અધિચિત્તસિક્ખાય, અધિપઞ્ઞાસિક્ખાય – ઇમાસુ તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતબ્બં. યતો ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો ઇમે તયો ભવા પહીના હોન્તિ, ઇમાસુ ચ તીસુ સિક્ખાસુ સિક્ખિતસિક્ખો હોતિ – અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અચ્છેચ્છિ તણ્હં, વિવત્તયિ સંયોજનં, સમ્મા માનાભિસમયા અન્તમકાસિ દુક્ખસ્સા’’તિ. દસમં.

૧૧. તણ્હાસુત્તં

૧૦૬. ‘‘તિસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, તણ્હા પહાતબ્બા, તયો ચ માના. કતમા તિસ્સો તણ્હા પહાતબ્બા? કામતણ્હા, ભવતણ્હા, વિભવતણ્હા – ઇમા તિસ્સો તણ્હા પહાતબ્બા. કતમે તયો માના પહાતબ્બા? માનો, ઓમાનો, અતિમાનો – ઇમે તયો માના પહાતબ્બા. યતો ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો ઇમા તિસ્સો તણ્હા પહીના હોન્તિ, ઇમે ચ તયો માના; અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અચ્છેચ્છિ તણ્હં, વિવત્તયિ સંયોજનં, સમ્મા માનાભિસમયા અન્તમકાસિ દુક્ખસ્સા’’તિ. એકાદસમં.

આનિસંસવગ્ગો દસમો. [પઞ્ચમો (સ્યા. ક.)]