૯. નિબ્બેધિકસુત્તં

૬૩. ‘‘નિબ્બેધિકપરિયાયં વો, ભિક્ખવે, ધમ્મપરિયાયં દેસેસ્સામિ. તં સુણાથ, સાધુકં મનસિ કરોથ; ભાસિસ્સામી’’તિ. ‘‘એવં, ભન્તે’’તિ ખો તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘કતમો ચ સો, ભિક્ખવે, નિબ્બેધિકપરિયાયો ધમ્મપરિયાયો? કામા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા, કામાનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, કામાનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, કામાનં વિપાકો વેદિતબ્બો, કામનિરોધો [કામાનં નિરોધો (ક.) એવં વેદનાનિરોધો-ઇચ્ચાદીસુપિ] વેદિતબ્બો, કામનિરોધગામિની [કામાનં નિરોધગામિની (ક.) એવં વેદનાનિરોધગામિની-ઇચ્ચાદીસુપિ] પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘વેદના, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા, વેદનાનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, વેદનાનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, વેદનાનં વિપાકો વેદિતબ્બો, વેદનાનિરોધો વેદિતબ્બો, વેદનાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘સઞ્ઞા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા, સઞ્ઞાનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, સઞ્ઞાનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, સઞ્ઞાનં વિપાકો વેદિતબ્બો, સઞ્ઞાનિરોધો વેદિતબ્બો, સઞ્ઞાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘આસવા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા, આસવાનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, આસવાનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, આસવાનં વિપાકો વેદિતબ્બો, આસવનિરોધો વેદિતબ્બો, આસવનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘કમ્મં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં, કમ્માનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, કમ્માનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, કમ્માનં વિપાકો વેદિતબ્બો, કમ્મનિરોધો વેદિતબ્બો, કમ્મનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘દુક્ખં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં, દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, દુક્ખસ્સ વેમત્તતા વેદિતબ્બા, દુક્ખસ્સ વિપાકો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા.

‘‘‘કામા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા, કામાનં નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, કામાનં વેમત્તતા વેદિતબ્બા, કામાનં વિપાકો વેદિતબ્બો, કામનિરોધો વેદિતબ્બો, કામનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બા’તિ, ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં [મ. નિ. ૧.૧૬૬; સં. નિ. ૪.૨૬૮]? પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, કામગુણા – ચક્ખુવિઞ્ઞેય્યા રૂપા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા, સોતવિઞ્ઞેય્યા સદ્દા… ઘાનવિઞ્ઞેય્યા ગન્ધા… જિવ્હાવિઞ્ઞેય્યા રસા… કાયવિઞ્ઞેય્યા ફોટ્ઠબ્બા ઇટ્ઠા કન્તા મનાપા પિયરૂપા કામૂપસંહિતા રજનીયા. અપિ ચ ખો, ભિક્ખવે, નેતે કામા કામગુણા નામેતે [તે કામગુણા નામ નેતે કામા (ક.)] અરિયસ્સ વિનયે વુચ્ચન્તિ –

[કથા. ૫૧૪] ‘‘સઙ્કપ્પરાગો પુરિસસ્સ કામો,

નેતે [ન તે (સ્યા.)] કામા યાનિ ચિત્રાનિ લોકે;

સઙ્કપ્પરાગો પુરિસસ્સ કામો,

તિટ્ઠન્તિ ચિત્રાનિ તથેવ લોકે;

અથેત્થ ધીરા વિનયન્તિ છન્દ’’ન્તિ.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કામાનં નિદાનસમ્ભવો? ફસ્સો, ભિક્ખવે, કામાનં નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, કામાનં વેમત્તતા? અઞ્ઞો, ભિક્ખવે, કામો રૂપેસુ, અઞ્ઞો કામો સદ્દેસુ, અઞ્ઞો કામો ગન્ધેસુ, અઞ્ઞો કામો રસેસુ, અઞ્ઞો કામો ફોટ્ઠબ્બેસુ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કામાનં વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કામાનં વિપાકો? યં ખો, ભિક્ખવે, કામયમાનો તજ્જં તજ્જં અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ પુઞ્ઞભાગિયં વા અપુઞ્ઞભાગિયં વા, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કામાનં વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કામનિરોધો? ફસ્સનિરોધો [ફસ્સનિરોધા (સ્યા.)], ભિક્ખવે, કામનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો કામનિરોધગામિની પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ, સમ્માસઙ્કપ્પો, સમ્માવાચા, સમ્માકમ્મન્તો, સમ્માઆજીવો, સમ્માવાયામો, સમ્માસતિ, સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો [યતો ચ ખો (બહૂસુ)], ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં કામે પજાનાતિ, એવં કામાનં નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં કામાનં વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં કામાનં વિપાકં પજાનાતિ, એવં કામનિરોધં પજાનાતિ, એવં કામનિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ, સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ કામનિરોધં. કામા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… કામનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘વેદના, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… વેદનાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? તિસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, વેદના – સુખા વેદના, દુક્ખા વેદના, અદુક્ખમસુખા વેદના.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, વેદનાનં નિદાનસમ્ભવો? ફસ્સો, ભિક્ખવે, વેદનાનં નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, વેદનાનં વેમત્તતા? અત્થિ, ભિક્ખવે, સામિસા સુખા વેદના, અત્થિ નિરામિસા સુખા વેદના, અત્થિ સામિસા દુક્ખા વેદના, અત્થિ નિરામિસા દુક્ખા વેદના, અત્થિ સામિસા અદુક્ખમસુખા વેદના, અત્થિ નિરામિસા અદુક્ખમસુખા વેદના. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વેદનાનં વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, વેદનાનં વિપાકો? યં ખો, ભિક્ખવે, વેદિયમાનો [વેદયમાનો (સ્યા. કં.) અ. નિ. ૪.૨૩૩] તજ્જં તજ્જં અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ પુઞ્ઞભાગિયં વા અપુઞ્ઞભાગિયં વા, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વેદનાનં વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, વેદનાનિરોધો? ફસ્સનિરોધો [ફસ્સનિરોધા (સ્યા. કં. ક.)], ભિક્ખવે, વેદનાનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો વેદનાનિરોધગામિની પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં વેદનં પજાનાતિ, એવં વેદનાનં નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં વેદનાનં વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં વેદનાનં વિપાકં પજાનાતિ, એવં વેદનાનિરોધં પજાનાતિ, એવં વેદનાનિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ. સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ વેદનાનિરોધં. વેદના, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… વેદનાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘સઞ્ઞા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… સઞ્ઞાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? છયિમા, ભિક્ખવે, સઞ્ઞા – રૂપસઞ્ઞા, સદ્દસઞ્ઞા, ગન્ધસઞ્ઞા, રસસઞ્ઞા, ફોટ્ઠબ્બસઞ્ઞા, ધમ્મસઞ્ઞા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં નિદાનસમ્ભવો? ફસ્સો, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં વેમત્તતા? અઞ્ઞા, ભિક્ખવે, સઞ્ઞા રૂપેસુ, અઞ્ઞા સઞ્ઞા સદ્દેસુ [અઞ્ઞા ભિક્ખવે રૂપેસુ સઞ્ઞા અઞ્ઞા સદ્દેસુ સઞ્ઞા (ક.) એવં સેસેસુપિ], અઞ્ઞા સઞ્ઞા ગન્ધેસુ, અઞ્ઞા સઞ્ઞા રસેસુ, અઞ્ઞા સઞ્ઞા ફોટ્ઠબ્બેસુ, અઞ્ઞા સઞ્ઞા ધમ્મેસુ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં વિપાકો? વોહારવેપક્કં [વોહારવેપક્કાહં (સ્યા. પી.), વોહારપક્કાહં (સી.)], ભિક્ખવે, સઞ્ઞં [સઞ્ઞા (સ્યા. પી.)] વદામિ. યથા યથા નં સઞ્જાનાતિ તથા તથા વોહરતિ, એવં સઞ્ઞી અહોસિન્તિ [અહોસીતિ (ક.)]. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનં વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનિરોધો? ફસ્સનિરોધો, [ફસ્સનિરોધા (સ્યા. ક.)] ભિક્ખવે, સઞ્ઞાનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો સઞ્ઞાનિરોધગામિની પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં સઞ્ઞં પજાનાતિ, એવં સઞ્ઞાનં નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં સઞ્ઞાનં વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં સઞ્ઞાનં વિપાકં પજાનાતિ, એવં સઞ્ઞાનિરોધં પજાનાતિ, એવં સઞ્ઞાનિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ, સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ સઞ્ઞાનિરોધં. સઞ્ઞા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… સઞ્ઞાનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ. ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘આસવા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… આસવનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? તયોમે, ભિક્ખવે, આસવા – કામાસવો, ભવાસવો, અવિજ્જાસવો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, આસવાનં નિદાનસમ્ભવો? અવિજ્જા, ભિક્ખવે, આસવાનં નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, આસવાનં વેમત્તતા? અત્થિ, ભિક્ખવે, આસવા નિરયગમનીયા [નિરયગામિનિયા (સી. ક.)], અત્થિ આસવા તિરચ્છાનયોનિગમનીયા, અત્થિ આસવા પેત્તિવિસયગમનીયા, અત્થિ આસવા મનુસ્સલોકગમનીયા, અત્થિ આસવા દેવલોકગમનીયા. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, આસવાનં વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, આસવાનં વિપાકો? યં ખો, ભિક્ખવે, અવિજ્જાગતો તજ્જં તજ્જં અત્તભાવં અભિનિબ્બત્તેતિ પુઞ્ઞભાગિયં વા અપુઞ્ઞભાગિયં વા, અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, આસવાનં વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, આસવનિરોધો? અવિજ્જાનિરોધો, ભિક્ખવે, આસવનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો આસવનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં આસવે પજાનાતિ, એવં આસવાનં નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં આસવાનં વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં આસવાનં વિપાકં પજાનાતિ, એવં આસવાનં નિરોધં પજાનાતિ, એવં આસવાનં નિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ, સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ આસવનિરોધં. આસવા, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બા…પે… આસવનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા વેદિતબ્બાતિ. ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘કમ્મં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં…પે… કમ્મનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં. કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? [કથા. ૫૩૯] ચેતનાહં, ભિક્ખવે, કમ્મં વદામિ. ચેતયિત્વા કમ્મં કરોતિ – કાયેન વાચાય મનસા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કમ્માનં નિદાનસમ્ભવો? ફસ્સો, ભિક્ખવે, કમ્માનં નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, કમ્માનં વેમત્તતા? અત્થિ, ભિક્ખવે, કમ્મં નિરયવેદનીયં, અત્થિ કમ્મં તિરચ્છાનયોનિવેદનીયં, અત્થિ કમ્મં પેત્તિવિસયવેદનીયં, અત્થિ કમ્મં મનુસ્સલોકવેદનીયં, અત્થિ કમ્મં દેવલોકવેદનીયં. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કમ્માનં વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કમ્માનં વિપાકો? તિવિધાહં [ઇમાહં (ક.)], ભિક્ખવે, કમ્માનં વિપાકં વદામિ – દિટ્ઠેવ [દિટ્ઠે વા (સી.)] ધમ્મે, ઉપપજ્જે વા [ઉપપજ્જં વા (ક. સી., અ. નિ. ૧૦.૨૧૭), ઉપપજ્જ વા (?), મ. નિ. ૩.૩૦૩ પાળિયા તદત્થવણ્ણનાય ચ સંસદ્દેતબ્બં], અપરે વા પરિયાયે. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કમ્માનં વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, કમ્મનિરોધો? ફસ્સનિરોધો, [ફસ્સનિરોધા (ક. સી. સ્યા. ક.)] ભિક્ખવે, કમ્મનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો કમ્મનિરોધગામિની [સબ્બત્થપિ એવમેવ દિસ્સતિ] પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં કમ્મં પજાનાતિ, એવં કમ્માનં નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં કમ્માનં વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં કમ્માનં વિપાકં પજાનાતિ, એવં કમ્મનિરોધં પજાનાતિ, એવં કમ્મનિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ, સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ કમ્મનિરોધં. કમ્મં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં…પે… કમ્મનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ, ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘દુક્ખં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં, દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, દુક્ખસ્સ વેમત્તતા વેદિતબ્બા, દુક્ખસ્સ વિપાકો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ. ઇતિ ખો પનેતં વુત્તં, કિઞ્ચેતં પટિચ્ચ વુત્તં? જાતિપિ દુક્ખા, જરાપિ દુક્ખા, બ્યાધિપિ દુક્ખો [બ્યાધિપિ દુક્ખા (સ્યા. પી. ક.)], મરણમ્પિ દુક્ખં, સોકપરિદેવદુક્ખદોમનસ્સુપાયાસાપિ દુક્ખા, યમ્પિચ્છં ન લભતિ તમ્પિ દુક્ખં, સંખિત્તેન પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધા [પઞ્ચુપાદાનક્ખન્ધાપિ (ક.)] દુક્ખા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવો? તણ્હા, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવો.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ વેમત્તતા? અત્થિ, ભિક્ખવે, દુક્ખં અધિમત્તં, અત્થિ પરિત્તં, અત્થિ દન્ધવિરાગિ, અત્થિ ખિપ્પવિરાગિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ વેમત્તતા.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ વિપાકો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો યેન દુક્ખેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો [પરિયાદિણ્ણચિત્તો (ક.)] સોચતિ કિલમતિ પરિદેવતિ, ઉરત્તાળિં કન્દતિ, સમ્મોહં આપજ્જતિ, યેન વા પન દુક્ખેન અભિભૂતો પરિયાદિન્નચિત્તો બહિદ્ધા પરિયેટ્ઠિં આપજ્જતિ – ‘કો [સો ન (ક.)] એકપદં દ્વિપદં જાનાતિ [પજાનાતિ (ક.)] ઇમસ્સ દુક્ખસ્સ નિરોધાયા’તિ? સમ્મોહવેપક્કં વાહં, ભિક્ખવે, દુક્ખં વદામિ પરિયેટ્ઠિવેપક્કં વા. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુક્ખસ્સ વિપાકો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધો? તણ્હાનિરોધો, [તણ્હાનિરોધા (ક. સી. સ્યા. ક.)] ભિક્ખવે, દુક્ખનિરોધો. અયમેવ અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો દુક્ખસ્સ નિરોધગામિની પટિપદા, સેય્યથિદં – સમ્માદિટ્ઠિ…પે… સમ્માસમાધિ.

‘‘યતો ખો, ભિક્ખવે, અરિયસાવકો એવં દુક્ખં પજાનાતિ, એવં દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવં પજાનાતિ, એવં દુક્ખસ્સ વેમત્તતં પજાનાતિ, એવં દુક્ખસ્સ વિપાકં પજાનાતિ, એવં દુક્ખનિરોધં પજાનાતિ, એવં દુક્ખનિરોધગામિનિં પટિપદં પજાનાતિ, સો ઇમં નિબ્બેધિકં બ્રહ્મચરિયં પજાનાતિ દુક્ખનિરોધં. દુક્ખં, ભિક્ખવે, વેદિતબ્બં, દુક્ખસ્સ નિદાનસમ્ભવો વેદિતબ્બો, દુક્ખસ્સ વેમત્તતા વેદિતબ્બા, દુક્ખસ્સ વિપાકો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધો વેદિતબ્બો, દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા વેદિતબ્બાતિ. ઇતિ યં તં વુત્તં ઇદમેતં પટિચ્ચ વુત્તં.

‘‘અયં ખો સો, ભિક્ખવે, નિબ્બેધિકપરિયાયો ધમ્મપરિયાયો’’તિ. નવમં.