૧૦. સીહનાદસુત્તં

૬૪. [મ. નિ. ૧.૧૪૮; વિભ. ૭૬૦; અ. નિ. ૧૦.૨૧; પટિ. મ. ૨.૪૪] ‘‘છયિમાનિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલાનિ, યેહિ બલેહિ સમન્નાગતો તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ. કતમાનિ છ? ઇધ, ભિક્ખવે, તથાગતો ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં પજાનાતિ, ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં પજાનાતિ, ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં પજાનાતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો…પે… ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ, સેય્યથિદં – એકમ્પિ જાતિં, દ્વેપિ જાતિયો…પે… ઇતિ સાકારં સઉદ્દેસં અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ, સેય્યથિદં – એકમ્પિ જાતિં, દ્વેપિ જાતિયો…પે… ઇતિ સાકારં સઉદ્દેસં અનેકવિહિતં પુબ્બેનિવાસં અનુસ્સરતિ. ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન…પે… યથાકમ્મૂપગે સત્તે પજાનાતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો દિબ્બેન ચક્ખુના વિસુદ્ધેન અતિક્કન્તમાનુસકેન…પે… યથાકમ્મૂપગે સત્તે પજાનાતિ, ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો આસવાનં ખયા…પે… સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો આસવાનં ખયા…પે… સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, ઇદમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ તથાગતબલં હોતિ, યં બલં આગમ્મ તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, છ તથાગતસ્સ તથાગતબલાનિ, યેહિ બલેહિ સમન્નાગતો તથાગતો આસભં ઠાનં પટિજાનાતિ, પરિસાસુ સીહનાદં નદતિ, બ્રહ્મચક્કં પવત્તેતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં તથા તથા તેસં તથાગતો ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં તથા તથા તેસં તથાગતો અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં, તથા તથા તેસં તથાગતો ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં, તથા તથા તેસં તથાગતો પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં સત્તાનં ચુતૂપપાતં યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ સત્તાનં ચુતૂપપાતં યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં, તથા તથા તેસં તથાગતો સત્તાનં ચુતૂપપાતં યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર ચે, ભિક્ખવે, પરે તથાગતં આસવાનં ખયા…પે… યથાભૂતં ઞાણેન ઉપસઙ્કમિત્વા પઞ્હં પુચ્છન્તિ. યથા યથા, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ આસવાનં ખયા…પે… યથાભૂતં ઞાણં વિદિતં, તથા તથા તેસં તથાગતો આસવાનં ખયા…પે… યથાભૂતં ઞાણેન પઞ્હં પુટ્ઠો બ્યાકરોતિ.

‘‘તત્ર, ભિક્ખવે, યમ્પિદં [યમિદં (સી. પી.), યદિદં (ક.)] ઠાનઞ્ચ ઠાનતો અટ્ઠાનઞ્ચ અટ્ઠાનતો યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. યમ્પિદં [યદિદં (ક.)] અતીતાનાગતપચ્ચુપ્પન્નાનં કમ્મસમાદાનાનં ઠાનસો હેતુસો વિપાકં યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. યમ્પિદં [યદિદં (ક.)] ઝાનવિમોક્ખસમાધિસમાપત્તીનં સંકિલેસં વોદાનં વુટ્ઠાનં યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. યમ્પિદં [યદિદં (ક.)] પુબ્બેનિવાસાનુસ્સતિં યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. યમ્પિદં [યદિદં (ક.)] સત્તાનં ચુતૂપપાતં યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. યમ્પિદં [યદિદં (ક.)] આસવાનં ખયા…પે… યથાભૂતં ઞાણં તમ્પિ સમાહિતસ્સ વદામિ નો અસમાહિતસ્સ. ઇતિ ખો, ભિક્ખવે, સમાધિ મગ્ગો, અસમાધિ કુમ્મગ્ગો’’તિ. દસમં.

મહાવગ્ગો છટ્ઠો. [પઠમો (સ્યા. ક.)]