(૨૫) ૫. દુચ્ચરિતવગ્ગો

૧. પઠમદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૧. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા દુચ્ચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ ગરહન્તિ; પાપકો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; સમ્મૂળ્હો કાલં કરોતિ; કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા દુચ્ચરિતે.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સુચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ન ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ પસંસન્તિ; કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; અસમ્મૂળ્હો કાલં કરોતિ; કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સુચરિતે’’તિ. પઠમં.

૨. પઠમકાયદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૨. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કાયદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા કાયસુચરિતે…પે…. દુતિયં.

૩. પઠમવચીદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૩. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા વચીદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા વચીસુચરિતે…પે…. તતિયં.

૪. પઠમમનોદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૪. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા મનોદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા મનોસુચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ન ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ પસંસન્તિ; કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; અસમ્મૂળ્હો કાલં કરોતિ; કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા સુગતિં સગ્ગં લોકં ઉપપજ્જતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા મનોસુચરિતે’’તિ. ચતુત્થં.

૫. દુતિયદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૫. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા દુચ્ચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ ગરહન્તિ; પાપકો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; સદ્ધમ્મા વુટ્ઠાતિ; અસદ્ધમ્મે પતિટ્ઠાતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા દુચ્ચરિતે.

‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આનિસંસા સુચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ન ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ પસંસન્તિ; કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; અસદ્ધમ્મા વુટ્ઠાતિ; સદ્ધમ્મે પતિટ્ઠાતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા સુચરિતે’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. દુતિયકાયદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૬. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા કાયદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા કાયસુચરિતે…પે…. છટ્ઠં.

૭. દુતિયવચીદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૭. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા વચીદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા વચીસુચરિતે…પે…. સત્તમં.

૮. દુતિયમનોદુચ્ચરિતસુત્તં

૨૪૮. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા મનોદુચ્ચરિતે…પે… આનિસંસા મનોસુચરિતે. કતમે પઞ્ચ? અત્તાપિ અત્તાનં ન ઉપવદતિ; અનુવિચ્ચ વિઞ્ઞૂ પસંસન્તિ; કલ્યાણો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ; અસદ્ધમ્મા વુટ્ઠાતિ; સદ્ધમ્મે પતિટ્ઠાતિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આનિસંસા મનોસુચરિતે’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. સિવથિકસુત્તં

૨૪૯. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા સિવથિકાય [સીવથિકાય (સી. સ્યા. કં. પી.)]. કતમે પઞ્ચ? અસુચિ, દુગ્ગન્ધા, સપ્પટિભયા, વાળાનં અમનુસ્સાનં આવાસો, બહુનો જનસ્સ આરોદના – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા સિવથિકાય.

‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચિમે આદીનવા સિવથિકૂપમે પુગ્ગલે. કતમે પઞ્ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો અસુચિના કાયકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ; અસુચિના વચીકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ; અસુચિના મનોકમ્મેન સમન્નાગતો હોતિ. ઇદમસ્સ અસુચિતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, સિવથિકા અસુચિ; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘તસ્સ અસુચિના કાયકમ્મેન સમન્નાગતસ્સ, અસુચિના વચીકમ્મેન સમન્નાગતસ્સ, અસુચિના મનોકમ્મેન સમન્નાગતસ્સ પાપકો કિત્તિસદ્દો અબ્ભુગ્ગચ્છતિ. ઇદમસ્સ દુગ્ગન્ધતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, સિવથિકા દુગ્ગન્ધા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘તમેનં અસુચિના કાયકમ્મેન સમન્નાગતં, અસુચિના વચીકમ્મેન સમન્નાગતં, અસુચિના મનોકમ્મેન સમન્નાગતં પેસલા સબ્રહ્મચારી આરકા પરિવજ્જન્તિ. ઇદમસ્સ સપ્પટિભયસ્મિં વદામિ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, સિવથિકા સપ્પટિભયા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘સો અસુચિના કાયકમ્મેન સમન્નાગતો, અસુચિના વચીકમ્મેન સમન્નાગતો, અસુચિના મનોકમ્મેન સમન્નાગતો સભાગેહિ પુગ્ગલેહિ સદ્ધિં સંવસતિ. ઇદમસ્સ વાળાવાસસ્મિં વદામિ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, સિવથિકા વાળાનં અમનુસ્સાનં આવાસો; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘તમેનં અસુચિના કાયકમ્મેન સમન્નાગતં, અસુચિના વચીકમ્મેન સમન્નાગતં, અસુચિના મનોકમ્મેન સમન્નાગતં પેસલા સબ્રહ્મચારી દિસ્વા ખીયધમ્મં [ખીયનધમ્મં (સી.)] આપજ્જન્તિ – ‘અહો વત નો દુક્ખં યે મયં એવરૂપેહિ પુગ્ગલેહિ સદ્ધિં સંવસામા’તિ! ઇદમસ્સ આરોદનાય વદામિ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, સિવથિકા બહુનો જનસ્સ આરોદના; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા સિવથિકૂપમે પુગ્ગલે’’તિ. નવમં.

૧૦. પુગ્ગલપ્પસાદસુત્તં

૨૫૦. ‘‘પઞ્ચિમે, ભિક્ખવે, આદીનવા પુગ્ગલપ્પસાદે. કતમે પઞ્ચ? યસ્મિં, ભિક્ખવે, પુગ્ગલે પુગ્ગલો અભિપ્પસન્નો હોતિ, સો તથારૂપં આપત્તિં આપન્નો હોતિ યથારૂપાય આપત્તિયા સઙ્ઘો ઉક્ખિપતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો પિયો મનાપો સો સઙ્ઘેન ઉક્ખિત્તો’તિ. ભિક્ખૂસુ અપ્પસાદબહુલો હોતિ. ભિક્ખૂસુ અપ્પસાદબહુલો સમાનો અઞ્ઞે ભિક્ખૂ ન ભજતિ. અઞ્ઞે ભિક્ખૂ અભજન્તો સદ્ધમ્મં ન સુણાતિ. સદ્ધમ્મં અસુણન્તો સદ્ધમ્મા પરિહાયતિ. અયં, ભિક્ખવે, પઠમો આદીનવો પુગ્ગલપ્પસાદે.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, યસ્મિં પુગ્ગલે પુગ્ગલો અભિપ્પસન્નો હોતિ, સો તથારૂપં આપત્તિં આપન્નો હોતિ યથારૂપાય આપત્તિયા સઙ્ઘો અન્તે નિસીદાપેતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો પિયો મનાપો સો સઙ્ઘેન અન્તે નિસીદાપિતો’તિ. ભિક્ખૂસુ અપ્પસાદબહુલો હોતિ. ભિક્ખૂસુ અપ્પસાદબહુલો સમાનો અઞ્ઞે ભિક્ખૂ ન ભજતિ. અઞ્ઞે ભિક્ખૂ અભજન્તો સદ્ધમ્મં ન સુણાતિ. સદ્ધમ્મં અસુણન્તો સદ્ધમ્મા પરિહાયતિ. અયં, ભિક્ખવે, દુતિયો આદીનવો પુગ્ગલપ્પસાદે.

‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, યસ્મિં પુગ્ગલે પુગ્ગલો અભિપ્પસન્નો હોતિ, સો દિસાપક્કન્તો હોતિ…પે… સો વિબ્ભન્તો હોતિ…પે… સો કાલઙ્કતો હોતિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો પિયો મનાપો સો કાલઙ્કતો’તિ. અઞ્ઞે ભિક્ખૂ ન ભજતિ. અઞ્ઞે ભિક્ખૂ અભજન્તો સદ્ધમ્મં ન સુણાતિ. સદ્ધમ્મં અસુણન્તો સદ્ધમ્મા પરિહાયતિ. અયં, ભિક્ખવે, પઞ્ચમો આદીનવો પુગ્ગલપ્પસાદે. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચ આદીનવા પુગ્ગલપ્પસાદે’’તિ. દસમં.

દુચ્ચરિતવગ્ગો પઞ્ચમો.