૬. મહાસુપિનસુત્તં
૧૯૬. ‘‘તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો પઞ્ચ મહાસુપિના પાતુરહેસું. કતમે પઞ્ચ? તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં મહાપથવી મહાસયનં અહોસિ, હિમવા પબ્બતરાજા બિબ્બોહનં [બિબ્બોહનં (સી. સ્યા. કં. પી.), બિમ્બ + ઓહનં = ઇતિ પદવિભાગો] અહોસિ, પુરત્થિમે સમુદ્દે વામો હત્થો ઓહિતો અહોસિ, પચ્છિમે સમુદ્દે દક્ખિણો હત્થો ઓહિતો અહોસિ, દક્ખિણે સમુદ્દે ઉભો પાદા ઓહિતા અહેસું. તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં પઠમો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો તિરિયા નામ તિણજાતિ નાભિયા ઉગ્ગન્ત્વા નભં આહચ્ચ ઠિતા અહોસિ. તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં દુતિયો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો સેતા કિમી કણ્હસીસા પાદેહિ ઉસ્સક્કિત્વા ( ) [(અગ્ગનખતો) કત્થચિ દિસ્સતિ] યાવ જાણુમણ્ડલા પટિચ્છાદેસું. તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં તતિયો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો ચત્તારો સકુણા નાનાવણ્ણા ચતૂહિ દિસાહિ આગન્ત્વા પાદમૂલે નિપતિત્વા સબ્બસેતા સમ્પજ્જિંસુ. તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં ચતુત્થો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘પુન ચપરં, ભિક્ખવે, તથાગતો અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધો બોધિસત્તોવ સમાનો મહતો મીળ્હપબ્બતસ્સ ઉપરૂપરિ ચઙ્કમતિ અલિપ્પમાનો મીળ્હેન. તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં પઞ્ચમો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો અયં મહાપથવી મહાસયનં અહોસિ, હિમવા પબ્બતરાજા બિબ્બોહનં અહોસિ, પુરત્થિમે સમુદ્દે વામો હત્થો ઓહિતો અહોસિ, પચ્છિમે સમુદ્દે દક્ખિણો હત્થો ઓહિતો અહોસિ, દક્ખિણે સમુદ્દે ઉભો પાદા ઓહિતા અહેસું; તથાગતેન, ભિક્ખવે, અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન અનુત્તરા સમ્માસમ્બોધિ અભિસમ્બુદ્ધા. તસ્સા અભિસમ્બોધાય અયં પઠમો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો તિરિયા નામ તિણજાતિ નાભિયા ઉગ્ગન્ત્વા નભં આહચ્ચ ઠિતા અહોસિ; તથાગતેન, ભિક્ખવે, અરહતા સમ્માસમ્બુદ્ધેન અરિયો અટ્ઠઙ્ગિકો મગ્ગો અભિસમ્બુજ્ઝિત્વા યાવ દેવમનુસ્સેહિ સુપ્પકાસિતો. તસ્સ અભિસમ્બોધાય અયં દુતિયો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો સેતા કિમી કણ્હસીસા પાદેહિ ઉસ્સક્કિત્વા યાવ જાણુમણ્ડલા પટિચ્છાદેસું; બહૂ, ભિક્ખવે, ગિહી ઓદાતવસના તથાગતં પાણુપેતા [પાણુપેતં (સી. સ્યા. કં. પી.)] સરણં ગતા. તસ્સ અભિસમ્બોધાય અયં તતિયો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતસ્સ અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો ચત્તારો સકુણા નાનાવણ્ણા ચતૂહિ દિસાહિ આગન્ત્વા પાદમૂલે નિપતિત્વા સબ્બસેતા સમ્પજ્જિંસુ; ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, વણ્ણા ખત્તિયા બ્રાહ્મણા વેસ્સા સુદ્દા તે તથાગતપ્પવેદિતે ધમ્મવિનયે અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજિત્વા અનુત્તરં વિમુત્તિં સચ્છિકરોન્તિ. તસ્સ અભિસમ્બોધાય અયં ચતુત્થો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘યમ્પિ, ભિક્ખવે, તથાગતો અરહં સમ્માસમ્બુદ્ધો પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધો બોધિસત્તોવ સમાનો મહતો મીળ્હપબ્બતસ્સ ઉપરૂપરિ ચઙ્કમતિ અલિપ્પમાનો મીળ્હેન; લાભી, ભિક્ખવે, તથાગતો ચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારાનં, તં [તત્થ ચ (સી. સ્યા. કં. પી.)] તથાગતો અગથિતો [અગધિતો (સ્યા. પી. ક.)] અમુચ્છિતો અનજ્ઝોસન્નો [અનજ્ઝાપન્નો (ક.) અનજ્ઝોપન્નો (સી. સ્યા.)] આદીનવદસ્સાવી નિસ્સરણપઞ્ઞો પરિભુઞ્જતિ. તસ્સ અભિસમ્બોધાય અયં પઞ્ચમો મહાસુપિનો પાતુરહોસિ.
‘‘તથાગતસ્સ, ભિક્ખવે, અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ પુબ્બેવ સમ્બોધા અનભિસમ્બુદ્ધસ્સ બોધિસત્તસ્સેવ સતો ઇમે પઞ્ચ મહાસુપિના પાતુરહેસુ’’ન્તિ. છટ્ઠં.