૭. દુક્કથાસુત્તં

૧૫૭. ‘‘પઞ્ચન્નં, ભિક્ખવે, પુગ્ગલાનં કથા દુક્કથા પુગ્ગલે પુગ્ગલં [પુગ્ગલં પુગ્ગલં (સી. પી.)] ઉપનિધાય. કતમેસં પઞ્ચન્નં? અસ્સદ્ધસ્સ, ભિક્ખવે, સદ્ધાકથા દુક્કથા; દુસ્સીલસ્સ સીલકથા દુક્કથા; અપ્પસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા દુક્કથા; મચ્છરિસ્સ [મચ્છરિયસ્સ (સી. પી. ક.)] ચાગકથા દુક્કથા; દુપ્પઞ્ઞસ્સ પઞ્ઞાકથા દુક્કથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, અસ્સદ્ધસ્સ સદ્ધાકથા દુક્કથા? અસ્સદ્ધો, ભિક્ખવે, સદ્ધાકથાય કચ્છમાનાય અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સદ્ધાસમ્પદં અત્તનિ ન સમનુપસ્સતિ [ન સમ્પસ્સતિ (સી.)], ન ચ લભતિ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા અસ્સદ્ધસ્સ સદ્ધાકથા દુક્કથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, દુસ્સીલસ્સ સીલકથા દુક્કથા? દુસ્સીલો, ભિક્ખવે, સીલકથાય કચ્છમાનાય અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સીલસમ્પદં અત્તનિ ન સમનુપસ્સતિ ન ચ લભતિ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા દુસ્સીલસ્સ સીલકથા દુક્કથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, અપ્પસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા દુક્કથા? અપ્પસ્સુતો, ભિક્ખવે, બાહુસચ્ચકથાય કચ્છમાનાય અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સુતસમ્પદં અત્તનિ ન સમનુપસ્સતિ, ન ચ લભતિ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા અપ્પસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા દુક્કથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, મચ્છરિસ્સ ચાગકથા દુક્કથા? મચ્છરી, ભિક્ખવે, ચાગકથાય કચ્છમાનાય અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, ચાગસમ્પદં અત્તનિ ન સમનુપસ્સતિ ન ચ લભતિ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા મચ્છરિસ્સ ચાગકથા દુક્કથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, દુપ્પઞ્ઞસ્સ પઞ્ઞાકથા દુક્કથા? દુપ્પઞ્ઞો, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાકથાય કચ્છમાનાય અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાસમ્પદં અત્તનિ ન સમનુપસ્સતિ, ન ચ લભતિ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા દુપ્પઞ્ઞસ્સ પઞ્ઞાકથા દુક્કથા. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં પુગ્ગલાનં કથા દુક્કથા પુગ્ગલે પુગ્ગલં ઉપનિધાય.

‘‘પઞ્ચન્નં, ભિક્ખવે, પુગ્ગલાનં કથા સુકથા પુગ્ગલે પુગ્ગલં ઉપનિધાય. કતમેસં પઞ્ચન્નં? સદ્ધસ્સ, ભિક્ખવે, સદ્ધાકથા સુકથા; સીલવતો સીલકથા સુકથા; બહુસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા સુકથા; ચાગવતો ચાગકથા સુકથા; પઞ્ઞવતો પઞ્ઞાકથા સુકથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, સદ્ધસ્સ સદ્ધાકથા સુકથા? સદ્ધો, ભિક્ખવે, સદ્ધાકથાય કચ્છમાનાય નાભિસજ્જતિ ન કુપ્પતિ ન બ્યાપજ્જતિ ન પતિત્થીયતિ ન કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સદ્ધાસમ્પદં અત્તનિ સમનુપસ્સતિ લભતિ ચ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા સદ્ધસ્સ સદ્ધાકથા સુકથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, સીલવતો સીલકથા સુકથા? સીલવા, ભિક્ખવે, સીલકથાય કચ્છમાનાય નાભિસજ્જતિ ન કુપ્પતિ ન બ્યાપજ્જતિ ન પતિત્થીયતિ ન કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સીલસમ્પદં અત્તનિ સમનુપસ્સતિ, લભતિ ચ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા સીલવતો સીલકથા સુકથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, બહુસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા સુકથા? બહુસ્સુતો, ભિક્ખવે, બાહુસચ્ચકથાય કચ્છમાનાય નાભિસજ્જતિ ન કુપ્પતિ ન બ્યાપજ્જતિ ન પતિત્થીયતિ ન કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, સુતસમ્પદં અત્તનિ સમનુપસ્સતિ, લભતિ ચ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા બહુસ્સુતસ્સ બાહુસચ્ચકથા સુકથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, ચાગવતો ચાગકથા સુકથા? ચાગવા, ભિક્ખવે, ચાગકથાય કચ્છમાનાય નાભિસજ્જતિ ન કુપ્પતિ ન બ્યાપજ્જતિ ન પતિત્થીયતિ ન કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, ચાગસમ્પદં અત્તનિ સમનુપસ્સતિ, લભતિ ચ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા ચાગવતો ચાગકથા સુકથા.

‘‘કસ્મા ચ, ભિક્ખવે, પઞ્ઞવતો પઞ્ઞાકથા સુકથા? પઞ્ઞવા, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાકથાય કચ્છમાનાય નાભિસજ્જતિ ન કુપ્પતિ ન બ્યાપજ્જતિ ન પતિત્થીયતિ ન કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. તં કિસ્સ હેતુ? તઞ્હિ સો, ભિક્ખવે, પઞ્ઞાસમ્પદં અત્તનિ સમનુપસ્સતિ લભતિ ચ તતોનિદાનં પીતિપામોજ્જં. તસ્મા પઞ્ઞવતો પઞ્ઞાકથા સુકથા. ઇમેસં ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચન્નં પુગ્ગલાનં કથા સુકથા પુગ્ગલે પુગ્ગલં ઉપનિધાયા’’તિ. સત્તમં.