(૧૨) ૨. અન્ધકવિન્દવગ્ગો

૧. કુલૂપકસુત્તં

૧૧૧. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો કુલૂપકો ભિક્ખુ કુલેસુ અપ્પિયો ચ હોતિ અમનાપો ચ અગરુ ચ અભાવનીયો ચ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અસન્થવવિસ્સાસી [અસન્થુતવિસ્સાસી (સી.), અસન્ધવવિસ્સાસી (ક.)] ચ હોતિ, અનિસ્સરવિકપ્પી ચ, વિસ્સટ્ઠુપસેવી [વિયત્થુપસેવી (સી.), બ્યત્થુપસેવી (સ્યા. કં.), વ્યત્તૂપસેવી (પી.)] ચ, ઉપકણ્ણકજપ્પી ચ, અતિયાચનકો ચ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો કુલૂપકો ભિક્ખુ કુલેસુ અપ્પિયો ચ હોતિ અમનાપો ચ અગરુ ચ અભાવનીયો ચ.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો કુલૂપકો ભિક્ખુ કુલેસુ પિયો ચ હોતિ મનાપો ચ ગરુ ચ ભાવનીયો ચ. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન અસન્થવવિસ્સાસી ચ હોતિ, ન અનિસ્સરવિકપ્પી ચ, ન વિસ્સટ્ઠુપસેવી ચ, ન ઉપકણ્ણકજપ્પી ચ, ન અતિયાચનકો ચ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો કુલૂપકો ભિક્ખુ કુલેસુ પિયો ચ હોતિ મનાપો ચ ગરુ ચ ભાવનીયો ચા’’તિ. પઠમં.

૨. પચ્છાસમણસુત્તં

૧૧૨. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો પચ્છાસમણો ન આદાતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અતિદૂરે વા ગચ્છતિ અચ્ચાસન્ને વા, ન પત્તપરિયાપન્નં ગણ્હતિ, આપત્તિસામન્તા ભણમાનં ન નિવારેતિ, ભણમાનસ્સ અન્તરન્તરા કથં ઓપાતેતિ, દુપ્પઞ્ઞો હોતિ જળો એળમૂગો. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો પચ્છાસમણો ન આદાતબ્બો.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો પચ્છાસમણો આદાતબ્બો. કતમેહિ પઞ્ચહિ? નાતિદૂરે ગચ્છતિ ન અચ્ચાસન્ને, પત્તપરિયાપન્નં ગણ્હતિ, આપત્તિસામન્તા ભણમાનં નિવારેતિ, ભણમાનસ્સ ન અન્તરન્તરા કથં ઓપાતેતિ, પઞ્ઞવા હોતિ અજળો અનેળમૂગો. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો પચ્છાસમણો આદાતબ્બો’’તિ. દુતિયં.

૩. સમ્માસમાધિસુત્તં

૧૧૩. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અભબ્બો સમ્માસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અક્ખમો હોતિ રૂપાનં, અક્ખમો સદ્દાનં, અક્ખમો ગન્ધાનં, અક્ખમો રસાનં, અક્ખમો ફોટ્ઠબ્બાનં. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ અભબ્બો સમ્માસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિતું.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ભબ્બો સમ્માસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિતું. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ખમો હોતિ રૂપાનં, ખમો સદ્દાનં, ખમો ગન્ધાનં, ખમો રસાનં, ખમો ફોટ્ઠબ્બાનં. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતો ભિક્ખુ ભબ્બો સમ્માસમાધિં ઉપસમ્પજ્જ વિહરિતુ’’ન્તિ. તતિયં.

૪. અન્ધકવિન્દસુત્તં

૧૧૪. એકં સમયં ભગવા મગધેસુ વિહરતિ અન્ધકવિન્દે. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો આયસ્મન્તં આનન્દં ભગવા એતદવોચ –

‘‘યે તે, આનન્દ, ભિક્ખૂ નવા અચિરપબ્બજિતા અધુનાગતા ઇમં ધમ્મવિનયં, તે વો, આનન્દ, ભિક્ખૂ પઞ્ચસુ ધમ્મેસુ સમાદપેતબ્બા [સમાદાપેતબ્બા (?)] નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા. કતમેસુ પઞ્ચસુ? ‘એથ તુમ્હે, આવુસો, સીલવા હોથ, પાતિમોક્ખસંવરસંવુતા વિહરથ આચારગોચરસમ્પન્ના અણુમત્તેસુ વજ્જેસુ ભયદસ્સાવિનો, સમાદાય સિક્ખથ સિક્ખાપદેસૂ’તિ – ઇતિ પાતિમોક્ખસંવરે સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા.

‘‘‘એથ તુમ્હે, આવુસો, ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારા વિહરથ આરક્ખસતિનો નિપક્કસતિનો [નિપકસતિનો (સી. સ્યા.), નેપક્કસતિનો (?)], સારક્ખિતમાનસા સતારક્ખેન ચેતસા સમન્નાગતા’તિ – ઇતિ ઇન્દ્રિયસંવરે સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા.

‘‘‘એથ તુમ્હે, આવુસો, અપ્પભસ્સા હોથ, ભસ્સે પરિયન્તકારિનો’તિ – ઇતિ ભસ્સપરિયન્તે સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા.

‘‘‘એથ તુમ્હે, આવુસો, આરઞ્ઞિકા હોથ, અરઞ્ઞવનપત્થાનિ પન્તાનિ સેનાસનાનિ પટિસેવથા’તિ – ઇતિ કાયવૂપકાસે સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા.

‘‘‘એથ તુમ્હે, આવુસો, સમ્માદિટ્ઠિકા હોથ સમ્માદસ્સનેન સમન્નાગતા’તિ – ઇતિ સમ્માદસ્સને સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા. યે તે, આનન્દ, ભિક્ખૂ નવા અચિરપબ્બજિતા અધુનાગતા ઇમં ધમ્મવિનયં, તે વો, આનન્દ, ભિક્ખૂ ઇમેસુ પઞ્ચસુ ધમ્મેસુ સમાદપેતબ્બા નિવેસેતબ્બા પતિટ્ઠાપેતબ્બા’’તિ. ચતુત્થં.

૫. મચ્છરિનીસુત્તં

૧૧૫. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? આવાસમચ્છરિની હોતિ, કુલમચ્છરિની હોતિ, લાભમચ્છરિની હોતિ, વણ્ણમચ્છરિની હોતિ, ધમ્મમચ્છરિની હોતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? ન આવાસમચ્છરિની હોતિ, ન કુલમચ્છરિની હોતિ, ન લાભમચ્છરિની હોતિ, ન વણ્ણમચ્છરિની હોતિ, ન ધમ્મમચ્છરિની હોતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. પઞ્ચમં.

૬. વણ્ણનાસુત્તં

૧૧૬. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અપ્પસાદનીયે ઠાને પસાદં ઉપદંસેતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા પસાદનીયે ઠાને અપ્પસાદં ઉપદંસેતિ, સદ્ધાદેય્યં વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અપ્પસાદનીયે ઠાને અપ્પસાદં ઉપદંસેતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા પસાદનીયે ઠાને પસાદં ઉપદંસેતિ, સદ્ધાદેય્યં ન વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. છટ્ઠં.

૭. ઇસ્સુકિનીસુત્તં

૧૧૭. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, ઇસ્સુકિની ચ હોતિ, મચ્છરિની ચ, સદ્ધાદેય્યં [સદ્ધાદેય્યઞ્ચ (સ્યા.)] વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનિસ્સુકિની ચ હોતિ, અમચ્છરિની ચ, સદ્ધાદેય્યં ન વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. સત્તમં.

૮. મિચ્છાદિટ્ઠિકસુત્તં

૧૧૮. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, મિચ્છાદિટ્ઠિકા ચ હોતિ, મિચ્છાસઙ્કપ્પા ચ, સદ્ધાદેય્યં વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, સમ્માદિટ્ઠિકા ચ, હોતિ, સમ્માસઙ્કપ્પા ચ, સદ્ધાદેય્યં ન વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. અટ્ઠમં.

૯. મિચ્છાવાચાસુત્તં

૧૧૯. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, મિચ્છાવાચા ચ હોતિ, મિચ્છાકમ્મન્તા ચ, સદ્ધાદેય્યં વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, સમ્માવાચા ચ હોતિ, સમ્માકમ્મન્તા ચ, સદ્ધાદેય્યં ન વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. નવમં.

૧૦. મિચ્છાવાયામસુત્તં

૧૨૦. ‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, અનનુવિચ્ચ અપરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, મિચ્છાવાયામા ચ હોતિ, મિચ્છાસતિની ચ [મિચ્છાસતિ ચ (સ્યા.)], સદ્ધાદેય્યં વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં નિરયે.

‘‘પઞ્ચહિ, ભિક્ખવે, ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે. કતમેહિ પઞ્ચહિ? અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસતિ, અનુવિચ્ચ પરિયોગાહેત્વા વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસતિ, સમ્માવાયામા ચ હોતિ, સમ્માસતિની ચ, સદ્ધાદેય્યં ન વિનિપાતેતિ. ઇમેહિ ખો, ભિક્ખવે, પઞ્ચહિ ધમ્મેહિ સમન્નાગતા ભિક્ખુની યથાભતં નિક્ખિત્તા એવં સગ્ગે’’તિ. દસમં.

અન્ધકવિન્દવગ્ગો દુતિયો.