૬. ઉપજ્ઝાયસુત્તં

૫૬. અથ ખો અઞ્ઞતરો ભિક્ખુ યેન સકો ઉપજ્ઝાયો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા સકં ઉપજ્ઝાયં એતદવોચ – ‘‘એતરહિ મે, ભન્તે, મધુરકજાતો ચેવ કાયો, દિસા ચ મે ન પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ મં નપ્પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચ મે ચિત્તં પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અનભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરામિ, અત્થિ ચ મે ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા’’તિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ તં સદ્ધિવિહારિકં ભિક્ખું આદાય યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અયં, ભન્તે, ભિક્ખુ એવમાહ – ‘એતરહિ મે, ભન્તે, મધુરકજાતો ચેવ કાયો, દિસા ચ મં ન પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ મે નપ્પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચ મે ચિત્તં પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અનભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરામિ, અત્થિ ચ મે ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા’’’તિ.

‘‘એવઞ્હેતં, ભિક્ખુ, હોતિ ઇન્દ્રિયેસુ અગુત્તદ્વારસ્સ, ભોજને અમત્તઞ્ઞુનો, જાગરિયં અનનુયુત્તસ્સ, અવિપસ્સકસ્સ કુસલાનં ધમ્માનં, પુબ્બરત્તાપરરત્તં બોધિપક્ખિયાનં ધમ્માનં ભાવનાનુયોગં અનનુયુત્તસ્સ વિહરતો, યં મધુરકજાતો ચેવ કાયો હોતિ, દિસા ચસ્સ ન પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ તં નપ્પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચસ્સ ચિત્તં પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અનભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરતિ, હોતિ ચસ્સ ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા. તસ્માતિહ તે, ભિક્ખુ, એવં સિક્ખિતબ્બં – ‘ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારો ભવિસ્સામિ, ભોજને મત્તઞ્ઞૂ, જાગરિયં અનુયુત્તો, વિપસ્સકો કુસલાનં ધમ્માનં, પુબ્બરત્તાપરરત્તં બોધિપક્ખિયાનં ધમ્માનં ભાવનાનુયોગં અનુયુત્તો વિહરિસ્સામી’તિ. એવઞ્હિ તે, ભિક્ખુ, સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ ભગવતા ઇમિના ઓવાદેન ઓવદિતો ઉટ્ઠાયાસના ભગવન્તં અભિવાદેત્વા પદક્ખિણં કત્વા પક્કામિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ એકો વૂપકટ્ઠો અપ્પમત્તો આતાપી પહિતત્તો વિહરન્તો નચિરસ્સેવ – યસ્સત્થાય કુલપુત્તા સમ્મદેવ અગારસ્મા અનગારિયં પબ્બજન્તિ, તદનુત્તરં – બ્રહ્મચરિયપરિયોસાનં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહાસિ. ‘‘ખીણા જાતિ, વુસિતં બ્રહ્મચરિયં, કતં કરણીયં, નાપરં ઇત્થત્તાયા’’તિ અબ્ભઞ્ઞાસિ. અઞ્ઞતરો પન સો ભિક્ખુ અરહતં અહોસિ.

અથ ખો સો ભિક્ખુ અરહત્તં પત્તો યેન સકો ઉપજ્ઝાયો તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા સકં ઉપજ્ઝાયં એતદવોચ – ‘‘એતરહિ મે, ભન્તે, ન ચેવ [ન ત્વેવ (સી.)] મધુરકજાતો કાયો, દિસા ચ મે પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ મં પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચ મે ચિત્તં ન પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરામિ, નત્થિ ચ મે ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા’’તિ. અથ ખો સો ભિક્ખુ તં સદ્ધિવિહારિકં ભિક્ખું આદાય યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો સો ભિક્ખુ ભગવન્તં એતદવોચ – ‘‘અયં, ભન્તે, ભિક્ખુ એવમાહ – ‘એતરહિ મે, ભન્તે, ન ચેવ મધુરકજાતો કાયો, દિસા ચ મે પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ મં પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચ મે ચિત્તં ન પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરામિ, નત્થિ ચ મે ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા’’’તિ.

‘‘એવઞ્હેતં, ભિક્ખુ, હોતિ ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારસ્સ, ભોજને મત્તઞ્ઞુનો, જાગરિયં અનુયુત્તસ્સ, વિપસ્સકસ્સ કુસલાનં ધમ્માનં, પુબ્બરત્તાપરરત્તં બોધિપક્ખિયાનં ધમ્માનં ભાવનાનુયોગં અનુયુત્તસ્સ વિહરતો, યં ન ચેવ મધુરકજાતો કાયો હોતિ, દિસા ચસ્સ પક્ખાયન્તિ, ધમ્મા ચ તં પટિભન્તિ, થિનમિદ્ધઞ્ચસ્સ ચિત્તં ન પરિયાદાય તિટ્ઠતિ, અભિરતો ચ બ્રહ્મચરિયં ચરતિ, ન ચસ્સ હોતિ ધમ્મેસુ વિચિકિચ્છા. તસ્માતિહ વો, ભિક્ખવે, એવં સિક્ખિતબ્બં – ‘ઇન્દ્રિયેસુ ગુત્તદ્વારા ભવિસ્સામ, ભોજને મત્તઞ્ઞુનો, જાગરિયં અનુયુત્તા, વિપસ્સકા કુસલાનં ધમ્માનં, પુબ્બરત્તાપરરત્તં બોધિપક્ખિયાનં ધમ્માનં ભાવનાનુયોગં અનુયુત્તા વિહરિસ્સામા’તિ. એવઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ. છટ્ઠં.