૧૦. પેમસુત્તં

૨૦૦. ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, (પેમાનિ) [( ) નત્થિ સી. સ્યા. કં. પી. પોત્થકેસુ] જાયન્તિ. કતમાનિ ચત્તારિ? પેમા પેમં જાયતિ, પેમા દોસો જાયતિ, દોસા પેમં જાયતિ, દોસા દોસો જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પેમા પેમં જાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પુગ્ગલસ્સ ઇટ્ઠો હોતિ કન્તો મનાપો. તં પરે ઇટ્ઠેન કન્તેન મનાપેન સમુદાચરન્તિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો ઇટ્ઠો કન્તો મનાપો, તં પરે ઇટ્ઠેન કન્તેન મનાપેન સમુદાચરન્તી’તિ. સો તેસુ પેમં જનેતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પેમા પેમં જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પેમા દોસો જાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પુગ્ગલસ્સ ઇટ્ઠો હોતિ કન્તો મનાપો. તં પરે અનિટ્ઠેન અકન્તેન અમનાપેન સમુદાચરન્તિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો ઇટ્ઠો કન્તો મનાપો, તં પરે અનિટ્ઠેન અકન્તેન અમનાપેન સમુદાચરન્તી’તિ. સો તેસુ દોસં જનેતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પેમા દોસો જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, દોસા પેમં જાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પુગ્ગલસ્સ અનિટ્ઠો હોતિ અકન્તો અમનાપો. તં પરે અનિટ્ઠેન અકન્તેન અમનાપેન સમુદાચરન્તિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો અનિટ્ઠો અકન્તો અમનાપો, તં પરે અનિટ્ઠેન અકન્તેન અમનાપેન સમુદાચરન્તી’તિ. સો તેસુ પેમં જનેતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, દોસા પેમં જાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, દોસા દોસો જાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પુગ્ગલસ્સ અનિટ્ઠો હોતિ અકન્તો અમનાપો. તં પરે ઇટ્ઠેન કન્તેન મનાપેન સમુદાચરન્તિ. તસ્સ એવં હોતિ – ‘યો ખો મ્યાયં પુગ્ગલો અનિટ્ઠો અકન્તો અમનાપો, તં પરે ઇટ્ઠેન કન્તેન મનાપેન સમુદાચરન્તી’તિ. સો તેસુ દોસં જનેતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, દોસા દોસો જાયતિ. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારિ પેમાનિ જાયન્તિ.

‘‘યસ્મિં, ભિક્ખવે, સમયે ભિક્ખુ વિવિચ્ચેવ કામેહિ…પે… પઠમં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, યમ્પિસ્સ પેમા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યોપિસ્સ પેમા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યમ્પિસ્સ દોસા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યોપિસ્સ દોસા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ.

‘‘યસ્મિં, ભિક્ખવે, સમયે ભિક્ખુ વિતક્કવિચારાનં વૂપસમા…પે… દુતિયં ઝાનં…પે… તતિયં ઝાનં…પે… ચતુત્થં ઝાનં ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, યમ્પિસ્સ પેમા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યોપિસ્સ પેમા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યમ્પિસ્સ દોસા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ, યોપિસ્સ દોસા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ તસ્મિં સમયે ન હોતિ.

‘‘યસ્મિં, ભિક્ખવે, સમયે ભિક્ખુ આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ, યમ્પિસ્સ પેમા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ પહીનં હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવંકતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મં, યોપિસ્સ પેમા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ પહીનો હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો, યમ્પિસ્સ દોસા પેમં જાયતિ તમ્પિસ્સ પહીનં હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલં તાલાવત્થુકતં અનભાવંકતં આયતિં અનુપ્પાદધમ્મં, યોપિસ્સ દોસા દોસો જાયતિ સોપિસ્સ પહીનો હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ નેવ ઉસ્સેનેતિ ન પટિસેનેતિ [ન પટિસ્સેનેતિ (સી. પી.)] ન ધૂપાયતિ ન પજ્જલતિ ન સમ્પજ્ઝાયતિ [ન અપજ્ઝાયતિ (સી.), ન પજ્ઝાયતિ (સ્યા. કં. પી.)].

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ઉસ્સેનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, રૂપવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા રૂપં, રૂપસ્મિં વા અત્તાનં; વેદનં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, વેદનાવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા વેદનં, વેદનાય વા અત્તાનં; સઞ્ઞં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, સઞ્ઞાવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા સઞ્ઞં, સઞ્ઞાય વા અત્તાનં; સઙ્ખારે અત્તતો સમનુપસ્સતિ, સઙ્ખારવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા સઙ્ખારે, સઙ્ખારેસુ વા અત્તાનં; વિઞ્ઞાણં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, વિઞ્ઞાણવન્તં વા અત્તાનં, અત્તનિ વા વિઞ્ઞાણં, વિઞ્ઞાણસ્મિં વા અત્તાનં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ઉસ્સેનેતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન ઉસ્સેનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન રૂપં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન રૂપવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા રૂપં, ન રૂપસ્મિં વા અત્તાનં; ન વેદનં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન વેદનાવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા વેદનં, ન વેદનાય વા અત્તાનં; ન સઞ્ઞં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન સઞ્ઞાવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા સઞ્ઞં, ન સઞ્ઞાય વા અત્તાનં; ન સઙ્ખારે અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન સઙ્ખારવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા સઙ્ખારે, ન સઙ્ખારેસુ વા અત્તાનં; ન વિઞ્ઞાણં અત્તતો સમનુપસ્સતિ, ન વિઞ્ઞાણવન્તં વા અત્તાનં, ન અત્તનિ વા વિઞ્ઞાણં, ન વિઞ્ઞાણસ્મિં વા અત્તાનં. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન ઉસ્સેનેતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પટિસેનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અક્કોસન્તં પચ્ચક્કોસતિ, રોસન્તં પટિરોસતિ, ભણ્ડન્તં પટિભણ્ડતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પટિસેનેતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન પટિસેનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અક્કોસન્તં ન પચ્ચક્કોસતિ, રોસન્તં ન પટિરોસતિ, ભણ્ડન્તં ન પટિભણ્ડતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન પટિસેનેતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ધૂપાયતિ? અસ્મીતિ, ભિક્ખવે, સતિ ઇત્થસ્મીતિ હોતિ, એવંસ્મીતિ હોતિ, અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ, અસસ્મીતિ હોતિ, સતસ્મીતિ હોતિ, સન્તિ હોતિ, ઇત્થં સન્તિ હોતિ, એવં સન્તિ હોતિ, અઞ્ઞથા સન્તિ હોતિ, અપિહં સન્તિ હોતિ, અપિહં ઇત્થં સન્તિ હોતિ, અપિહં એવં સન્તિ હોતિ, અપિહં અઞ્ઞથા સન્તિ હોતિ, ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ધૂપાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન ધૂપાયતિ? અસ્મીતિ, ભિક્ખવે, અસતિ ઇત્થસ્મીતિ ન હોતિ, એવંસ્મીતિ ન હોતિ, અઞ્ઞથાસ્મીતિ ન હોતિ, અસસ્મીતિ ન હોતિ, સતસ્મીતિ ન હોતિ, સન્તિ ન હોતિ, ઇત્થં સન્તિ ન હોતિ, એવં સન્તિ ન હોતિ, અઞ્ઞથા સન્તિ ન હોતિ, અપિહં સન્તિ ન હોતિ, અપિહં ઇત્થં સન્તિ ન હોતિ, અપિહં એવં સન્તિ ન હોતિ, અપિહં અઞ્ઞથા સન્તિ ન હોતિ, ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, એવં ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન ધૂપાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પજ્જલતિ? ઇમિના અસ્મીતિ, ભિક્ખવે, સતિ ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના એવંસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના અસસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના સતસ્મીતિ હોતિ, ઇમિના સન્તિ હોતિ, ઇમિના ઇત્થં સન્તિ હોતિ, ઇમિના એવં સન્તિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા સન્તિ હોતિ, ઇમિના અપિહં સન્તિ હોતિ, ઇમિના અપિહં ઇત્થં સન્તિ હોતિ, ઇમિના અપિહં એવં સન્તિ હોતિ, ઇમિના અપિહં અઞ્ઞથા સન્તિ હોતિ, ઇમિના ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ પજ્જલતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન પજ્જલતિ? ઇમિના અસ્મીતિ, ભિક્ખવે, અસતિ ઇમિના ઇત્થસ્મીતિ ન હોતિ, ઇમિના એવંસ્મીતિ ન હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથાસ્મીતિ ન હોતિ, ઇમિના અસસ્મીતિ ન હોતિ, ઇમિના સતસ્મીતિ ન હોતિ, ઇમિના સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના ઇત્થં સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના એવં સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અપિહં સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અપિહં ઇત્થં સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અપિહં એવં સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અપિહં અઞ્ઞથા સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના ઇત્થં ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના એવં ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ, ઇમિના અઞ્ઞથા ભવિસ્સન્તિ ન હોતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન પજ્જલતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્પજ્ઝાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અસ્મિમાનો પહીનો ન હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સમ્પજ્ઝાયતિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન સમ્પજ્ઝાયતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો અસ્મિમાનો પહીનો હોતિ ઉચ્છિન્નમૂલો તાલાવત્થુકતો અનભાવંકતો આયતિં અનુપ્પાદધમ્મો. એવં ખો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ ન સમ્પજ્ઝાયતી’’તિ. દસમં.

મહાવગ્ગો પઞ્ચમો.