૧. અત્તાનુવાદસુત્તં

૧૨૧. ‘‘ચત્તારિમાનિ, ભિક્ખવે, ભયાનિ. કતમાનિ ચત્તારિ? અત્તાનુવાદભયં, પરાનુવાદભયં, દણ્ડભયં, દુગ્ગતિભયં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, અત્તાનુવાદભયં? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘અહઞ્ચેવ [અહઞ્ચે (?)] ખો પન કાયેન દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, મનસા દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, કિઞ્ચ તં યં મં [કિઞ્ચ તં મં (સી.), કિઞ્ચ મં (સ્યા. કં.), કિઞ્ચ તં કમ્મં (પી. ક.)] અત્તા સીલતો ન ઉપવદેય્યા’તિ! સો અત્તાનુવાદભયસ્સ ભીતો કાયદુચ્ચરિતં પહાય કાયસુચરિતં ભાવેતિ, વચીદુચ્ચરિતં પહાય વચીસુચરિતં ભાવેતિ, મનોદુચ્ચરિતં પહાય મનોસુચરિતં ભાવેતિ, સુદ્ધં અત્તાનં પરિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અત્તાનુવાદભયં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, પરાનુવાદભયં? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘અહઞ્ચેવ ખો પન કાયેન દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, મનસા દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, કિઞ્ચ તં યં મં પરે સીલતો ન ઉપવદેય્યુ’ન્તિ! સો પરાનુવાદભયસ્સ ભીતો કાયદુચ્ચરિતં પહાય કાયસુચરિતં ભાવેતિ, વચીદુચ્ચરિતં પહાય વચીસુચરિતં ભાવેતિ, મનોદુચ્ચરિતં પહાય મનોસુચરિતં ભાવેતિ, સુદ્ધં અત્તાનં પરિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, પરાનુવાદભયં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, દણ્ડભયં? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પસ્સતિ ચોરં આગુચારિં, રાજાનો ગહેત્વા વિવિધા કમ્મકારણા કારેન્તે, કસાહિપિ તાળેન્તે, વેત્તેહિપિ તાળેન્તે, અદ્ધદણ્ડકેહિપિ તાળેન્તે, હત્થમ્પિ છિન્દન્તે, પાદમ્પિ છિન્દન્તે, હત્થપાદમ્પિ છિન્દન્તે, કણ્ણમ્પિ છિન્દન્તે, નાસમ્પિ છિન્દન્તે, કણ્ણનાસમ્પિ છિન્દન્તે, બિલઙ્ગથાલિકમ્પિ કરોન્તે, સઙ્ખમુણ્ડિકમ્પિ કરોન્તે, રાહુમુખમ્પિ કરોન્તે, જોતિમાલિકમ્પિ કરોન્તે, હત્થપજ્જોતિકમ્પિ કરોન્તે, એરકવત્તિકમ્પિ કરોન્તે, ચીરકવાસિકમ્પિ કરોન્તે, એણેય્યકમ્પિ કરોન્તે, બલિસમંસિકમ્પિ કરોન્તે, કહાપણકમ્પિ કરોન્તે, ખારાપતચ્છિકમ્પિ કરોન્તે, પલિઘપરિવત્તિકમ્પિ કરોન્તે, પલાલપીઠકમ્પિ કરોન્તે, તત્તેનપિ તેલેન ઓસિઞ્ચન્તે, સુનખેહિપિ ખાદાપેન્તે, જીવન્તમ્પિ સૂલે ઉત્તાસેન્તે, અસિનાપિ સીસં છિન્દન્તે.

‘‘તસ્સ એવં હોતિ – ‘યથારૂપાનં ખો પાપકાનં કમ્માનં હેતુ ચોરં આગુચારિં રાજાનો ગહેત્વા વિવિધા કમ્મકારણા કારેન્તિ, કસાહિપિ તાળેન્તિ…પે… અસિનાપિ સીસં છિન્દન્તિ, અહઞ્ચેવ ખો પન એવરૂપં પાપકમ્મં કરેય્યં, મમ્પિ રાજાનો ગહેત્વા એવરૂપા વિવિધા કમ્મકારણા કારેય્યું, કસાહિપિ તાળેય્યું, વેત્તેહિપિ તાળેય્યું, અદ્ધદણ્ડકેહિપિ તાળેય્યું, હત્થમ્પિ છિન્દેય્યું, પાદમ્પિ છિન્દેય્યું, હત્થપાદમ્પિ છિન્દેય્યું, કણ્ણમ્પિ છિન્દેય્યું, નાસમ્પિ છિન્દેય્યું, કણ્ણનાસમ્પિ છિન્દેય્યું, બિલઙ્ગથાલિકમ્પિ કરેય્યું, સઙ્ખમુણ્ડિકમ્પિ કરેય્યું; રાહુમુખમ્પિ કરેય્યું, જોતિમાલિકમ્પિ કરેય્યું, હત્થપજ્જોતિકમ્પિ કરેય્યું, એરકવત્તિકમ્પિ કરેય્યું, ચીરકવાસિકમ્પિ કરેય્યું, એણેય્યકમ્પિ કરેય્યું, બલિસમંસિકમ્પિ કરેય્યું, કહાપણકમ્પિ કરેય્યું, ખારાપતચ્છિકમ્પિ કરેય્યું, પલિઘપરિવત્તિકમ્પિ કરેય્યું, પલાલપીઠકમ્પિ કરેય્યું, તત્તેનપિ તેલેન ઓસિઞ્ચેય્યું, સુનખેહિપિ ખાદાપેય્યું, જીવન્તમ્પિ સૂલે ઉત્તાસેય્યું, અસિનાપિ સીસં છિન્દેય્યુ’ન્તિ. સો દણ્ડભયસ્સ ભીતો ન પરેસં પાભતં વિલુમ્પન્તો ચરતિ. કાયદુચ્ચરિતં પહાય…પે… સુદ્ધં અત્તાનં પરિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દણ્ડભયં.

‘‘કતમઞ્ચ, ભિક્ખવે, દુગ્ગતિભયં? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો ઇતિ પટિસઞ્ચિક્ખતિ – ‘કાયદુચ્ચરિતસ્સ ખો પાપકો વિપાકો અભિસમ્પરાયં, વચીદુચ્ચરિતસ્સ પાપકો વિપાકો અભિસમ્પરાયં, મનોદુચ્ચરિતસ્સ પાપકો વિપાકો અભિસમ્પરાયં. અહઞ્ચેવ ખો પન કાયેન દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, વાચાય દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, મનસા દુચ્ચરિતં ચરેય્યં, કિઞ્ચ તં યાહં ન કાયસ્સ ભેદા પરં મરણા અપાયં દુગ્ગતિં વિનિપાતં નિરયં ઉપપજ્જેય્ય’ન્તિ! સો દુગ્ગતિભયસ્સ ભીતો કાયદુચ્ચરિતં પહાય કાયસુચરિતં ભાવેતિ, વચીદુચ્ચરિતં પહાય વચીસુચરિતં ભાવેતિ, મનોદુચ્ચરિતં પહાય મનોસુચરિતં ભાવેતિ, સુદ્ધં અત્તાનં પરિહરતિ. ઇદં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દુગ્ગતિભયં. ઇમાનિ ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારિ ભયાની’’તિ. પઠમં.