૭. મૂસિકસુત્તં
૧૦૭. ‘‘ચતસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, મૂસિકા. કતમા ચતસ્સો? ગાધં કત્તા નો વસિતા, વસિતા નો ગાધં કત્તા, નેવ ગાધં કત્તા નો વસિતા, ગાધં કત્તા ચ વસિતા ચ – ઇમા ખો, ભિક્ખવે, ચતસ્સો મૂસિકા. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો મૂસિકૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? ગાધં કત્તા નો વસિતા, વસિતા નો ગાધં કત્તા, નેવ ગાધં કત્તા નો વસિતા, ગાધં કત્તા ચ વસિતા ચ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગાધં કત્તા હોતિ નો વસિતા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ધમ્મં પરિયાપુણાતિ – સુત્તં, ગેય્યં, વેય્યાકરણં, ગાથં, ઉદાનં, ઇતિવુત્તકં, જાતકં, અબ્ભુતધમ્મં, વેદલ્લં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગાધં કત્તા હોતિ, નો વસિતા. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, મૂસિકા ગાધં કત્તા, નો વસિતા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો વસિતા હોતિ, નો ગાધં કત્તા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ધમ્મં ન પરિયાપુણાતિ – સુત્તં, ગેય્યં, વેય્યાકરણં, ગાથં, ઉદાનં, ઇતિવુત્તકં, જાતકં, અબ્ભુતધમ્મં, વેદલ્લં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો વસિતા હોતિ, નો ગાધં કત્તા. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, મૂસિકા વસિતા હોતિ, નો ગાધં કત્તા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં, પુગ્ગલં વદામિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો નેવ ગાધં કત્તા હોતિ નો વસિતા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ધમ્મં ન પરિયાપુણાતિ – સુત્તં, ગેય્યં, વેય્યાકરણં, ગાથં, ઉદાનં, ઇતિવુત્તકં, જાતકં, અબ્ભુતધમ્મં, વેદલ્લં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો નેવ ગાધં કત્તા હોતિ, નો વસિતા. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, મૂસિકા નેવ ગાધં કત્તા હોતિ, નો વસિતા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.
‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગાધં કત્તા ચ હોતિ વસિતા ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ધમ્મં પરિયાપુણાતિ – સુત્તં, ગેય્યં, વેય્યાકરણં, ગાથં, ઉદાનં, ઇતિવુત્તકં, જાતકં, અબ્ભુતધમ્મં, વેદલ્લં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગાધં કત્તા ચ હોતિ વસિતા ચ. સેય્યથાપિ સા, ભિક્ખવે, મૂસિકા ગાધં કત્તા ચ હોતિ વસિતા ચ; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો મૂસિકૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ. સત્તમં.