૩. કુમ્ભસુત્તં

૧૦૩. ‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, કુમ્ભા. કતમે ચત્તારો? તુચ્છો પિહિતો, પૂરો વિવટો, તુચ્છો વિવટો, પૂરો પિહિતો – ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો કુમ્ભા. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો કુમ્ભૂપમા [પુ. પ. ૧૬૦] પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? તુચ્છો પિહિતો, પૂરો વિવટો, તુચ્છો વિવટો, પૂરો પિહિતો.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તુચ્છો હોતિ પિહિતો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ પાસાદિકં હોતિ અભિક્કન્તં પટિક્કન્તં આલોકિતં વિલોકિતં સમિઞ્જિતં પસારિતં સઙ્ઘાટિપત્તચીવરધારણં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તુચ્છો હોતિ પિહિતો. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, કુમ્ભો તુચ્છો પિહિતો; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પૂરો હોતિ વિવટો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ ન પાસાદિકં હોતિ અભિક્કન્તં પટિક્કન્તં આલોકિતં વિલોકિતં સમિઞ્જિતં પસારિતં સઙ્ઘાટિપત્તચીવરધારણં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પૂરો હોતિ વિવટો. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, કુમ્ભો પૂરો વિવટો; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તુચ્છો હોતિ વિવટો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ ન પાસાદિકં હોતિ અભિક્કન્તં પટિક્કન્તં આલોકિતં વિલોકિતં સમિઞ્જિતં પસારિતં સઙ્ઘાટિપત્તચીવરધારણં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં નપ્પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો તુચ્છો હોતિ વિવટો. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, કુમ્ભો તુચ્છો વિવટો; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પૂરો હોતિ પિહિતો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ પાસાદિકં હોતિ અભિક્કન્તં પટિક્કન્તં આલોકિતં વિલોકિતં સમિઞ્જિતં પસારિતં સઙ્ઘાટિપત્તચીવરધારણં. સો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો પૂરો હોતિ પિહિતો. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, કુમ્ભો પૂરો પિહિતો; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો કુમ્ભૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ. તતિયં.