૧. પઠમવલાહકસુત્તં

૧૦૧. એવં મે સુતં – એકં સમયં ભગવા સાવત્થિયં વિહરતિ જેતવને અનાથપિણ્ડિકસ્સ આરામે. તત્ર ખો ભગવા ભિક્ખૂ આમન્તેસિ – ‘‘ભિક્ખવો’’તિ. ‘‘ભદન્તે’’તિ તે ભિક્ખૂ ભગવતો પચ્ચસ્સોસું. ભગવા એતદવોચ –

‘‘ચત્તારોમે, ભિક્ખવે, વલાહકા. કતમે ચત્તારો? ગજ્જિતા નો વસ્સિતા, વસ્સિતા નો ગજ્જિતા, નેવ ગજ્જિતા નો વસ્સિતા, ગજ્જિતા ચ વસ્સિતા ચ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો વલાહકા. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો વલાહકૂપમા [પુ. પ. ૧૫૭] પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? ગજ્જિતા નો વસ્સિતા, વસ્સિતા નો ગજ્જિતા, નેવ ગજ્જિતા નો વસ્સિતા, ગજ્જિતા ચ વસ્સિતા ચ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગજ્જિતા હોતિ નો વસ્સિતા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ભાસિતા હોતિ, નો કત્તા. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગજ્જિતા હોતિ, નો વસ્સિતા. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, વલાહકો ગજ્જિતા, નો વસ્સિતા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો વસ્સિતા હોતિ, નો ગજ્જિતા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કત્તા હોતિ, નો ભાસિતા. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો વસ્સિતા હોતિ, નો ગજ્જિતા. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, વલાહકો વસ્સિતા, નો ગજ્જિતા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો નેવ ગજ્જિતા હોતિ, નો વસ્સિતા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો નેવ ભાસિતા હોતિ, નો કત્તા. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો નેવ ગજ્જિતા હોતિ, નો વસ્સિતા. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, વલાહકો નેવ ગજ્જિતા [નેવ ગજ્જિતા હોતિ (ક.)], નો વસ્સિતા; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.

‘‘કથઞ્ચ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગજ્જિતા ચ હોતિ વસ્સિતા ચ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ભાસિતા ચ હોતિ કત્તા ચ. એવં ખો, ભિક્ખવે, પુગ્ગલો ગજ્જિતા ચ હોતિ વસ્સિતા ચ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, વલાહકો ગજ્જિતા ચ [ગજ્જિતા ચ હોતિ (ક.)] વસ્સિતા ચ; તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. ઇમે ખો, ભિક્ખવે, ચત્તારો વલાહકૂપમા પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’ન્તિ. પઠમં.