૧૦. પોતલિયસુત્તં

૧૦૦. અથ ખો પોતલિયો પરિબ્બાજકો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવતા સદ્ધિં સમ્મોદિ. સમ્મોદનીયં કથં સારણીયં વીતિસારેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નં ખો પોતલિયં પરિબ્બાજકં ભગવા એતદવોચ –

‘‘ચત્તારોમે, પોતલિય, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? ઇધ, પોતલિય, એકચ્ચો પુગ્ગલો [પુ. પ. ૧૬૫] અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ ખો વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, પોતલિય, એકચ્ચો પુગ્ગલો વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ ખો અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, પોતલિય, એકચ્ચો પુગ્ગલો નેવ અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, પોતલિય, એકચ્ચો પુગ્ગલો અવણ્ણારહસ્સ ચ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, વણ્ણારહસ્સ ચ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇમે ખો, પોતલિય, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. ઇમેસં ખો, પોતલિય, ચતુન્નં પુગ્ગલાનં કતમો તે પુગ્ગલો ખમતિ અભિક્કન્તતરો ચ પણીતતરો ચા’’તિ?

‘‘ચત્તારોમે, ભો ગોતમ, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો? ઇધ, ભો ગોતમ, એકચ્ચો પુગ્ગલો અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ ખો વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, ભો ગોતમ, એકચ્ચો પુગ્ગલો વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ ખો અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, ભો ગોતમ, એકચ્ચો પુગ્ગલો નેવ અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇધ પન, ભો ગોતમ, એકચ્ચો પુગ્ગલો અવણ્ણારહસ્સ ચ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, વણ્ણારહસ્સ ચ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન. ઇમે ખો, ભો ગોતમ, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. ઇમેસં, ભો ગોતમ, ચતુન્નં પુગ્ગલાનં ય્વાયં પુગ્ગલો નેવ અવણ્ણારહસ્સ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, નો ચ વણ્ણારહસ્સ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન; અયં મે પુગ્ગલો ખમતિ ઇમેસં ચતુન્નં પુગ્ગલાનં અભિક્કન્તતરો ચ પણીતતરો ચ. તં કિસ્સ હેતુ? અભિક્કન્તા [અભિક્કન્તતરા (ક.)] હેસા, ભો ગોતમ, યદિદં ઉપેક્ખા’’તિ.

‘‘ચત્તારોમે, પોતલિય, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો…પે… ઇમે ખો, પોતલિય, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. ઇમેસં ખો, પોતલિય, ચતુન્નં પુગ્ગલાનં ય્વાયં પુગ્ગલો અવણ્ણારહસ્સ ચ અવણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન, વણ્ણારહસ્સ ચ વણ્ણં ભાસિતા હોતિ ભૂતં તચ્છં કાલેન; અયં ઇમેસં ચતુન્નં પુગ્ગલાનં અભિક્કન્તતરો ચ પણીતતરો ચ. તં કિસ્સ હેતુ? અભિક્કન્તા હેસા, પોતલિય, યદિદં તત્થ તત્થ કાલઞ્ઞુતા’’તિ.

‘‘ચત્તારોમે, ભો ગોતમ, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે ચત્તારો…પે… ઇમે ખો, ભો ગોતમ, ચત્તારો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. ઇમેસં, ભો ગોતમ, ચતુન્નં પુગ્ગલાનં ય્વાયં પુગ્ગલો અવણ્ણારહસ્સ ચ અવણ્ણં ભાસિતા ભૂતં તચ્છં કાલેન, વણ્ણારહસ્સ ચ વણ્ણં ભાસિતા ભૂતં તચ્છં કાલેન; અયં મે પુગ્ગલો ખમતિ ઇમેસં ચતુન્નં પુગ્ગલાનં અભિક્કન્તતરો ચ પણીતતરો ચ. તં કિસ્સ હેતુ? અભિક્કન્તા હેસા, ભો ગોતમ, યદિદં તત્થ તત્થ કાલઞ્ઞુતા.

‘‘અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ, અભિક્કન્તં, ભો ગોતમ! સેય્યથાપિ, ભો ગોતમ, નિક્કુજ્જિતં વા ઉક્કુજ્જેય્ય, પટિચ્છન્નં વા વિવરેય્ય, મૂળ્હસ્સ વા મગ્ગં આચિક્ખેય્ય, અન્ધકારે વા તેલપજ્જોતં ધારેય્ય – ચક્ખુમન્તો રૂપાનિ દક્ખન્તીતિ, એવમેવં ભોતા ગોતમેન અનેકપરિયાયેન ધમ્મો પકાસિતો. એસાહં ભવન્તં ગોતમં સરણં ગચ્છામિ ધમ્મઞ્ચ ભિક્ખુસઙ્ઘઞ્ચ. ઉપાસકં મં ભવં ગોતમો ધારેતુ અજ્જતગ્ગે પાણુપેતં સરણં ગત’’ન્તિ. દસમં.

અસુરવગ્ગો પઞ્ચમો.