૭. કમ્મન્તસુત્તં

૧૨૦. ‘‘તિસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, વિપત્તિયો. કતમા તિસ્સો? કમ્મન્તવિપત્તિ, આજીવવિપત્તિ, દિટ્ઠિવિપત્તિ. કતમા ચ, ભિક્ખવે, કમ્મન્તવિપત્તિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પાણાતિપાતી હોતિ…પે… સમ્ફપ્પલાપી હોતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કમ્મન્તવિપત્તિ.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, આજીવવિપત્તિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો મિચ્છાઆજીવો હોતિ, મિચ્છાઆજીવેન જીવિકં [જીવિતં (સ્યા. કં. ક.)] કપ્પેતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, આજીવવિપત્તિ.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિવિપત્તિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો મિચ્છાદિટ્ઠિકો હોતિ વિપરીતદસ્સનો – ‘નત્થિ દિન્નં, નત્થિ યિટ્ઠં…પે… યે ઇમઞ્ચ લોકં પરઞ્ચ લોકં સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા પવેદેન્તી’તિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિવિપત્તિ. ઇમા ખો, ભિક્ખવે, તિસ્સો વિપત્તિયોતિ.

‘‘તિસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, સમ્પદા. કતમા તિસ્સો? કમ્મન્તસમ્પદા, આજીવસમ્પદા, દિટ્ઠિસમ્પદા. કતમા ચ, ભિક્ખવે, કમ્મન્તસમ્પદા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પાણાતિપાતા પટિવિરતો હોતિ…પે… સમ્ફપ્પલાપા પટિવિરતો હોતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, કમ્મન્તસમ્પદા.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, આજીવસમ્પદા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો સમ્માઆજીવો હોતિ, સમ્માઆજીવેન જીવિકં કપ્પેતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, આજીવસમ્પદા.

‘‘કતમા ચ, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિસમ્પદા? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો સમ્માદિટ્ઠિકો હોતિ અવિપરીતદસ્સનો – ‘અત્થિ દિન્નં, અત્થિ યિટ્ઠં…પે… યે ઇમઞ્ચ લોકં પરઞ્ચ લોકં સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા પવેદેન્તી’તિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, દિટ્ઠિસમ્પદા. ઇમા ખો, ભિક્ખવે, તિસ્સો સમ્પદા’’તિ. સત્તમં.