૭. ચતુમહારાજસુત્તં

૩૭. ‘‘અટ્ઠમિયં, ભિક્ખવે, પક્ખસ્સ ચતુન્નં મહારાજાનં અમચ્ચા પારિસજ્જા ઇમં લોકં અનુવિચરન્તિ – ‘કચ્ચિ બહૂ મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તી’તિ. ચાતુદ્દસિં, ભિક્ખવે, પક્ખસ્સ ચતુન્નં મહારાજાનં પુત્તા ઇમં લોકં અનુવિચરન્તિ – ‘કચ્ચિ બહૂ મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તી’તિ. તદહુ, ભિક્ખવે, ઉપોસથે પન્નરસે ચત્તારો મહારાજાનો સામઞ્ઞેવ ઇમં લોકં અનુવિચરન્તિ – ‘કચ્ચિ બહૂ મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તી’’’તિ.

‘‘સચે, ભિક્ખવે, અપ્પકા હોન્તિ મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તિ. તમેનં, ભિક્ખવે, ચત્તારો મહારાજાનો દેવાનં તાવતિંસાનં સુધમ્માય સભાય સન્નિસિન્નાનં સન્નિપતિતાનં આરોચેન્તિ – ‘અપ્પકા ખો, મારિસા, મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તી’તિ. તેન ખો, ભિક્ખવે, દેવા તાવતિંસા અનત્તમના હોન્તિ – ‘દિબ્બા વત, ભો, કાયા પરિહાયિસ્સન્તિ, પરિપૂરિસ્સન્તિ અસુરકાયા’’’તિ.

‘‘સચે પન, ભિક્ખવે, બહૂ હોન્તિ મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તિ. તમેનં, ભિક્ખવે, ચત્તારો મહારાજાનો દેવાનં તાવતિંસાનં સુધમ્માય સભાય સન્નિસિન્નાનં સન્નિપતિતાનં આરોચેન્તિ – ‘બહૂ ખો, મારિસા, મનુસ્સા મનુસ્સેસુ મત્તેય્યા પેત્તેય્યા સામઞ્ઞા બ્રહ્મઞ્ઞા કુલે જેટ્ઠાપચાયિનો ઉપોસથં ઉપવસન્તિ પટિજાગરોન્તિ પુઞ્ઞાનિ કરોન્તી’તિ. તેન, ભિક્ખવે, દેવા તાવતિંસા અત્તમના હોન્તિ – ‘દિબ્બા વત, ભો, કાયા પરિપૂરિસ્સન્તિ, પરિહાયિસ્સન્તિ અસુરકાયા’’’તિ.

‘‘ભૂતપુબ્બં, ભિક્ખવે, સક્કો દેવાનમિન્દો દેવે તાવતિંસે અનુનયમાનો તાયં વેલાયં ઇમં ગાથં અભાસિ –

‘‘ચાતુદ્દસિં પઞ્ચદસિં, યા ચ પક્ખસ્સ અટ્ઠમી;

પાટિહારિયપક્ખઞ્ચ, અટ્ઠઙ્ગસુસમાગતં;

ઉપોસથં ઉપવસેય્ય, યોપિસ્સ [યોપસ્સ (સી. સ્યા. કં. પી.)] માદિસો નરો’’તિ.

‘‘સા ખો પનેસા, ભિક્ખવે, સક્કેન દેવાનમિન્દેન ગાથા દુગ્ગીતા ન સુગીતા દુબ્ભાસિતા ન સુભાસિતા. તં કિસ્સ હેતુ? સક્કો હિ, ભિક્ખવે, દેવાનમિન્દો અવીતરાગો અવીતદોસો અવીતમોહો.

‘‘યો ચ ખો સો, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ અરહં ખીણાસવો વુસિતવા બ્રહ્મચરિયો કતકરણીયો ઓહિતભારો અનુપ્પત્તસદત્થો પરિક્ખીણભવસંયોજનો સમ્મદઞ્ઞા વિમુત્તો, તસ્સ ખો એતં, ભિક્ખવે, ભિક્ખુનો [તસ્સ ખો એતં ભિક્ખુનો (સી. સ્યા.), તસ્સ ખો એવં ભિક્ખવે ભિક્ખુનો (ક.)] કલ્લં વચનાય –

‘‘ચાતુદ્દસિં પઞ્ચદસિં, યા ચ પક્ખસ્સ અટ્ઠમી;

પાટિહારિયપક્ખઞ્ચ, અટ્ઠઙ્ગસુસમાગતં;

ઉપોસથં ઉપવસેય્ય, યોપિસ્સ માદિસો નરો’’તિ.

‘‘તં કિસ્સ હેતુ? સો હિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ વીતરાગો વીતદોસો વીતમોહો’’તિ. સત્તમં.