૫. વજિરૂપમસુત્તં

૨૫. ‘‘તયોમે, ભિક્ખવે, પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિં. કતમે તયો? અરુકૂપમચિત્તો પુગ્ગલો, વિજ્જૂપમચિત્તો પુગ્ગલો, વજિરૂપમચિત્તો પુગ્ગલો. કતમો ચ, ભિક્ખવે, અરુકૂપમચિત્તો પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો કોધનો હોતિ ઉપાયાસબહુલો અપ્પમ્પિ વુત્તો સમાનો અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, દુટ્ઠારુકો [દુટ્ઠારુકા (સી.)] કટ્ઠેન વા કઠલાય [કથલાય (સ્યા. કં. ક.), કઠલેન-કથલેન (અટ્ઠકથા)] વા ઘટ્ટિતો [ઘટ્ટિતા (સી.)] ભિય્યોસોમત્તાય આસવં દેતિ [અસ્સવનોતિ (સી.)]; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચો પુગ્ગલો કોધનો હોતિ ઉપાયાસબહુલો અપ્પમ્પિ વુત્તો સમાનો અભિસજ્જતિ કુપ્પતિ બ્યાપજ્જતિ પતિત્થીયતિ કોપઞ્ચ દોસઞ્ચ અપ્પચ્ચયઞ્ચ પાતુકરોતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અરુકૂપમચિત્તો પુગ્ગલો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, વિજ્જૂપમચિત્તો પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ, ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. સેય્યથાપિ ભિક્ખવે, ચક્ખુમા પુરિસો રત્તન્ધકારતિમિસાયં વિજ્જન્તરિકાય રૂપાનિ પસ્સેય્ય; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચો પુગ્ગલો ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યથાભૂતં પજાનાતિ…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યથાભૂતં પજાનાતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વિજ્જૂપમચિત્તો પુગ્ગલો.

‘‘કતમો ચ, ભિક્ખવે, વજિરૂપમચિત્તો પુગ્ગલો? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, વજિરસ્સ નત્થિ કિઞ્ચિ અભેજ્જં મણિ વા પાસાણો વા; એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચો પુગ્ગલો આસવાનં ખયા…પે… ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, વજિરૂપમચિત્તો પુગ્ગલો. ‘ઇમે ખો, ભિક્ખવે, તયો પુગ્ગલા સન્તો સંવિજ્જમાના લોકસ્મિ’’’ન્તિ [પુ. પ. ૧૦૨]. પઞ્ચમં.