૮. મનસિકારસુત્તં

૮. અથ ખો આયસ્મા આનન્દો યેન ભગવા તેનુપસઙ્કમિ; ઉપસઙ્કમિત્વા ભગવન્તં અભિવાદેત્વા એકમન્તં નિસીદિ. એકમન્તં નિસિન્નો ખો આયસ્મા આનન્દો ભગવન્તં એતદવોચ –

‘‘સિયા નુ ખો, ભન્તે, ભિક્ખુનો તથારૂપો સમાધિપટિલાભો યથા ન ચક્ખું મનસિ કરેય્ય, ન રૂપં મનસિ કરેય્ય, ન સોતં મનસિ કરેય્ય, ન સદ્દં મનસિ કરેય્ય, ન ઘાનં મનસિ કરેય્ય, ન ગન્ધં મનસિ કરેય્ય, ન જિવ્હં મનસિ કરેય્ય, ન રસં મનસિ કરેય્ય, ન કાયં મનસિ કરેય્ય, ન ફોટ્ઠબ્બં મનસિ કરેય્ય, ન પથવિં મનસિ કરેય્ય, ન આપં મનસિ કરેય્ય, ન તેજં મનસિ કરેય્ય, ન વાયં મનસિ કરેય્ય, ન આકાસાનઞ્ચાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન ઇધલોકં મનસિ કરેય્ય, ન પરલોકં મનસિ કરેય્ય, યમ્પિદં દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, તમ્પિ ન મનસિ કરેય્ય; મનસિ ચ પન કરેય્યા’’તિ?

‘‘સિયા, આનન્દ, ભિક્ખુનો તથારૂપો સમાધિપટિલાભો યથા ન ચક્ખું મનસિ કરેય્ય, ન રૂપં મનસિ કરેય્ય, ન સોતં મનસિ કરેય્ય, ન સદ્દં મનસિ કરેય્ય, ન ઘાનં મનસિ કરેય્ય, ન ગન્ધં મનસિ કરેય્ય, ન જિવ્હં મનસિ કરેય્ય, ન રસં મનસિ કરેય્ય, ન કાયં મનસિ કરેય્ય, ન ફોટ્ઠબ્બં મનસિ કરેય્ય, ન પથવિં મનસિ કરેય્ય, ન આપં મનસિ કરેય્ય, ન તેજં મનસિ કરેય્ય, ન વાયં મનસિ કરેય્ય, ન આકાસાનઞ્ચાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન વિઞ્ઞાણઞ્ચાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન આકિઞ્ચઞ્ઞાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન નેવસઞ્ઞાનાસઞ્ઞાયતનં મનસિ કરેય્ય, ન ઇધલોકં મનસિ કરેય્ય, ન પરલોકં મનસિ કરેય્ય, યમ્પિદં દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, તમ્પિ ન મનસિ કરેય્ય; મનસિ ચ પન કરેય્યા’’તિ.

‘‘યથા કથં પન, ભન્તે, સિયા ભિક્ખુનો તથારૂપો સમાધિપટિલાભો યથા ન ચક્ખું મનસિ કરેય્ય, ન રૂપં મનસિ કરેય્ય… યમ્પિદં દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, તમ્પિ ન મનસિ કરેય્ય; મનસિ ચ પન કરેય્યા’’તિ?

‘‘ઇધાનન્દ, ભિક્ખુ એવં મનસિ કરોતિ – ‘એતં સન્તં એતં પણીતં, યદિદં સબ્બસઙ્ખારસમથો સબ્બૂપધિપટિનિસ્સગ્ગો તણ્હાક્ખયો વિરાગો નિરોધો નિબ્બાન’ન્તિ. એવં ખો, આનન્દ, સિયા ભિક્ખુનો તથારૂપો સમાધિપટિલાભો યથા ન ચક્ખું મનસિ કરેય્ય, ન રૂપં મનસિ કરેય્ય…પે… યમ્પિદં દિટ્ઠં સુતં મુતં વિઞ્ઞાતં પત્તં પરિયેસિતં અનુવિચરિતં મનસા, તમ્પિ ન મનસિ કરેય્ય; મનસિ ચ પન કરેય્યા’’તિ. અટ્ઠમં.