८. दुट्ठदोससिक्खापदं

३८०. [इदं वत्थु चूळव. १८९] तेन समयेन बुद्धो भगवा राजगहे विहरति वेळुवने कलन्दकनिवापे. तेन खो पन समयेन आयस्मता दब्बेन मल्लपुत्तेन जातिया सत्तवस्सेन अरहत्तं सच्छिकतं होति. यं किञ्चि [यञ्च किञ्चि (सी. क.)] सावकेन पत्तब्बं सब्बं तेन अनुप्पत्तं होति. नत्थि चस्स किञ्चि उत्तरि करणीयं, कतस्स वा पतिचयो. अथ खो आयस्मतो दब्बस्स मल्लपुत्तस्स रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि – ‘‘मया खो जातिया सत्तवस्सेन अरहत्तं सच्छिकतं. यं किञ्चि सावकेन पत्तब्बं सब्बं मया अनुप्पत्तं. नत्थि च मे किञ्चि उत्तरि करणीयं, कतस्स वा पतिचयो. किन्नु खो अहं सङ्घस्स वेय्यावच्चं करेय्य’’न्ति?

अथ खो आयस्मतो दब्बस्स मल्लपुत्तस्स एतदहोसि – ‘‘यंनूनाहं सङ्घस्स सेनासनञ्च पञ्ञपेय्यं भत्तानि च उद्दिसेय्य’’न्ति. अथ खो आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो सायन्हसमयं पटिसल्लाना वुट्ठितो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘इध मय्हं, भन्ते, रहोगतस्स पटिसल्लीनस्स एवं चेतसो परिवितक्को उदपादि मया खो जातिया सत्तवस्सेन अरहत्तं सच्छिकतं, यं किञ्चि सावकेन पत्तब्बं, सब्बं मया अनुपत्तं, नत्थि च मे किञ्चि उत्तरि करणीयं, कतस्स वा पतिचयो, किं नु खो अहं सङ्घस्स वेय्यावच्चं करेय्य’’न्ति. तस्स मय्हं भन्ते, एतदहोसि यंनूनाहं ‘‘सङ्घस्स सेनासनञ्च पञ्ञपेय्यं भत्तानि च उद्दिसेय्यन्ति. इच्छामहं, भन्ते, सङ्घस्स सेनासनञ्च पञ्ञपेतुं भत्तानि च उद्दिसितु’’न्ति. ‘‘साधु साधु, दब्ब. तेन हि त्वं, दब्ब, सङ्घस्स सेनासनञ्च पञ्ञपेहि भत्तानि च उद्दिसा’’ति. ‘‘एवं, भन्ते’’ति खो आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो भगवतो पच्चस्सोसि. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे धम्मिं कथं कत्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘तेन हि, भिक्खवे, सङ्घो दब्बं मल्लपुत्तं सेनासनपञ्ञापकञ्च भत्तुद्देसकञ्च सम्मन्नतु. एवञ्च पन, भिक्खवे, सम्मन्नितब्बो. पठमं दब्बो मल्लपुत्तो याचितब्बो. याचित्वा ब्यत्तेन भिक्खुना पटिबलेन सङ्घो ञापेतब्बो –

३८१. ‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. यदि सङ्घस्स पत्तकल्लं सङ्घो आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं सेनासनपञ्ञापकञ्च भत्तुद्देसकञ्च सम्मन्नेय्य. एसा ञत्ति.

‘‘सुणातु मे, भन्ते, सङ्घो. सङ्घो आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं सेनासनपञ्ञापकञ्च भत्तुद्देसकञ्च सम्मन्नति. यस्सायस्मतो खमति आयस्मतो दब्बस्स मल्लपुत्तस्स सेनासनपञ्ञापकस्स च भत्तुद्देसकस्स च सम्मुति, सो तुण्हस्स; यस्स नक्खमति, सो भासेय्य.

‘‘सम्मतो सङ्घेन आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो सेनासनपञ्ञापको च भत्तुद्देसको च. खमति सङ्घस्स, तस्मा तुण्ही, एवमेतं धारयामी’’ति.

३८२. सम्मतो च पनायस्मा दब्बो मल्लपुत्तो सभागानं भिक्खूनं एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति. ये ते भिक्खू सुत्तन्तिका तेसं एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘ते अञ्ञमञ्ञं सुत्तन्तं सङ्गायिस्सन्ती’’ति. ये ते भिक्खू विनयधरा तेसं एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘ते अञ्ञमञ्ञं विनयं विनिच्छिनिस्सन्ती’’ति [विनिच्छिस्सन्तीति (क.)]. ये ते भिक्खू धम्मकथिका तेसं एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘ते अञ्ञमञ्ञं धम्मं साकच्छिस्सन्ती’’ति. ये ते भिक्खू झायिनो तेसं एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘ते अञ्ञमञ्ञं न ब्याबाधिस्सन्ती’’ति [न ब्याबाहिस्सन्तीति (क.)]. ये ते भिक्खू तिरच्छानकथिका कायदळ्हिबहुला [कायदड्ढिबहुला (सी.)] विहरन्ति तेसम्पि एकज्झं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘इमायपिमे आयस्मन्तो रतिया अच्छिस्सन्ती’’ति. येपि ते भिक्खू विकाले आगच्छन्ति तेसम्पि तेजोधातुं समापज्जित्वा तेनेव आलोकेन सेनासनं पञ्ञपेति. अपिसु भिक्खू सञ्चिच्च विकाले आगच्छन्ति – ‘‘मयं आयस्मतो दब्बस्स मल्लपुत्तस्स इद्धिपाटिहारियं पस्सिस्सामा’’ति.

ते आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं उपसङ्कमित्वा एवं वदन्ति – ‘‘अम्हाकं, आवुसो दब्ब, सेनासनं पञ्ञपेही’’ति. ते आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो एवं वदेति – ‘‘कत्थायस्मन्ता इच्छन्ति, कत्थ पञ्ञपेमी’’ति? ते सञ्चिच्च दूरे अपदिसन्ति – ‘‘अम्हाकं, आवुसो दब्ब, गिज्झकूटे पब्बते सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, चोरपपाते सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, इसिगिलिपस्से काळसिलायं सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, वेभारपस्से सत्तपण्णिगुहायं सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, सीतवने सप्पसोण्डिकपब्भारे सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, गोतमककन्दरायं सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, तिन्दुककन्दरायं सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, तपोदकन्दरायं सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, तपोदारामे सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, जीवकम्बवने सेनासनं पञ्ञपेहि. अम्हाकं, आवुसो, मद्दकुच्छिस्मिं मिगदाये सेनासनं पञ्ञपेही’’ति.

तेसं आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो तेजोधातुं समापज्जित्वा अङ्गुलिया जलमानाय पुरतो पुरतो गच्छति. तेपि तेनेव आलोकेन आयस्मतो दब्बस्स मल्लपुत्तस्स पिट्ठितो पिट्ठितो गच्छन्ति. तेसं आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो एवं सेनासनं पञ्ञपेति – ‘‘अयं मञ्चो, इदं पीठं, अयं भिसि, इदं बिम्बोहनं, इदं वच्चट्ठानं, इदं पस्सावट्ठानं, इदं पानीयं, इदं परिभोजनीयं, अयं कत्तरदण्डो, इदं सङ्घस्स कतिकसण्ठानं, इमं कालं पविसितब्बं, इमं कालं निक्खमितब्ब’’न्ति. तेसं आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो एवं सेनासनं पञ्ञपेत्वा पुनदेव वेळुवनं पच्चागच्छति.

३८३. तेन खो पन समयेन मेत्तियभूमजका [भुम्मजका (सी. स्या.)] भिक्खू नवका चेव होन्ति अप्पपुञ्ञा च. यानि सङ्घस्स लामकानि सेनासनानि तानि तेसं पापुणन्ति लामकानि च भत्तानि. तेन खो पन समयेन राजगहे मनुस्सा इच्छन्ति थेरानं भिक्खूनं अभिसङ्खारिकं पिण्डपातं दातुं सप्पिम्पि तेलम्पि उत्तरिभङ्गम्पि. मेत्तियभूमजकानं पन भिक्खूनं पाकतिकं देन्ति यथारन्धं कणाजकं बिलङ्गदुतियं. ते पच्छाभत्तं पिण्डपातप्पटिक्कन्ता थेरे भिक्खू पुच्छन्ति – ‘‘तुम्हाकं, आवुसो, भत्तग्गे किं अहोसि? तुम्हाकं, आवुसो, भत्तग्गे किं अहोसी’’ति? एकच्चे थेरा एवं वदन्ति – ‘‘अम्हाकं, आवुसो, सप्पि अहोसि तेलं अहोसि उत्तरिभङ्गं अहोसी’’ति. मेत्तियभूमजका पन भिक्खू एवं वदन्ति – ‘‘अम्हाकं, आवुसो, न किञ्चि अहोसि, पाकतिकं यथारन्धं कणाजकं बिलङ्गदुतिय’’न्ति.

तेन खो पन समयेन कल्याणभत्तिको गहपति सङ्घस्स चतुक्कभत्तं देति निच्चभत्तं. सो भत्तग्गे सपुत्तदारो उपतिट्ठित्वा परिविसति. अञ्ञे ओदनेन पुच्छन्ति, अञ्ञे सूपेन पुच्छन्ति, अञ्ञे तेलेन पुच्छन्ति, अञ्ञे उत्तरिभङ्गेन पुच्छन्ति. तेन खो पन समयेन कल्याणभत्तिकस्स गहपतिनो भत्तं स्वातनाय मेत्तियभूमजकानं भिक्खूनं उद्दिट्ठं होति. अथ खो कल्याणभत्तिको गहपति आरामं अगमासि केनचिदेव करणीयेन. सो येनायस्मा दब्बो मल्लपुत्तो तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो कल्याणभत्तिकं गहपतिं आयस्मा दब्बो मल्लपुत्तो धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि. अथ खो कल्याणभत्तिको गहपति आयस्मता दब्बेन मल्लपुत्तेन धम्मिया कथाय सन्दस्सितो समादपितो समुत्तेजितो सम्पहंसितो आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं एतदवोच – ‘‘कस्स, भन्ते, अम्हाकं घरे स्वातनाय भत्तं उद्दिट्ठ’’न्ति? ‘‘मेत्तियभूमजकानं खो, गहपति, भिक्खूनं तुम्हाकं घरे स्वातनाय भत्तं उद्दिट्ठ’’न्ति. अथ खो कल्याणभत्तिको गहपति अनत्तमनो अहोसि – ‘‘कथञ्हि नाम पापभिक्खू अम्हाकं घरे भुञ्जिस्सन्ती’’ति! घरं गन्त्वा दासिं आणापेसि – ‘‘ये, जे, स्वे भत्तिका आगच्छन्ति ते कोट्ठके आसनं पञ्ञपेत्वा कणाजकेन बिलङ्गदुतियेन परिविसा’’ति. ‘‘एवं अय्या’’ति खो सा दासी कल्याणभत्तिकस्स गहपतिनो पच्चस्सोसि.

अथ खो मेत्तियभूमजका भिक्खू – ‘‘हिय्यो खो, आवुसो, अम्हाकं कल्याणभत्तिकस्स गहपतिनो घरे भत्तं उद्दिट्ठं, स्वे अम्हे कल्याणभत्तिको गहपति सपुत्तदारो उपतिट्ठित्वा परिविसिस्सति; अञ्ञे ओदनेन पुच्छिस्सन्ति, अञ्ञे सूपेन पुच्छिस्सन्ति, अञ्ञे तेलेन पुच्छिस्सन्ति, अञ्ञे उत्तरिभङ्गेन पुच्छिस्सन्ती’’ति. ते तेनेव सोमनस्सेन न चित्तरूपं रत्तिया सुपिंसु. अथ खो मेत्तियभूमजका भिक्खू पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरं आदाय येन कल्याणभत्तिकस्स गहपतिनो निवेसनं तेनुपसङ्कमिंसु. अद्दसा खो सा दासी मेत्तियभूमजके भिक्खू दूरतोव आगच्छन्ते. दिस्वान कोट्ठके आसनं पञ्ञपेत्वा मेत्तियभूमजके भिक्खू एतदवोच – ‘‘निसीदथ, भन्ते’’ति. अथ खो मेत्तियभूमजकानं भिक्खूनं एतदहोसि – ‘‘निस्संसयं खो न ताव भत्तं सिद्धं भविस्सति! यथा [याव (सी.)] मयं कोट्ठके निसीदेय्यामा’’ति [निसीदापीयेय्यामाति (सी.), निसीदापीयामाति (स्या.)]. अथ खो सा दासी कणाजकेन बिलङ्गदुतियेन उपगच्छि – ‘‘भुञ्जथ, भन्ते’’ति. ‘‘मयं खो, भगिनि, निच्चभत्तिका’’ति. ‘‘जानामि अय्या निच्चभत्तिकात्थ. अपिचाहं हिय्योव गहपतिना आणत्ता – ‘ये, जे, स्वे भत्तिका आगच्छन्ति ते कोट्ठके आसनं पञ्ञपेत्वा कणाजकेन बिलङ्गदुतियेन परिविसा’ति. भुञ्जथ, भन्ते’’ति. अथ खो मेत्तियभूमजका भिक्खू – ‘‘हिय्यो खो, आवुसो, कल्याणभत्तिको गहपति आरामं अगमासि दब्बस्स मल्लपुत्तस्स सन्तिके. निस्संसयं खो मयं दब्बेन मल्लपुत्तेन गहपतिनो अन्तरे [सन्तिके (स्या. कं. क.)] परिभिन्ना’’ति. ते तेनेव दोमनस्सेन न चित्तरूपं भुञ्जिंसु. अथ खो मेत्तियभूमजका भिक्खू पच्छाभत्तं पिण्डपातप्पटिक्कन्ता आरामं गन्त्वा पत्तचीवरं पटिसामेत्वा बहारामकोट्ठके सङ्घाटिपल्लत्थिकाय निसीदिंसु तुण्हीभूता मङ्कुभूता पत्तक्खन्धा अधोमुखा पज्झायन्ता अप्पटिभाना.

अथ खो मेत्तिया भिक्खुनी येन मेत्तियभूमजका भिक्खू तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा मेत्तियभूमजके भिक्खू एतदवोच – ‘‘वन्दामि, अय्या’’ति. एवं वुत्ते मेत्तियभूमजका भिक्खू नालपिंसु. दुतियम्पि खो…पे… ततियम्पि खो मेत्तिया भिक्खुनी मेत्तियभूमजके भिक्खू एतदवोच – ‘‘वन्दामि, अय्या’’ति. ततियम्पि खो मेत्तियभूमजका भिक्खू नालपिंसु. ‘‘क्याहं अय्यानं अपरज्झामि? किस्स मं अय्या नालपन्ती’’ति? ‘‘तथा हि पन त्वं, भगिनि, अम्हे दब्बेन मल्लपुत्तेन विहेठीयमाने अज्झुपेक्खसी’’ति? ‘‘क्याहं, अय्या, करोमी’’ति? ‘‘सचे खो त्वं, भगिनि, इच्छेय्यासि अज्जेव भगवा दब्बं मल्लपुत्तं नासापेय्या’’ति. ‘‘क्याहं, अय्या, करोमि, किं मया सक्का कातु’’न्ति? ‘‘एहि त्वं, भगिनि, येन भगवा तेनुपसङ्कम; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं एवं वदेहि – ‘इदं, भन्ते, नच्छन्नं नप्पतिरूपं. यायं, भन्ते, दिसा अभया अनीतिका अनुपद्दवा सायं दिसा सभया सईतिका सउपद्दवा. यतो निवातं ततो सवातं [पवातं (सी. स्या.)]. उदकं मञ्ञे आदित्तं. अय्येनम्हि दब्बेन मल्लपुत्तेन दूसिता’’’ति. ‘‘एवं, अय्या’’ति खो मेत्तिया भिक्खुनी मेत्तियभूमजकानं भिक्खूनं पटिस्सुत्वा येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं अट्ठासि. एकमन्तं ठिता खो मेत्तिया भिक्खुनी भगवन्तं एतदवोच – ‘‘इदं, भन्ते, नच्छन्नं नप्पतिरूपं. यायं, भन्ते, दिसा अभया अनीतिका अनुपद्दवा सायं दिसा सभया सईतिका सउपद्दवा. यतो निवातं ततो सवातं. उदकं मञ्ञे आदित्तं! अय्येनम्हि दब्बेन मल्लपुत्तेन दूसिता’’ति.

३८४. अथ खो भगवा एतस्मिं निदाने एतस्मिं पकरणे भिक्खुसङ्घं सन्निपातापेत्वा आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं पटिपुच्छि – ‘‘सरसि त्वं, दब्ब, एवरूपं कत्ता यथायं भिक्खुनी आहा’’ति? ‘‘यथा मं, भन्ते, भगवा जानाती’’ति. दुतियम्पि खो भगवा…पे… ततियम्पि खो भगवा आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं एतदवोच – ‘‘सरसि त्वं, दब्ब, एवरूपं कत्ता यथायं भिक्खुनी आहा’’ति? ‘‘यथा मं, भन्ते, भगवा जानाती’’ति. ‘‘न खो, दब्ब, दब्बा एवं निब्बेठेन्ति. सचे तया कतं कतन्ति वदेहि, सचे तया अकतं अकतन्ति वदेही’’ति. ‘‘यतो अहं, भन्ते, जातो नाभिजानामि सुपिनन्तेनपि मेथुनं धम्मं पटिसेविता, पगेव जागरो’’ति! अथ खो भगवा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘तेन हि, भिक्खवे, मेत्तियं भिक्खुनिं नासेथ. इमे च भिक्खू अनुयुञ्जथा’’ति. इदं वत्वा भगवा उट्ठायासना विहारं पाविसि.

अथ खो ते भिक्खू मेत्तियं भिक्खुनिं नासेसुं. अथ खो मेत्तियभूमजका भिक्खू ते भिक्खू एतदवोचुं – ‘‘मावुसो, मेत्तियं भिक्खुनिं नासेथ. न सा किञ्चि अपरज्झति. अम्हेहि सा उस्साहिता कुपितेहि अनत्तमनेहि चावनाधिप्पायेही’’ति. ‘‘किं पन तुम्हे, आवुसो, आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेथा’’ति? ‘‘एवमावुसो’’ति. ये ते भिक्खू अप्पिच्छा…पे… ते उज्झायन्ति खिय्यन्ति विपाचेन्ति – ‘‘कथञ्हि नाम मेत्तियभूमजका भिक्खू आयस्मन्तं दब्बं मल्लपुत्तं अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेस्सन्ती’’ति! अथ खो ते भिक्खू मेत्तियभूमजके भिक्खू अनेकपरियायेन विगरहित्वा भगवतो एतमत्थं आरोचेसुं…पे… ‘‘सच्चं किर तुम्हे, भिक्खवे, दब्बं मल्लपुत्तं अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेथा’’ति? ‘‘सच्चं, भगवा’’ति. विगरहि बुद्धो भगवा…पे… ‘‘कथञ्हि नाम तुम्हे, मोघपुरिसा, दब्बं मल्लपुत्तं अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेस्सथ! नेतं, मोघपुरिसा, अप्पसन्नानं वा पसादाय…पे… एवञ्च पन, भिक्खवे, इमं सिक्खापदं उद्दिसेय्याथ –

३८५. यो पन भिक्खु भिक्खुं दुट्ठो दोसो अप्पतीतो अमूलकेन पाराजिकेन धम्मेन अनुद्धंसेय्य – ‘अप्पेव नाम नं इमम्हा ब्रह्मचरिया चावेय्य’न्ति, ततो अपरेन समयेन समनुग्गाहीयमानो वा असमनुग्गाहीयमानो वा अमूलकञ्चेव तं अधिकरणं होति भिक्खु च दोसं पतिट्ठाति, सङ्घादिसेसो’’ति.

३८६. यो पनाति यो यादिसो…पे… भिक्खूति…पे… अयं इमस्मिं अत्थे अधिप्पेतो भिक्खूति.

भिक्खुन्ति अञ्ञं भिक्खुं.

दुट्ठो दोसोति कुपितो अनत्तमनो अनभिरद्धो आहतचित्तो खिलजातो.

अप्पतीतोति तेन च कोपेन तेन च दोसेन ताय च अनत्तमनताय ताय च अनभिरद्धिया अप्पतीतो होति.

अमूलकं नाम अदिट्ठं असुतं अपरिसङ्कितं.

पाराजिकेन धम्मेनाति चतुन्नं अञ्ञतरेन.

अनुद्धंसेय्याति चोदेति वा चोदापेति वा.

अप्पेव नाम नं इमम्हा ब्रह्मचरिया चावेय्यन्ति भिक्खुभावा चावेय्यं, समणधम्मा चावेय्यं, सीलक्खन्धा चावेय्यं, तपोगुणा चावेय्यं.

ततो अपरेन समयेनाति यस्मिं खणे अनुद्धंसितो होति तं खणं तं लयं तं मुहुत्तं वीतिवत्ते.

समनुग्गाहीयमानोति येन वत्थुना अनुद्धंसितो होति तस्मिं वत्थुस्मिं समनुग्गाहीयमानो.

असमनुग्गाहीयमानोति न केनचि वुच्चमानो.

अधिकरणं नाम चत्तारि अधिकरणानि – विवादाधिकरणं, अनुवादाधिकरणं, आपत्ताधिकरणं, किच्चाधिकरणं.

भिक्खु च दोसं पतिट्ठातीति तुच्छकं मया भणितं, मुसा मया भणितं, अभूतं मया भणितं, अजानन्तेन मया भणितं.

सङ्घादिसेसोति…पे… तेनपि वुच्चति सङ्घादिसेसोति.

३८७. अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘दिट्ठो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

असुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘सुतो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अपरिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘परिसङ्कितो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘दिट्ठो मया सुतो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘दिट्ठो मया परिसङ्कितो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘दिट्ठो मया सुतो च परिसङ्कितो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

असुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘सुतो मया परिसङ्कितो च…पे… सुतो मया दिट्ठो च…पे… सुतो मया परिसङ्कितो च दिट्ठो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अपरिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘परिसङ्कितो मया दिट्ठो च…पे… परिसङ्कितो मया सुतो च…पे… परिसङ्कितो मया दिट्ठो च सुतो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

दिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘सुतो मया पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

दिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदेति – ‘‘परिसङ्कितो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि’’…पे… ‘‘सुतो मया परिसङ्कितो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

सुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘परिसङ्कितो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि…पे… दिट्ठो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि…पे… परिसङ्कितो मया दिट्ठो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

परिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदेति – ‘‘दिट्ठो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि…पे… सुतो मया, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि…पे… दिट्ठो मया सुतो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

दिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. दिट्ठे वेमतिको दिट्ठं नो कप्पेति दिट्ठं नस्सरति दिट्ठं पमुट्ठो होति…पे… सुते वेमतिको सुतं नो कप्पेति सुतं नस्सरति सुतं पमुट्ठो होति…पे… परिसङ्किते वेमतिको परिसङ्कितं नो कप्पेति परिसङ्कितं नस्सरति परिसङ्कितं पमुट्ठो होति. तञ्चे चोदेति – ‘‘परिसङ्कितो मया दिट्ठो च…पे… परिसङ्कितो मया सुतो च…पे… परिसङ्कितो मया दिट्ठो च सुतो च, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

३८८. अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदापेति – ‘‘दिट्ठोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

असुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति…पे… अपरिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

अदिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदापेति – ‘‘दिट्ठोसि सुतोसि…पे… दिट्ठोसि परिसङ्कितोसि…पे… दिट्ठोसि सुतोसि परिसङ्कितोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि’’…पे… असुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति…पे… अपरिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि, दिट्ठोसि…पे… परिसङ्कितोसि, सुतोसि…पे… परिसङ्कितोसि, दिट्ठोसि, सुतोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

दिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. तञ्चे चोदापेति – ‘‘सुतोसि’’…पे… तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि’’…पे… तञ्चे चोदापेति – ‘‘सुतोसि, परिसङ्कितोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

सुतस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति…पे… परिसङ्कितस्स होति – ‘‘पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो’’ति. तञ्चे ‘‘दिट्ठोसि’’…पे… तञ्चे चोदापेति – ‘‘सुतोसि’’…पे… तञ्चे चोदापेति – ‘‘दिट्ठोसि, सुतोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि’’…पे… आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

दिट्ठस्स होति पाराजिकं धम्मं अज्झापज्जन्तो. दिट्ठे वेमतिको दिट्ठं नो कप्पेति दिट्ठं नस्सरति दिट्ठं पमुट्ठो होति…पे… सुते वेमतिको सुतं नो कप्पेति सुतं नस्सरति सुतं पमुट्ठो होति…पे… परिसङ्किते वेमतिको परिसङ्कितं नो कप्पेति परिसङ्कितं नस्सरति परिसङ्कितं पमुट्ठो होति. तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि, दिट्ठोसि’’…पे… परिसङ्कितं पमुट्ठो होति, तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि सुतोसि’’…पे… परिसङ्कितं पमुट्ठो होति, तञ्चे चोदापेति – ‘‘परिसङ्कितोसि, दिट्ठोसि, सुतोसि, पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नोसि, अस्समणोसि, असक्यपुत्तियोसि, नत्थि तया सद्धिं उपोसथो वा पवारणा वा सङ्घकम्मं वा’’ति, आपत्ति वाचाय, वाचाय सङ्घादिसेसस्स.

३८९. असुद्धे सुद्धदिट्ठि, सुद्धे असुद्धदिट्ठि, असुद्धे असुद्धदिट्ठि, सुद्धे सुद्धदिट्ठि.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति सङ्घादिसेसेन दुक्कटस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादेन दुक्कटस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, अनापत्ति.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादेन दुक्कटस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति दुक्कटस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, अनापत्ति.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादेन दुक्कटस्स.

असुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अज्झापन्नो. तञ्चे असुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति सङ्घादिसेसेन दुक्कटस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा चावनाधिप्पायो वदेति, आपत्ति सङ्घादिसेसस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो. तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो अनोकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादेन दुक्कटस्स.

सुद्धो होति पुग्गलो अञ्ञतरं पाराजिकं धम्मं अनज्झापन्नो तञ्चे सुद्धदिट्ठि समानो ओकासं कारापेत्वा अक्कोसाधिप्पायो वदेति, आपत्ति ओमसवादस्स.

३९०. अनापत्ति सुद्धे असुद्धदिट्ठिस्स, असुद्धे असुद्धदिट्ठिस्स, उम्मत्तकस्स, आदिकम्मिकस्साति.

दुट्ठदोससिक्खापदं निट्ठितं अट्ठमं.